Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2025/371 K.2025/408

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı/alacaklının turizm ve otelcilik ile iştigal eden, ... ilçesinde bulunan "... Otel" isimli oteli işleten bir ticari işletme olduğunu, müvekkili şirketin ana merkezinin İstanbul ilinde bulunduğunu, ...Şubesinin ise, "..." olarak ...

Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne kayıtlı olduğunu, davalı borçlu şirketin, müvekkili şirketten, 18/04/2022 e-arşiv fatura ile 250.000,00TL bedelli konaklama hizmeti verildiğini, işbu faturanın, e-fatura olup, davalı şirkete e-tebliğ yolu ile tebliğ edildiğini, faturaya yasal süresi içerisinde herhangi bir itirazda bulunulmadığını ve işbu faturanın şirket defterlerine karşılıklı olarak işlendiğini, ne var ki, davalı firmanın müvekkili firma yetkililerinin tüm sözlü çabalarına karşın işbu fatura bedelini ödemediğini, fatura bedelinin ödenmesi amacı ile bu kez,

müvekkili firma tarafından davalı firmaya karşı keşide edilen 24/08/2023 tarihli ihtarnameyi de aynı tarihte KEP yolu ile e-tebliğ alan davalı firmanın, ihtarnameye bir cevap vermediği gibi, ödemede de bulunmadığını, bu sebeple ....İcra Müdürlüğü'nün ...esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını ödeme emrini tebliğ alan borçlu firmanın borcun tamamına, faiz oranına ve işlemiş faize ve masraflara karşı haksız ve mesnetsiz olarak itiraz ettiğini, işbu itirazın taraflarına tebliğ edilmediğini belirterek,

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davalı-borçlu firmanın ...İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takibe haksız ve mesnetsiz itirazlarının tümünün iptali ile, takibin devamına haksız ve kötü niyetli itirazları nedeniyle takibe konu alacaklarının %20 sinden az olmamak üzere davalı firma aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; yetki ve zamanaşımı itirazında bulunmuş ayrıca davalının davacıya icra takibinde talep edilen tutarda borcunun bulunmadığını, takibe yapılan itirazın haklı olduğunu, faturaya itiraz olunmamasının fatura içeriğini kabul etme sonucunu doğurmadığını, davacının alacağın dayanağı fatura içeriği hizmeti sağladığını ispat külfeti altında olduğunu, buna göre davacının süresinde düzenlemediği faturanın hiç düzenlenmemiş sayılacağından bu faturaya dayalı bir hak iddia etmesinin mümkün olmadığını,

icra takibine konu alacağın varlığının yargılamayı gerektirdiğini müvekkilinin itirazının son derece haklı olduğu gibi icra inkar tazminatı şartlarının oluşmadığını, icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmesi gerektiğini, icra takibinde işlemiş faiz talep edilmesinin yerinde olmadığı gibi talep edilen faiz oranın da fahiş olduğunu, kötü niyet tazminatı taleplerinin bulunduğunu savunarak, davanın reddi ile davacı aleyhine asıl alacağın %20 sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; tüm dosya kapsamına göre; davalı tarafça dava konusu edilen takipteki borca itiraz edilmiş ise de, davalının takibe konu faturayı ticari defterlerine kaydettiği, bunun da mal/hizmetin teslim alındığına karine olduğu,

söz konusu faturalara karşı, iade, kusur vb. nedenlerle herhangi bir iptal veya iade talebinde bulunulmadığı gibi fatura bedelini ödediğine ilişkin geçerli bir belgeyi de dosyaya sunmadığı hususları nazara alındığında taraflar arasındaki ticari ilişkisi neticesinde, davalının davacıya ödenmemiş 250.000,00 TL borcunun bulunduğu tüm dosya kapsamına göre sabit olduğu gerekçesiyle, davalının ...İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı takibine yaptığı itirazın kısmen iptali ile, takibin 250.000,00 TL asıl alacak, 11.993,00 TL işlemiş faiz, 723,59 TL ihtar masrafı üzerinde devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, hükmolunan alacağın %20 si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davalı tarafın kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; karara esas teşkil eden bilirkişi raporunda ticari defter kayıtlarıyla çelişkili şekilde, temerrüde düşüldüğü görüşünün bildirildiğini, ancak davacının yasal defterlerinin 6100 sayılı HMK 222/2 hükmüne uygun olmadığı ve bu kapsamda ticari defterde kayıtlı alacakların dayanaktan ve ispattan yoksun olduğunun açıkça anlaşıldığını, bilirkişi raporunda; ''Davacının incelenen 2022 dönemine ait Yevmiye, Defter-i Kebir ve Envanter defterinin süresi içerisinde açılış onaylarının yapıldığı, Yevmiye kapanış tasdikinin “defter türünün ve hangi sahifede görüldüğünün yer almadığı,

”gerçeği yansıtmadığı davacının yasal defterlerinin, 6100 sayılı HMK’nın 222/2 maddesine uygun olmadığı kanaati hasıl olmuştur.'' şeklinde tespit yapılarak ticari defterlerin iddia edilen borca delil olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığının anlaşıldığını, ancak bu tespit ve görüşe rağmen raporun sonucunda; davacının davalı müvekkilinden alacaklı olduğu, davacının ticari defter kayıtlarında davalıdan alacaklı olduğu ve bu alacağın ....

Noterliğince keşide edilen 24/08/2023 tarihli ihtarnamenin tebliği sonrasında temerrüde düşüldüğü kanaatine varıldığını, bunun üzerine ise mahkemece davada kabul kararı verildiğini, bu hususun hukuka aykırılık teşkil ettiğini, bu sebeple kararın kaldırılması gerektiğini, davalının davacıya icra takibinde talep edilen tutarda borcu bulunmadığı gibi, davaya konu icra takibine yapılan itirazının da haklı olduğunu, her ne kadar bilirkişi raporunda dosya kapsamındaki tüm deliller incelenmişse de, bilirkişinin görüşünün aksine fatura düzenlenmiş olması ya da ihtarname gönderilmesinin alacak iddiası için tek başına yeterli olmadığını,

TTK’nın 21. maddesinin 2. fıkrası uyarınca gönderilen faturaya sekiz gün içinde itiraz olunmaması halinde fatura içeriğinin kabul edilmiş sayılması için, faturayı düzenleyen kişinin aynı maddenin ikinci fıkrasına göre ticari işletmesi icabı mal sattığını, imal etmiş yada iş görmüş bir tacir olması gerektiğini, bunun doğal sonucu olarak da;

faturaya itiraz olunmamasının müvekkilinin fatura içeriğini kabul etme sonucunu doğurmadığını, dosya kapsamında incelenen davacı ticari defterlerinin hukuka ve kanuna uygun olmadığı tespitine rağmen borç ve faiz talep edilebileceğine ilişkin görüşün hatalı olduğunu, öyle ki, hukuka ve kanuna uygun olmayan defterlerin yanı sıra davacı tarafından ispat külfetinin de yerine getirilmediğini, Yargıtay’ın yerleşik içtihatları gereği davacı icra takibine konu alacağını fatura dışında, hukuki ilişkinin varlığını ve faturanın bu ilişkiye dayanılarak hazırladığını ilaveten faturaya konu hizmeti,

ücrete hak kazanacak şekilde tam ve eksiksiz olarak müvekkiline vermiş olduğunu ispatlayamadığını, bilirkişi raporunda tespit edildiği üzere davacının incelenen 2022 yevmiye kapanış tasdikinde defter türünün ve hangi sahifede görüldüğünün yer almaması,

süresinde düzenlemediği faturanın hiç düzenlenmemiş sayılacağı, bu faturaya dayalı bir hak iddia etmesinin mümkün olmadığının açık olduğunu, bu nedenle hukuka aykırı ve hatalı tespitler içeren kararın kaldırılmasını, icra takibine konu alacağa ilişkin müvekkilinin itirazının son derece haklı olup icra takibinde fahiş oranda işlemiş faiz talep edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, karara esas teşkil eden bilirkişi raporundaki faize ilişkin aleyhe görüşün hatalı olduğunu ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde; İstinaf başvurusuna konu uyuşmazlık, faturaya dayalı alacağın tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali talebine ilişkindir.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 222. maddesi uyarınca ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır.

Ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir.

Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz.

Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur (HMK m.222, f.4).

Dosyadaki belgelere, mevcut delil durumuna, kararın dayandığı delillerle belirtilen gerekçelere, davalının ticari defterlerinde faturadan kaynaklı olarak davacıya 250.000 TL borçlu görünmesine, bu şekilde davalı borçlunun ticari defterlerinin kendi aleyhine delil olma vasfı bulunmasına göre sair istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.

Ancak, hükme dayanak yapılan bilirkişi raporunda, ihtarnamenin tebliğine ilişkin evrak bulunmadığı gerekçesiyle ihtarname tarihine 3 gün eklemek suretiyle hesaplama yapıldığı, faiz hesabının da icra takip tarihi yerine dava tarihine kadar yapıldığı anlaşılmıştır.

Hal böyle olunca, ilk derece mahkemesince, davacıya temerrüd ihtarnamesinin karşı tarafa tebliğine ilişkin evrakı sunması için kesin süre verilmeli, kesin süre içerisinde tebliğ evrakı sunulmaz ise işlemiş faize itirazın iptali talebi red edilmeli, sunulur ise tebliğden itibaren 3 gün sora borçlunun temerrüde düştüğü nazara alınarak, takip tarihine kadar işlemiş faiz hesaplanarak, işlemiş faize itiraz konusunda karar verilmelidir.

Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle HMK'nın 353/1-a-6. maddesi uyarınca kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.