Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2025/2482 K.2025/1931

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili ihtiyati haciz talepli dava dilekçesinde özetle; davalılardan .... Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'ne ait, sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı çekici ve çekiciye takılı ... plakalı dorsesi ile 28/08/2024 tarih saat 06:50 sularında .... İli, ... İlçesi-... İli ..... karayolu üzeri 8. Km ... istikametine doğru sol şeritte seyir halindeyken, ....

Kavşağına ... benzinlik karşısına geldiği esnada aracının ön kısımlarıyla, önünde kırmızı ışıkta durma halinde bulunan müvekkili şirketin personeli olan sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ve müvekkili şirkete ait ... plakalı çekici ve çekiciye takılı ... plakalı dorseye arka kısımları ile çarptığını, çarpmanın etkisiyle ... plakalı çekici önünde durma halinde bulunan sürücü ...'nın sevk ve idaresindeki ... plakalı çekici ve çekiciye takılı ...plakalı dorsenin arka kısımlarına çarpması sonucu yaralanmalı ve üç taraflı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini,

müvekkilinin mülkiyetinde olan ... plakalı çekici ve çekiciye takılı ... plakalı dorse araçların tüm kısımları ve aksamlarının ciddi şekilde hasar gördüğünü, araçların fiilen kullanılamaz duruma geldiğini, çekiciye (....) ilişkin olarak, ...

Sigorta A.Ş. nezdinde .... numaralı hasar dosyası açıldığını, yapılan incelemeler neticesinde düzenlenen kesin ekspertiz raporuna göre davalı sürücünün %100 kusurlu bulunduğunu, müvekkilinin çekici cinsi aracı pert–total olarak değerlendirildiğini, aynı kazada zarar gören ....plakalı dorsenin ise kullanılmaz hale geldiğini ve kapsamlı bir onarıma tabi tutulduğunu, yaşanan kaza nedeniyle karşı tarafın zorunlu mali sorumluluk (...) sigortasını düzenleyen ....

Sigorta A.Ş. nezdinde .... numaralı hasar dosyası açıldığını, dorseye ilişkin yapılan kapsamlı onarım işlemlerinin, 11/09/2024 tarihli ve 1.800.000,00 TL bedelli hakediş formu ile belgelendirildiğini; dorse araca ait fren sistemi, boya, kaynak, hava tankı, king pim, bağlantı tablaları, dorse ayağı ve muhtelif parçalarla ilgili ağır tamirat işlemleri gerçekleştirildiğini, dolayısıyla müvekkilinin aracında oluşan değer kaybının da tahsili gerektiğini, bir başka ifadeyle müvekkilinin aracının tamirat görmesi,

aracında değer kaybı zararının oluşmasına sebep olduğunu, müvekkiline ait ... plakalı çekici de yaşanan hasarların tespiti için ...Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... Değişik iş sayılı dosyasından; çekiciye takılı ... plakalı dorse için ise .... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... Değişik İş dosyasından ayrı ayrı tespit yapıldığını belirterek, fazlaya ilişkin talep ve dava değerini artırma hakları saklı kalmak kaydıyla, şimdilik 98.240,00 TL zararın davalı ....San. ve Tic. Ltd.

Şti. açısından, kaza tarihi olan 28/08/2024’ten itibaren işleyecek avans faizi oranında temerrüt faiziyle birlikte, teminat limiti dâhilinde davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, TBK m.76 gereğince müvekkilinin ekonomik mağduriyetinin kısmen giderilmesi amacıyla 50.000,00 TL geçici ödeme yapılmasına, davalıya ait .... plakalı çekici ve .... plakalı dorsesi üzerine, dava değeriyle sınırlı olmak üzere ihtiyati haciz uygulanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İlk derece mahkemesi 14/08/2025 tarihli ara kararında; davacı vekilinin ihtiyati haciz talebi değerlendirildiğinde, davacının tüm dosya kapsamı itibariyle görünüşte haklılığını ispat edecek ölçüde delil ibraz edemediği, taleplerin bu aşamada yargılamayı gerektirdiği, sonuç olarak bu aşamada yaklaşık ispat koşulunun oluşmadığı gerekçesiyle, davacı vekilinin ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; dava dilekçesindeki beyanlarını tekrarla, işbu dava konusu bakımından dava dilekçesinden de görüleceği üzere muacceliyet şartının gerçekleştiğini, kaldı ki İİK. M.

258/I gereği alacağını ve ihtiyati haciz sebeplerini ispat etmesi gerektiğini, ancak burada tam bir ispat aranmayıp yaklaşık ispatla yetinileceğini, yani ispatı gereken hususların tam olarak değil; kuvvetle muhtemel gösterilmesinin yeterli olduğunu, dava konusunun trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat olduğunu, trafik kazalarının haksız fiil niteliğinde olduğu, tazminat borcunun haksız fiil tarihinde muaccel olacağını, davalının eyleminin haksız fiil niteliğinde olduğu bu durumun dava dosyasında sunulu trafik kazası raporu, bilirkişi raporundan da açıkça anlaşıldığını, İcra ve İflas Kanunun 257/II.

Maddesinde belirtilen ihtiyati haciz sebeplerinin esasen muaccel olmamış, vadesi gelmemiş alacaklar için olduğunu, muaccel olan alacaklar için ihtiyati haciz istenirken başka bir şarta gerek olmadığını, her ne kadar borçlunun yedindeki malları gizleme, kaçırma ve müvekkilin hakkını ihlal edecek hileli işlemlerde bulunma ihtimali göz önünde bulundurularak müvekkilinin hak kaybı uğrama riski olsa da mahkemece bu sebeplere bağlı olmadan ihtiyati haciz kararı vermesi gerektiğini, bu itibarla yerel mahkemenin ".. sonuç olarak bu aşamada yaklaşık ispat koşulunun oluşmadığı" şeklindeki gerekçesinin yerinde olmadığını,

müvekkilinin alacağını güvence altına alabilmesi için borçlunun malvarlığına ihtiyati haciz konması gerektiğini ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;

Dava, trafik kazasından kaynaklı maddi tazminat, istinaf başvurusuna konu uyuşmazlık ise ihtiyati haciz talebine ilişkindir.

İcra İflas Kanunu'nun 257. maddesinde düzenlenen ihtiyati haciz, alacaklının bir para alacağının zamanında ödenmesini güvence altına almak için mahkeme kararı ile borçlunun mallarına (önceden) geçici olarak el konulmasıdır.

İhtiyati haciz HMK'nın 406/2 maddesinde geçici hukuki koruma olarak kabul edilmiş, ihtiyati haciz şartları ve etkileri ise İİK'nın 257. maddesinde düzenlenmiştir.

İİK'nın 257. maddesi "rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyati haciz ettirebilir.

Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir:

1-Borçlunun muayen yerleşim yeri yoksa;

2-Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadı ile mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlâl eden hileli işlemlerde bulunursa;

Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder." şeklindedir.

İİK'nın 258/1. maddesi ise; ''Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeğe mecburdur.'' hükümüne yer verilmiştir.

Buna göre rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahıslarda olan taşınır ve taşınmaz malları ve alacaklarıyla diğer haklarını haczettirebilir. Vadesi gelmemiş borçtan dolayı ise, ancak borçlunun muayyen yerleşim yeri mevcut değil ise, borçlu taahhütlerinden kurtulmak amacıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır ya da kaçar veyahut bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa ihtiyati haciz kararı verilebilir.

Haksız eylemden kaynaklanan maddi tazminat davalarında da, talep sonucunun para alacağı olması nedeniyle ihtiyati haciz kararı talep edilebilebilir. Buradaki talebin, vadesi gelmiş bir para alacağına ilişkin olduğu açıktır. Nitekim, Yargıtay'ın istikrar kazanmış ilke ve uygulamalarına göre, haksız eylemden kaynaklanan zararı giderme yükümlülüğü, haksız eylemin gerçekleştiği tarihte muaccel hale gelmektedir. Buradaki “muacceliyet” kavramı, alacaklı tarafından talep ve dava edilebilir hale gelmiş olma anlamındadır.

Eldeki davada, kaza tespit tutanağına göre meydana gelen kazada davalı sürücünün tam kusurlu olduğuna yönelik yaklaşık ispatın sağlandığı, yine dava dilekçesi ekinde sunulan delil tespit raporları, harcama faturaları ve fotoğraflardan davacının maddi tazminat alacağını yaklaşık da olsa ispat ettiği kabul edilmelidir. O halde, İİK'nın 277 ve devamı maddeleri uyarınca ihtiyati haczin şartları oluşmasına rağmen, yerinde olmayan gerekçe ile ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesi yanlış olmuştur.

Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi ara kararının HMK'nın 353/1-b.2. maddesi gereğince düzeltilerek yeniden karar verilmek üzere kaldırılmasına karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde yeniden hüküm kurulmuştur.