Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2025/36 K.2025/58

...

DAVANIN KONUSU

İhtiyati Haciz

G.KARAR YAZIM TARİHİ : 24/01/2025

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davacı ve davalı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin tekstil işi ile uğraştığını, borçlu ... ile taraflar arasında yapılan alıverişlere dayalı olarak düzenlenen e-fatura ve e-irsaliyelere ilişkin ticari alışveriş yapıldığını, ancak sunulan faturalarının şimdiye kadar ödenmediği,

UETS sistemi üzerinden fatura ve irsaliyelerin borçlu şirkete gönderildiğini, 5+8 gün içinde e-fatura ve e-irsaliyelere karşı borçlu şirket sistem üzerinden bulunan Kabul/Red seçeneğinden Kabul tercihinde bulunduğunu, borçlu şirket tarafından itiraza uğramaksızın kabul edildiğini, borçlu şirketten 35.204,95-USD (1.163.865,09.TL) ve 473.533,50.TL olmak üzere TL bazında toplam 1.637.398,66.TL alacağın tahsili için borçlunun taşınır, taşınmaz mallarıyla, üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarına ihtiyaten haciz konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile.

"Yukarıda detaylıca irdelenen belge ve bilgiler ışığında alacaklı tarafın ihtiyati haciz talebi değerlendirildiğinde; ihtiyati haciz talep edenin faturalardaki ve irsaliyelerdeki malların(ürünlerin) borçlu tarafa teslim edildiğine dair borçlu tarafın kabul beyanını içerir veya borçlu tarafı hukuken bağlayıcı nitelik taşıyan herhangi bir delil sunulmaması nedeniyle, satışa konu ürünlerin borçlu tarafa teslim olunduğu yaklaşık ispat ölçüsünde kanıtlanamamıştır.

Sunulan deliller tek başlarına alacağın varlığına ispata yarar delil niteliğinde değildir. Faturaya dayalı ihtiyati haciz talep edilirken bu yöndeki talebin, sunulan deliller yanında ayrıca BA(Mal ve Hizmet Alımlarına İlişkin Bildirim) - BS(Mal ve Hizmet Satımlarına İlişkin Bildirim), vergi kaydı, alacak/borç mutabakat mektubu vb. bir takım yan delillerle iddianın kuvvetlendirilmesi gerekir.

Mevcut duruma göre, ihtiyati haciz talep edenin iddiasını ve faturaya/irsaliyelere konu ürünleri borçlu tarafa teslim ettiğine(6098 sayılı TBK'nın 234/1. maddesine göre alacağın/satış bedelinin muaccel olduğuna) dair, İİK'nın 257. maddesinde aranan yaklaşık ispat ölçüsünde iddialarını kanıtlayamadıkları anlaşılmakla/görülmekle, ihtiyati haciz talebinin reddine" dair karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Her ne kadar yerel mahkeme tarafından satışa konu ürünlerin teslim edilip edilmediğinin ve alacağın varlığının yaklaşık ispat koşulu seviyesinde sağlanamadığından bahisle ihtiyati haciz talebimizin reddine karar verilmiş ise de iş bu değişik iş dosyası incelendiğinde görüleceği üzere borçlu ... ve dava dışı 3.kişi ....'nun alacaklı davacıya ızrar kastıyla hareket ettiğini ve alacaklı davacının alacağının varlığının sabit olup edimlerini yerine getirdiğine ilişkin yaklaşık ispat koşulu karşılanacak seviyede E-faturalar, e-irsaliyeler, muavin kaydı,

Whatsapp Yazışmaları sunulmuş olup borçlu şirket tarafından ne e-faturalara ne de e-irsaliyelere yasal 8+5 günlük süresi içerisinde itiraz edilmediğini, E-faturaya bağlı olarak yapılan düzenleme ile birlikte e-İrsaliye'de hayatımıza girmiş ve e-irsaliye belgesi, mal hareketlerinin elektronik ortamda düzenli bir şekilde izlenebilmesi amacıyla.

213 Sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 230.maddesinin 1.fıkrasının 5.bendine göre hali hazırda kağıt ortamda düzenlenmekte olan "sevk irsaliyesinin" elektronik belge olarak düzenlenmiş hali olduğunu, e-İrsaliye belgesinin iptalinin mümkün olmayacağını, E-İrsaliye uygulamasında aynı e-Faturada olan “uygulama yanıtı” gibi işleyen “irsaliye yanıtı” belgesinin de mevcut olduğunu, Bir malın tesliminden ve bir hizmetin verilmesinden sonra 7 gün içinde faturasının düzenlenmesinin yasal zorunluluk olduğunu, bu kapsamda,

gerek alacaklı davacının şirket ve gerekse borçlu şirket e-fatura ve e-irsaliye sistemine kayıtlı olduğundan ve tüm fatura ve irsaliyelerini e-fatura ve e-irsaliye olarak düzenlemiş olduklarından UETS sistemi üzerinden fatura ve irsaliyeler borçlu şirkete gönderilmiş 5+8 gün içinde gerek e-fatura ve gerekse e-irsaliyelere karşı borçlu şirket sistem üzerinde bulunan KABUL/RED seçeneğinden KABUL tercihinde bulunmuş ve gerek e-faturalar ve gerekse e-irsaliyeler borçlu şirket tarafından itiraza uğramaksızın kabul edildiğini, haricen öğrendiğimiz kadarıyla, dava dışı alacaklı .... tarafından borçlu şirket yetkilisi ... ve eşi .... aleyhine ...

İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasından 5 adet senede ilişkin 02.10.2024 tarihinde icra takibi başlatıldığını, yine, ......Ticaret Mahkemesinin .... D. iş ve ... K. sayılı dosyasından davalı/borçlu ... aleyhine dava dışı ..... tarafından 3 adet çeke ilişkin ihtiyati haciz talebinde bulunulduğunu ve ihtiyati haciz kararı verildiğini, verilen ihtiyati haciz kararı üzerine.... İcra Müdürlüğünün ...

E. sayılı icra dosyasından 10.10.2024 tarihinde icra takibi başlatılarak haciz işlemlerine başlandığını, gerek borçlu şirket yetkilisi ... ve ... aleyhine başlatılan icra takiplerinden gerekse ...'nun dolandırıcılık suçundan tutuklanmasından borçlu firmanın alacaklıları ızrar kastı ile hareket ettiğinin ortada olduğunu,

bu nedenlerle dosya kapsamında toplanan deliller neticesinde davalı şirket tarafından sipariş edilen mallar davalı şirkete teslim edildiğini ve alacaklı davacının alacağının varlığının sabit olmasına rağmen yerel mahkemenin yaklaşık ispat koşulunun sağlanamadığından bahisle ihtiyati haciz talebinin reddine karar vermesi usul ve yasaya aykırı olduğunu, istinaf talepleri doğrultusunda kaldırılarak ihtiyati haciz taleplerinin kabulüne karar verilmesini istemiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Talep, ihiyati haciz istemine ilişkindir.

HMK’nın 355.maddesi uyarınca inceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmış, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı ise re'sen gözetilmiş ayrıca; HMK'nın 357. maddesindeki "İlk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz" kuralı nazara alınmıştır.

İstinaf talebine konu uyuşmazlık, ihtiyati haciz talebine ilişkindir.

İcra İflas Kanunu'nun 257. maddesinde düzenlenen ihtiyati haciz, alacaklının bir para alacağının zamanında ödenmesini güvence altına almak için mahkeme kararı ile borçlunun mallarına (önceden) geçici olarak el konulmasıdır.

İhtiyati haciz HMK'nın 406/2 maddesinde geçici hukuki koruma olarak kabul edilmiş, ihtiyati haciz şartları ve etkileri ise İİK'nın 257. maddesinde düzenlenmiştir.

İİK'nın 257. maddesi "rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyati haciz ettirebilir.

Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir:

1-Borçlunun muayen yerleşim yeri yoksa;

2-Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadı ile mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlâl eden hileli işlemlerde bulunursa;

Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder." şeklindedir.

İİK'nın 258/1. maddesi ise; ''Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeğe mecburdur.'' hükümüne yer verilmiştir.

Buna göre rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahıslarda olan taşınır ve taşınmaz malları ve alacaklarıyla diğer haklarını haczettirebilir. Vadesi gelmemiş borçtan dolayı ise, ancak borçlunun muayyen yerleşim yeri mevcut değil ise, borçlu taahhütlerinden kurtulmak amacıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır ya da kaçar veyahut bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa ihtiyati haciz kararı verilebilir.

Yapılan açıklamalar kapsamında; yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına göre ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık olmadığından ihtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nin 353/1.b.1. maddesi uyarınca esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.