Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2025/2549 K.2025/1998

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İhtiyati haciz talep eden vekili ihtiyati haciz talepli değişik iş başvuru dilekçesinde özetle;

müvekkili şirket ile karşı taraf şirketin 12/07/2023

tarihinde “Geri Dönüştürülmüş Alüminyum Tedarik Sözleşmesi” imzalandığını, bu sözleşme bakımından

karşı taraf .... Yatırım ve Tic. A.Ş. 'nin satıcı olarak Türkiye menşeili toplam 5550 MT geri dönüştürülmüş

alüminyum malzemesini aylık belirlenen miktarda teslim etmeyi, müvekkilinin ise mal bedelini Bloomberg Foreign Exchange Fixing Rate esas alınarak

hesaplanacak resmi kapanış fiyatına ek 40€/MT üzerinden ödeme yapmayı ve sözleşme

kapsamında aylık 200 MT ürün gönderimi için başlangıçta teminat olarak 400.000

€ tutarında depozito ödemeyi üstlendiğini, ödenen depozitonun davalı şirketin son

sevkiyatı karşılığında mahsup edileceğini, şayet mahsup miktarı ödenen depozitoyu

karşılamazsa eksik kalan miktarın karşı taraf şirket tarafından derhal ödeneceği konusunda

tarafların anlaştıklarını, müvekkili şirketin 19/07/2203 tarihinde karşı taraf şirketin bildirdiği hesaba 400.000 EUR depozito bedelini

gönderdiğini, ancak karşı taraf ... A.Ş., sözleşmeye aykırı davranışlarda bulunduğunu, sevkiyatların zamanında ve

taahhüt edilen miktarda yapılmadığını, müvekkili şirketin, 8 Nisan 2025 tarihli yasal mektupta

sevkiyatların yetersizliği ve bu durumun sözleşmeye aykırılık teşkil ettiğini belirttiğini, bu kapsamda

400.000 EUR’nun talep edileceğini ve sözleşmenin sonlandırılacağına ilişkin ihtarda bulunduğunu, sevkiyatların yetersizliği haricinde davalı şirketin sözleşmedeki standartlara uygun olmayan

Malzemeler gönderildiğine ilişkin şüphelerinin bulunduğunu bu nedenle gönderilen sevkiyatların

analiz ettirilmekte olduğunu 4000 ton metalin halen daha gönderilmediğini bildirerek sözleşmeye

aykırılık konusunda davalı şirket bir kez daha uyarıldığını, 5 Ağustos 2025 tarihinde ise yine müvekkilinin analiz raporlarının geldiğini, gönderilen malların

sözleşmede anlaşılan nitelikte olmadığı ve bu gönderimin sözleşmeye aykırılık teşkil ettiğini

belirttiğini, yaşanan sözleşmeye aykırılıklar neticesinde müvekkili ve ... yetkilileri 19 Ağustos 2025

tarihinde İstanbul Havalimanı’nda toplantı yaparak sözleşmenin sona erdirilmesi, müvekkilinin

400.000 EURO’luk depozitosunun iadesine ilişkin görüşmeler yapıldığını, yeni görüşme tarihi olarak

26 Ağustos 2025 tarihi belirlendiğini, ancak....’nun yetkilileri 25 Ağustos tarihinde toplantıya katılamayacaklarını ve talep edilen depozitonun iadesini “finansal durumlarından” ötürü ödemeyeceklerini e-posta yolu ile bildirdiğini belirterek, sözleşme ve dekont kapsamında açıkça ispatlanan ve karşı taraf şirket tarafından da kabul edilen

400.000 EUR alacak karşılığında, karşı taraf şirketin taşınır ve taşınmaz malları

ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarına, banka hesapları ve kiralık kasa hesapları da dahil olmak

üzere taşınır taşınmaz tüm malvarlığı üzerine öncelikle teminatsız; aksi durumda ise asgari düzeyde

teminatlı olarak ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İlk derece mahkemesi 02/10/2025 tarihli değişik iş kararında özetle. "Tüm dosya kapsamı ve deliller incelendiğinde; talep dilekçesi, eki sözleşmeler, ihtarlar ve tüm sunulan deliller itibari ile, taraflar arasında tanzim olunan sözleşme uyarınca "....Tarafından Yapılan Avans Ödemenin İadesi" başlıklı madde düzenlemesi gereği talebe konu 400.000 Euro tutarındaki avans ödemesinin sözleşme sona ermesi ile birlikte iadesinin gerekeceğinin karar altına alındığı,

bu kapsamda sözleşmenin sona erdiği hususunun ve talep eden tarafça dilekçe içeriğinde ileri sürülen sözleşmeye aykırılıklar ile ilgili iddiaların yargılamayı gerektirmesi nedeni ile yaklaşık ispat sağlanmadığından İİK.'nun 257/2. maddesi koşullarının borçlu yönünden gerçekleştiğine dair delil ibraz edilmediğinden talepte bulunanın koşulları oluşmayan ihtiyati haciz talebinin reddine..." gerekçesiyle 2004 Sayılı İİK'nun 257. vd. Maddeleri gereğince koşulları oluşmayan ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir.

İhtiyati haciz talep eden vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; mahkemenin gönderdiği muhtıra ile dayanak belgelerin orijinallerinin sunulması için

taraflarına 5 gün süre verdiğini, taraflar arasında imzalanan sözleşmelerin çevirilerinin ıslak imzalı

hallerinin gönderildiğini, akdedilen sözleşmenin müvekkili şirket tarafından güvenli e-imza ile imzalandığı

için mahkeme makamına 30/09/2025 tarihinde USB ile sözleşmelerin PDF versiyonunun sunulduğunu aynı

zamanda beyan dilekçeleri ile sözleşmedeki imzanın nasıl doğrulanacağının tarif edildiğini, müvekkili şirketin tüm dünya tarafından kullanılan Adobe programı üzerinden sözleşmeyi imzaladığını, beyan dilekçelerindeki adımlar takip edildiğinde imzaların geçerliliğine ilişkin doğrulama kolayca yapılabildiğini, her ne kadar beyan dilekçeleri sunulmuş olsa da gerekçeli kararda da görüleceği üzere

sözleşmelerin hiçbir şekilde incelenmediğini, gönderdikleri USB hakkında en ufak bir değerlendirme

dahi yapılmadığını, mahkemenin vermiş olduğu kararın somut olayla ilgisi olmayan bağlamdan kopuk ve hukuken hatalı olduğunu, sözleşme içeriğinin yanlış değerlendirildiğini, akdedilen sözleşmenin 2.sayfasındaki “Avans Ödemesi /Depozito” kısmı ödenen depozitonun,

sözleşmenin başlangıcında ... A.Ş.’nin her ay 200 MT tedarik yapma şartına bağlı olarak

müvekkili tarafından yatırılan bir bedel olduğunun belirtildiğini, ek olarak bu depozitonun son

faturadan düşüleceği; yetmediği durumda ise ... A.Ş.’nin müvekkiline eksik kalan bedelin

ödeyeceğinin kararlaştırıldığını, taraflarınca sunulan yine güvenli elektronik imza ile doğrulanabilecek yasal mektuplar

incelendiğinde devamlı olarak ... A.Ş.’ye eksik sipariş gönderimi ve siparişlerin taahhüt edilen

özelliklerde olmaması nedeniyle ihtarlarda bulunulduğunu ve sözleşmenin feshedileceği bildirildiğini, dilekçeleri ekinde sunulan e-posta görüntüsü ile karşı tarafın toplantılara katılmadığı ve

depozito ödeyemeyeceğini finansal durumlarının kötü olduğunu belirttiğinin görüldüğünü, bu mail

ile karşı tarafın depozitonun ödenmesi gerektiğinin kabul edildiğini, ikrar edildiğinin açıkça görüldüğünü, ilk derece mahkemesinin sözleşme sonunda depozitonun iade edileceği değerlendirmesi yalnızca

sözleşmenin her iki tarafının karşılıklı olarak yükümlülüklerini yerine getirdiği bir süreçte haklı

görülebileceğini, kaldı ki maddenin ikinci kısmında açıkça “Alıcı, avans ödemesini son faturadan

düşecektir.” şeklinde bir hüküm bulunduğunu, ... A.Ş.'nin, müvekkiline yeterli miktarda ürün

göndermediği gibi gönderdiği ürünler hakkında müvekkilinin diğer müşterileri

müvekkiline şikâyette bulunduğunu, böyle bir durumda sözleşmenin bir kısmının dikkate

alınarak salt müvekkili aleyhine hatalı yorumlanmasının hukuken kabul edilebilecek bir şey olmadığını, yaklaşık ispatın sağlandığını, uyuşmazlığın yargılama gerektiği değerlendirmesinin ise ihtiyati haciz kurumunun işlevini ortadan

kaldırdığını, ilk derece mahkemesinin aradaki uyuşmazlığın yargılama gerektirdiği sebebiyle yaklaşık ispatın

sağlanamadığı yönünde bir gerekçe ortaya koyarak taleplerini reddettiğini, bu gerekçenin kendi

içerisinde dahi birbiriyle çeliştiğini, ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için mahkemenin "alacağın

varlığı hakkında kanaat edinmiş olması" nın yeterli olduğunu, mahkemenin "alacağın varlığına kanaat edinmiş

olmasından" anlaşılması gerekenin, alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin veya tam olarak ispat

edilmesi olmadığını, müvekkilinin gönderdiği depozitoya ilişkin ödeme dekontu sunulduğunu, borçlunun banka hesabı

ve IBAN bilgisinin verildiğini, gönderilen yasal mektupların e-imza doğrulaması yapılabilir nitelikte olduğunu, tüm bunların yanında .... A.Ş.’nin yetkilisinin toplantıyı son dakika iptal ettiğini, finansal durumlardan

dolayı depozitoyu iade edemeyeceğini söyleyerek depozitonun iade edilmesi gerektiğini ikrar

ettiğini, aylardır eksik ve hatalı gönderen ... A.Ş. sözleşmeyi dilediği gibi sonlandırabilirken

müvekkilinin 400.000 EURO değerindeki depozitosunu kötü niyetli olarak iade etmediğini, bu bakımdan yaklaşık ispat koşulunun gerçekleştiğinin ortada olduğunu, karşı tarafın görüşmelerden kaçınması ve finansal durumun kötüye gittiğini belirtmesinin İİK m.257/2 koşullarının meydana geldiğini

ispatladığını, ihtiyati haciz kararı sonrasında talep eden tarafça icra

prosedürleri yerine getirilmediği takdirde verilen kararın ortadan kalktığını, müvekkilinin sözleşme gereği Almanya’da tahkim yargılamasına başvuracağını, ancak bu süreçte ... A.Ş.’nin

mal kaçırma yönünde bir adım atmasını önleyerek başvuracağı yargılamanın efektif olarak

ilerlemesini güvence altına almak istediğini, karşı tarafın bir anonim şirket olduğunu, taraflarınca menkul, gayrimenkul malları, banka hesapları dahil

olmak üzere tüm malları genelinde bir ihtiyati haciz talebinde bulunulduğunu, menfaat dengesi

gözetilerek karşı tarafın gayrimenkul malları üzerine ihtiyati haciz konulması dahi mümkünken

hukuki yanılgıya düşerek müvekkilinin menfaatinin yok sayılmasının kabul edilemez nitelikte olduğunu, ilk

derece mahkemesinin sözleşmeyi baz alarak depozitonun varlığı noktasında kabule ilişkin kısmı

değerlendirmesi mevcutken yasal mektupların ve karşı tarafın e-mailinin yaklaşık ispat açısından yok

sayılmasının hukuken hatalı olduğunu, sonuç olarak müvekkilinin 400.000 EURO teminat ödediği, bu teminatın aylık 200 MT mal gönderimi

karşılığında yapıldığı, son mal gönderiminden mahsup edileceği eksik kalan bedelin ...

A.Ş. tarafından ivedilikle tamamlanacağı hüküm altına alınarak sözleşmenin sınırlarının çizildiğini, yasal mektuplar ile ... A.Ş.’nin eksik ve hatalı sipariş göndererek sözleşmeye aykırılık

teşkil ettiği, müvekkili tarafından 400.000 EURO’nun iadesi istendiğinin görüldüğünü, toplantı bilgi notu ile sözleşmenin feshedildiğinin bildirildiğini ve bu kapsamda 400.000

EURO’nun iadesi gerektiğinin belirtildiğini, E-posta ekran görüntüsü ile ... A.Ş.’nin görüşmelerden kaçınarak, iadenin

yapılamayacağına ilişkin profesyonelliğe uymayan tavrının görüldüğünü, bu kapsamda müvekkilinin alacağına ilişkin yaklaşık ispatın yerine getirildiğini, borçlunun

görüşmelerden kaçınmasının müvekkilinin alacağını tahsil etmesi noktasında tehlike doğurduğunu, tahkim klozu kapsamında müvekkilinin Almanya’da tahkim sürecini

başlatacağını, tahkim yargılamasının etki doğurabilmesi için şu aşamada ihtiyati haciz kararının şart olduğunu ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

6100 sayılı HMK’nun 355. maddesi uyarınca inceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmış, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı ise re'sen gözetilmiş ayrıca; HMK'nun 357. maddesindeki "İlk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz." kuralı nazara alınmıştır. Talep, ihtiyati haciz istemine ilişkindir. Mahkemece ihtiyati haciz isteminin reddine karar verilmesi üzerine karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu'nun 6. maddesinde yer alan, “taraflardan birinin, tahkim yargılamasından önce veya tahkim yargılaması sırasında mahkemeden ihtiyatî tedbir veya ihtiyatî haciz istemesi ve mahkemenin böyle bir tedbire veya hacze karar vermesi, tahkim anlaşmasına aykırılık teşkil etmez” hükmünü, aynı kanunun 1. Maddesinde yer alan, “bu Kanunun 5 ve 6 ncı madde hükümleri, tahkim yerinin Türkiye dışında belirlendiği durumlarda da uygulanır” hükmü de dikkate alınarak,

taraflar arasında akdedilmiş bulunan tahkim anlaşmasının varlığına rağmen Türk mahkemelerinin ihtiyati tedbir kararı verecek şekilde yorumlanması gerekmektedir. Zira, MTK’nın 6. maddesindeki bu hüküm, mahiyeti itibariyle ihtiyati tedbirin tahkim yargılamasının dışında kalan bir husus olduğunu ve tahkim anlaşmasının varlığının ihtiyati tedbir talep edilmesine engel teşkil etmeyeceğini ortaya koymaktadır.

Varılan bu sonuca göre, tahkim anlaşmasının varlığına rağmen yabancılık unsuru içeren bir uyuşmazlığa ilişkin olarak Türk Mahkemelerinden ihtiyati tedbir istenebileceği gibi Türk mahkemelerinden verilen ihtiyati tedbire ilişkin kararlara yapılan itiraza da, tahkimde dava açılıp açılmadığına bakılmaksızın, Türk Mahkemelerinde bakılabilecektir.(bkz. Yargıtay 6. HD.; : 12/10/2022 tarih, 2022/3529 E., 2022/4699 K. Sayılı kararı)

Bu kapsamda Dairemizin ihtiyati haciz isteminin reddi kararına bakmasına engel bulunmadığı değerlendirilerek esastan incelemeye geçilmiştir.

Taraflar arasında 12/07/2023

tarihinde “Geri Dönüştürülmüş Alüminyum Tedarik Sözleşmesi” imzalandığı, sözleşmenin Avans Ödemesi/Depozito: madde kenar başlığında;

"Alıcı, Satıcı'ya minimum 200MT/Ay tedarik için teminat olarak 400.000 € peşinatı önceden yatıracaktır.Satıcı, en geç bu Sözleşmenin imzalanmasını takip eden iki hafta içinde depozito faturasını yollayacaktır.Alıcı'nın avans ödemesini artırması durumunda, aylık minimum mevcut Malzeme Miktarı benzer şekilde artırılacaktır.

Alıcı, avans ödemesini son faturadan düşecektir.Bu mashup Alıcı'ya yapılan avans ödemesini karşılamaya yetmezse, Satıcı bu miktarı Alıcı'ya derhal ödemeyi kabul eder" düzenlemesi yer almaktadır.

İİK'nın 257.m. “(1)Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.(2)Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir: 1-Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa, 2- Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa; bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder.” hükmünü ,

İİK 258.m. ise “…Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeğe mecburdur.” hükmünü haizdir.

Somut olayda; ihtiyati haciz talep eden tarafça iddiasının yaklaşık ispatına yönelik sözleşme, dekont sureti, mail yazışmaları gibi belgeler sunulmuş olmakla ve de ihtiyati haciz talep eden alıcının satıcıya bahsi geçen 400.000 € peşinatı yatırdığı hususunda da yaklaşık ispat gerçekleşmekle birlikte, ilk derece mahkemesi karar tarihi itibari ile sözleşmenin sona erdiği hususu ile ileri sürülen sözleşmeye aykırılıklar ile sözleşmede geçen "Alıcı, avans ödemesini son faturadan düşecektir.Bu mashup Alıcı'ya yapılan avans ödemesini karşılamaya yetmezse,

Satıcı bu miktarı Alıcı'ya derhal ödemeyi kabul eder" hükümlerinin yerine gelip gelmediğinin ve dolayısıyla iadesi talep edilebilir miktarın da bu aşamada belirli olmadığı gibi, bu kapsamda yargılamayı gerektirdiği, ek 7 belirtili e-posta içeriğinin de bu sonucu değiştirmediği değerlendirilmekle bu aşamada talep eden tarafın iddiasının yaklaşık olarak ispatı koşulunun sağlanmaması nedenleriyle ihtiyati haciz koşullarının oluşmadığı sonuç ve kanaatine varılmış olup, neticeten ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla;

davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.