Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2025/278 K.2025/315

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davacı vekili ve davalı Abdullah ve Nevzat Yanatma vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde.

14.02.2023 tarihinde, sürücü .... sevk ve idaresindeki,....a ait...... plakalı araç ile müvekkili .....'ye ait.... plakalı aracına çarptığını ve müvekkiline ait araçta maddi hasara neden olduğunu, bu kazaya .... plakalı aracın sürücüsü .... sebebiyet verdiğini, tutanağı tutan memurun hatası nedeniyle tutanağın hatalı tutulduğunu, hatalı tutanak nedeniyle müvekkilinin hak kaybı yaşayacağını, tutanağın hatalı tutulmasından dolayı müvekkilinin hasarsızlık indirimini de kaybettiğini ve maddi kayıp yaşayacağını, hasarsızlık indirimi nedeniyle uğradığı maddi kaybın da davalı sigorta şirketince müvekkiline ödenmesi gerektiğini,

davalı ... kazaya sebep olan A... yönetimindeki ... plakalı aracın mecburi trafik sigortasını yapan firma olduğunu, davalı sigorta şirketine müracaat ettiklerini, hasar ödemesi olarak 07.04.2023 tarihinde 29.141,00 TL ve 24.04.2023 tarihinde 24.039,96 TL ödeme yapıldığını ancak bu araç değer kaybını karşılamadığını, sigorta şirketinin %10 - %15 arasında bir iskonto yapıldığının anlaşıldığını bu iskontoyu kabul etmediklerini, tüm zararlarının karşılanması gerektiğini, fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydıyla, davalarının belirsiz alacak davası olarak kabulü ile,

müvekkiline ait .... plakalı araçta meydana gelen değer kaybı, araç onarım bedeli, ikame araç kiralama bedeli, hasarsızlık indirimi kaybından dolayı, şimdilik 2.000,00 TL'nin olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ( davalı sigorta şirketi tarafından poliçe limitleri dahilinde sigorta şirketine başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte) , ileride bilirkişi raporuna göre arttırmak, davalı sigorta şirketinin poliçe limitleri dahilinde sorumlu olmak kaydıyla, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkilime verilmesini, yapılan iskontoyu kabul etmediklerini,

tüm zararın karşılanmasını ve yargılama gideri ile vekalet ücretinin davalılar tarafından karşılanmasını talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 17/09/2024 tarihli ıslah dilekçesi ile.

1.000,00 TL değer kaybı alacağını, bilirkişi raporuyla tespit edilen 54.965,04 TL ıslahı ile 55.965,04TL değer kaybı alacağının, kaza tarihi olan 14.02.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile ( davalı sigorta şirketi tarafından poliçe limitleri dahilinde sigorta şirketine başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile )davalılardan tahsilini, 300,00 TL maddi zarar/araç onarım alacağın bilirkişi raporuyla tespit edilen 42.914,20 TL ıslahı ile 43.214,20 TL maddi zarar/araç onarım alacağının,

kaza tarihi olan 14.02.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile ( davalı sigorta şirketi tarafından poliçe limitleri dahilinde sigorta şirketine başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile )davalılardan tahsilini, 300,00 TL ikame araç alacağını bilirkişi raporuyla tespit edilen 18.450,00 TL ıslahı ile 18.750 TL ikame araç alacağının, kaza tarihi olan 14.02.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile ( davalı sigorta şirketi tarafından poliçe limitleri dahilinde sigorta şirketine başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile )davalılardan tahsilini,

yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı..... Sigorta A. Ş.

Vekili sunduğu cevap dilekçesinde özetle ; kazaya karışan ... plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde 17.08.2022-2023 vadeli ....nolu Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, müvekkili şirket tarafından talep sahibine eksper raporu doğrultusunda hasar ödemesi yapıldığını, karşı tarafın başvurusu ile zararının tamamı tazmin edildiğini, hasar görmüş araca ilişkin sigorta kuruluşu tarafından görevlendirilen eksper tarafından düzenlenen ekspertiz raporu ile başvuru sahibi tarafından talep edilen tutara dayanak onarım faturasındaki parça fiyatları ve işçilik onarım fiyatları karşılaştırıldığında;

ekspertiz raporunda ve onarım faturasında onarım işçilik bedellerinin ve iskontolarının aynı olduğu ancak eksper raporunda orijinal parçalar üzerinde %16 oranında paça tedarik iskontsunun uygulandığı, bu nedenle KDV hariç bedeller karşılaştırıldığında fatura bedeli ile ekspertiz raporu arasında 590,51 TL fark olduğunu, eksper raporunda tespit edilen KDV hariç 7.020,00 TL hasar miktarının 10/06/2014 tarihinde başvuru sahibi olan davacıya ödendiğini, açılan hasar dosyası kapsamında, 07.04.2023 tarihinde 29.141,00 TL ödendiğini,

kabul anlamına gelmemek kaydıyla birlikte müvekkili şirketin hasar tutarının kdv’sine ilişkin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, müvekkili şirket tarafından başvuru sahibine ödeme yapıldığını, bu ödemeyi aşan taleplerin fahiş olduğunu, bu nedenle işbu başvurunun reddi gerektiğini, müvekkili şirketin araç mahrumiyet bedeli talebine ilişkin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, talebin müvekkil şirket tarafından tanzim edilen poliçe teminatı kapsamı dışında olduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalısının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, davanın reddine,

yargılama gideri ile vekalet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

Davalılar.... vekili sunduğu cevap dilekçesinde özetle ; davanın haksız, kötü niyetli ve usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacının talepleri açık olmadığını, davalı Sigorta Şirketi kaza sebebiyle davacı tarafın aracında meydana gelen hasara ilişkin yedek parça, tüm onarım ve işçilik masrafları ile değer kaybını davacıya ödediğini, kusur durumuna göre oranlanmadığı,

%100 oranında ödeme yapıldığını, araçtaki değer kaybı tazminatı için fahiş bir tutar talep ettiği için arabuluculukta anlaşma olmadığını, davacıya ait aracın önceden de kaza geçirdiğinin tramer kaydı olduğu görüldüğünü, bu sebeple hesaplanan değer kaybının hiç kazasız bir araçtaki değer kaybı ile aynı olmayacağını, davacı tarafın önceki kazadaki zararını müvekkillerine ödetmek istediğini, davacıya ait aracın ne kadar süre ile tamirde kaldığı,

ne kadar süre boyunca davacının araçsız kaldığı belli olmadığı gibi araçsız kalmanın ne gibi bir zarara sebebiyet verdiği de dava dilekçesinde açıklanmadığını, sigorta şirketi davacının zararını tazmin ettiğini, fazlaya dair bir talep varsa müvekkilinin bu fazla talep bakımından temerrüde düşürülmediğini, kaza tarihinden itibaren faiz talebinin haksız olduğunu, yargılama yapılarak haksız ve istismar amaçlı davanın reddi ile yargılama masraflarının davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davaya konu kazada davalı sürücünün tam kusurlu olduğu, yine objektif değer kaybından hem sigorta şirketinin hem de işletenin sorumlu olduğu, dolaylı zarar niteliğinde olan ikame araç bedelinin sigorta poliçesi kapsamında olmadığı, bundan yalnızca işletenin sorumlu olduğu, her ne kadar hasarsızlık indirimi de talep edilmiş ise de davacı vekilinin beyanına göre bu zararın oluşmadığı anlaşıldığından bu talebin reddedildiği belirtilerek davacı vekilinin bedel artırım dilekçesindeki talepler doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; aracın hasar geçmişi araştırılmadan hazırlanan bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, bilirkişi tarafından "Sigorta Bilgi ve Gözetim merkezi tarafından Sayın Mahkeme’ye gönderilen herhangi bir yazının dosyada olmadığını, dosyadaki ekspertiz raporundan 3 adet hasar kaydı olduğu anlaşılmakta, bu hasarlarda aracın hangi kısımlarının hasarlandığı bilgisine ulaşılamadığının ifade edildiğini, bilirkişi tarafından aracın piyasa değerinin araştırmasının yapılmadığını, bilirkişi tarafından eksper raporundaki kasko değerinin dikkate alındığını,

bu kasko değerlerine bakıldığında da bilirkişi tarafından hesaplanan aracın değer kaybının çok düşük kaldığını, müvekkilinin arabası bilindiği üzere piyasa değeri yüksek bir araba olup, artık ne yazık ki değişenin mevcut olduğunu, bu değerde bir arabanın değişenin olmasının piyasa değerini oldukça düşüreceğini, marşpiyelinin onarımı nedeniyle aracın sol orta direğinin zarar gördüğünü, bu durumun basit bir ekspertiz raporunda kolaylıkla anlaşılacağını, aracın piyasa değerinin düştüğünü, gerekli araştırmalar yapılmadan hazırlanan bilirkişi raporunu kabul etmediklerini,

keşif esnasında aracın sol orta direğinin zarar gördüğünden bahsetmelerine karşın bu hususun bilirkişi raporundan yer almadığını, bilirkişi tarafından aracın makul süredeki tamir süresinin 15 gün olduğunun kabul edildiğini, ancak müvekkilinin kaza tarihinden aracın tamirden çıkış tarihine kadar yaklaşık bir buçuk ay araçsız kaldığını ve ikame araç kullandığını, makul süre olarak 15 gün belirlenmesinin hatalı olduğunu, müvekkilinin hesaplanan gerçek zararı üzerinden iskonto yapılamayacağını,

her ne kadar 01.06.2015 tarihinde Trafik Poliçesi Genel Şartları ekinde değer kaybı hesaplama yöntemi ve tablosu yayınlanmış ise de Anayasa Mahkemesi’nin 2019/40 E. ve 2020/40 K. ve 17.07.2020 tarihli kararı uyarınca 2918 sayılı KTK m.90’ın düzenlenmesindeki genel şartlarda öngörülen usul ve esaslar kısmı iptal edilmiş olduğundan atanacak bilirkişinin genel şart ekindeki tabloyu esas almayıp, TBK genel hükümlere ve piyasa rayiç fiyatlar dikkate alınarak genel hükümlere göre değer kaybı hesaplamasının yapılması gerektiğini,

bu nedenlerle araç değer kaybı ve ikame araç bedelinin hatalı ve eksik hesaplanması sebebiyle iş bu yönden kararın müvekkili lehine bozulmasını, aksi takdirde bu alacaklar yönünden verilmiş olan kararın usul ve esas açısından müvekkili lehine bozulmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

Davalılar ............ vekilinin istinaf başvuru dilekçesi ile.

Maddi tazminat davalarında kaza tarihi itibarı ile meydana gelen zarar belli olup davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasının mümkün olmadığını, bu bakımdan davanın hukuka aykırı olduğunu, bilirkişi raporunda, değişmesi gereken gereken hasarlı parça ve malzemeler ile montaj ve işçilik hesaplaması yapılıp genel zarar toplamı %18 KDV dahil 68.774,58 TL olarak belirlendiğini ve ancak 72.355,20 TL'lik faturanın uygun olduğunun belirtildiğini, farkın neden kaynaklandığı,

ilk tespitte olmayıp da sonradan ortaya çıkan hangi hasarlı parçanın bu farkı yarattığı, hesaplanan tutardan daha yüksek fatura tutarının neden uygun bulunduğunun raporda açıklanmadığını, davacı taraf, arabuluculuk aşamasında araçtaki değer kaybı tazminatı için fahiş bir tutar talep ettiği için anlaşma olmadığını, davacıya ait aracın önceden de kaza geçirdiği tramer kaydı ile sabit olduğunu, araçtaki hasarın, orijinal yedek parçalar ile giderildiğini, değer kaybına ilişkin talep değerlendirilirken orijinal yeni parçaların araca kattığı değerin hesap dışı bırakılması,

irdelenmemesi hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, ikame araç bedeli tazminatının fazla olarak belirlendiğini, ekpertiz raporuna göre, aracın makul tamir süresinin 10 gün; bilirkişi raporunda ise 15 gün olduğunu, gerçekte ise aracın kaç gün serviste kaldığına ilişkin dosya kapsamında herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığını, lehlerine takdir edilen 400,00 TL avukatlık ücreti , AAÜT 13. maddesinde öngörülen "tarifenin ikinci kısmında belirtilen maktu ücretlerin altında kalmamak" şartını karşılamadığını, davacı tarafın sadece hasarsızlık indirimi talebi reddedilmediğini, davacı tarafın,

ıslah dilekçesi ile maddi zarar / araç onarım alacağı olarak 43.214,20 TL , ikame araç alacağı olarak 18.750,00 TL üzerinden taleplerini ıslah ettiğini, davanın kısmen kabul kısmen reddedildiğini, reddedilen kısım ise 400,00 TL'den fazla olduğunu, bu nedenlerle usul ve yasaya aykırı hükmün kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

Davacı vekili istinafa cevap dilekçesi ile; istinaf dilekçesini aynen tekrarla, davalı ..... vekilinin haksız ve hukuka aykırı olarak yapılan istinaf başvurusunun reddini, taraflarınca yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile ; araç değer kaybı ve ikame araç bedelinin hatalı ve eksik hesaplanması sebebiyle iş bu yönden kararın müvekkili lehine bozulmasını, aksi takdirde bu alacaklar yönünden verilmiş olan kararın usul ve esas açısından müvekkili lehine bozulmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini istemiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;

Dava; trafik kazasından kaynaklı değer kaybı, araç mahrumiyet zararı ve hasarsızlık indirimi kaybından doğan zararın tahsili istemine ilişkindir

İlk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne ilişkin verilen karar davacı vekili ile davalılar .... vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Yargılama sırasında alınan kusura ilişkin bilirkişi raporları ile meydana gelen kazada davalı sigorta şirketine ZMMS poliçesi ile sigortalı, davalı .... adına kayıtlı, sürücüsü ... olan ... plakalı aracın kusurlu olduğu, davacı sürücünün kusurunun bulunmadığı anlaşılmıştır.

Araçta kaza sebebiyle oluşacak değer kaybı, aracın kaza sonrası onarımından sonraki değeri ile hasarsız değeri arasındaki farkı ifade eder (Yargıtay 17 HD 2016/966 E - 2016/5728 K sayılı ilam).

Anayasa Mahkemesi'nin 09/10/2020 tarihli 2019/40 E-2020/40 K sayılı ilamıyla, 2918 sayılı KTK 90 maddesinin 1. cümlesindeki '...ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda...' ibaresi ve 2. cümlesindeki ''...ve genel şartlarda...'' ibaresi iptal edilip, yürürlüğü durdurulmuş olduğu, 7327 sayılı Kanun 18 maddesi ile 09/06/2021 tarihinde, 2918 sayılı KTK 90/1 maddesi 1. cümlesinden sonra eklenen ''a)Değer kaybı tazminatı, aracın;

piyasa değeri, kullanılmışlık düzeyi, hasara uğrayan parçaları ile hasar tutarı dikkate alınarak'' ibaresi de göz önüne alındığında değer kaybının bu kriterlere göre hesaplanacağı, başka bir ifade ile aracın kaza öncesi rayiç değeri ile onarım sonrası rayiç değeri arasındaki fark, kaza sonucu oluşan değer kaybıdır.

Araç değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmaktadır (Yargıtay 4 HD 2021/21252 E- 2022/5913 K sayılı ilam).

Dosya kapsamında istinaf itirazlarının değerlendirilmesinde; davacıya ait aracın dava konusu kazasından önceki hasar kayıtlarının dosya kapsamında bulunmadığı anlaşılmaktadır. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda aracın önceden 3 adet hasar kaydı bulunduğu belirtilmiş ancak bu hasarlarda aracın hangi kısımlarından hasarlandığı bilgisine ulaşılamadığı ifade edilerek daha önceki hasar kayıtları değerlendirilmeksizin rapor hazırlanmış olup, bilirkişi raporunun hükme esas almaya elverişli olmadığı anlaşılmaktadır.

Araçta daha önce meydana gelen hasarlar aracın olaya konu kaza tarihindeki rayiç değerini ve aracın daha önce aynı yerden aldığı hasar var ise araçta yeniden değer kaybı oluşup oluşmayacağını, oluşmuş ise değer kaybının miktarını etkileyeceğinden, davacıya ait hasarlanan aracın plaka no, motor ve şase numaraları belirtilmek suretiyle önceki hasar kayıtlarını gösterir bilgilerin Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden istenilip, buradan gelen bilgiye göre varsa hasar dosyalarının ilgili sigorta şirketlerinden temini önem arz etmektedir.

Dava konusu aracın önceki hasar kayıtları temin edildikten sonra yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda dava dosyasının başka bir hasar uzmanı bilirkişiye tevdi ile aracın daha önceki hasarları da dikkate alınmak suretiyle aracın kaza tarihindeki piyasa rayiç değerinin ve kazadan sonraki rayiç değerinin ne olduğu, davacının davalı taraftan talep edebileceği değer kaybının olup olmadığı, değer kaybı oluşmuş ise miktarının ne olduğu konusunda rapor alınması gerekirken, yetersiz ve hüküm kurmaya elverişsiz bilirkişi raporuyla yetinilmek suretiyle karar verilmesinin doğru olmadığı kanaatine varılmıştır.

Yine bilirkişi raporunda ikame araç bedeli belirlenirken davacının bu süre içinde kendi aracını kullanmış olması halinde yapacağı yakıt, amortisman payı vs. gibi zorunlu giderlerin araç mahrumiyet bedeli olarak belirlenen bedelden mahsup edilmediği anlaşılmakla rapor bu yönden de hükme elverişli değildir.

Açıklanan nedenlerle, davacı vekili ile davalılar .... vekilinin istinaf başvurularının kabulüyle HMK'nın 353/1-a-6. maddesi uyarınca kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.