Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2025/40 K.2025/102

... VEKİLİ : Av. ...

DAVANIN KONUSU

Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

G.KARAR YAZIM TARİHİ : 03/02/2025

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davacı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili mahkememize vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle. Davalının, alacaklı olduğu iddiasıyla davacı müvekkili hakkında ..

İcra Müdürlüğününün .. sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine ilişkin takip başlattığını; akabinde doğrudan müvekkiline ait banka hesaplarına haciz koydurduğunu, ayrıca müvekilinin çalıştığı iş yerine maaş haczi talebi gönderdiğini, yapılan bu işlemleri olmayan bir borç nedeniyle müvekkilini her yönden mağdur ettiğini, müvekkilinin davalı tarafa herhangi bir borcu bulunmadığı gibi söz konusu senette sahtecilik ve tahrifat bulunduğu gibi açığa imzanın kötüye kullanılmasının da söz konusu olduğunu, müvekkilinin.

16/06/2023 tarihinde davalıya ait ... adlı araç kiralama firmasından yalnızca bir günlüğüne .. plaka sayılı aracı kiraladığını, davalı tarafın araç kiralama işlemi sırasında prosedür gereğince diyerek Rent A Car sözleşmesi olarak evrak imzalattığını söyleyerek sözleşme bağlı boş senedi müvekkiline imzalattığını, müvekkilinin sözleşme imzaladığını sanarak evrakları imzaladığını lakin;

davalı tarafın kendisine boş bir senet imzalattığını, yapılan işlemde irade sakatlığı hallerinin olduğunu, davalının hile ve aldatma ile evrak imzalatma amacıyla senet imzalattığının görüldüğünü, bunun yanında boş senedi açığa imzayı kötüye kullanmak ve bedelsiz senedi işleme koymak suçlarını açıkça işleyerek haksız kazanç elde etmek adına tüm banka hesapları üzerine haciz koyduğunu maaş haczine kadar durumu ilerlettiğini beyan ederek davacı müvekkilinin vaki icra takibi nedeni ile davalıya borçlu olmadığının tespiti ile icra takibinin iptaline,

yapılan icra takipleri nedeni ile müvekkilinin mağdur olması ve itibarının zarar görmesi nedeni ile %20'den az olmamak üzere kötüniyet tazminatının davalıdan alınarak davacı müvekkiline ödenmesine, davanın icra takibinden sonra açılmış olması ve davalının da kötüniyetli olması nedeni ile İİK'nun 72. Maddesi hükmü gereğince .. Asliye Mahkemesinin .. D.İŞ sayılı dosyasında verilen; ..

İcra Dairesinin ... esas numaralı icra takip dosyasına yatırılacak olan paraların davalıya ödenmemesi için ihtiyati tedbir kararının tatbikine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; icra takip dayanağının kambiyo senedi olması hasebiyle tüm iddiaların gerek TTK gerek HMK gereğince kambiyo senedinin illetten mücerret olduğu da dikkate alındığında yazılı delil ile ispat külfiyeti bulunduğunu, davacı tarafından sunulmuş bir yazılı delil mevcut olmadığını, teminat senedi iddiasının da doğru olmayıp, kambiyo senedi üzerinde bu yönde bir derçh de mevcut olmadığını, iddia edildiği gibi, bono senedinde hiçbir sahtecilik veya tahrifat da bulunmadığını, hile, aldatma da söz konusu olmadığını, izah edildiği gibi, açığa atılan imzanın kötüye kullanılması ve anlaşmaya aykırı bono senedi doldurulduğu iddiasının da ancak yazılı delil ile ispatı mümkün olduğunu beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile.

"Dava dosyasının incelenmesinden; davacı tarafça icra takibinin tedbiren durdurulması yönünde ihtiyati tedbir talebinde bulunulduğu; mahkememizin 23/11/2023 tarihli ara kararı ile "Davacı tarafın ihtiyati tedbir talebi hakkında, İ.İ.K'nun 72/3 maddesi uyarınca; dava değeri olan 121.500,00 TL'nin %15'i oranında 18.225,00 TL tutarında nakdi teminat yatırıldığında ya da kesin teminat mektubu sunulduğunda icra veznesine girecek paranın alacaklıya ödenmemesi hususunda ihtiyati tedbir kararı verilmesine, teminat mahkeme veznesine depo edildiğinde ihtiyati tedbir yoluyla icra veznesine girecek paranın alacaklıya ödenmemesine" dair karar verildiği,

davacı tarafça teminatın yatırılarak tedbir kararının uygulandığı, somut olayda, talep üzerine İİK 72/3 maddesi uyarınca tedbir kararı verilerek icra veznesine girecek paranın davalı alacaklıya ödenmesi önlenmiş olduğundan yasal koşulları oluşmakla davacı aleyhine tazminata da hükmetmek gerekmiş ve davanın reddine" dair karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; eldeki dosyadaki beyanlardan ve ceza dosyası kapsamında alınan ifadelerden anlaşılacağı üzere araç kiralama hususunun davalının da kabulünde olduğunu, davacı tarafından yapılan .... plakalı araca ilişkin Trafik Ceza Ödemesi ile yapılan kiralama sözleşmesine bakıldığında taraflar arasında araç kiralama sözleşmesi imzalandığının sabit olduğunu,

davalı tarafın araç kiralama işlemi sırasında prosedür gereğince ve tüm rent a car firmalarının yaptığı gibi rent a car sözleşmesi olarak evrak imzalattığını söyleyerek sözleşmeye bağlı ve sözleşmenin alt kısmında bulunan boş senedi davacıya bilgisi ve rızası dışında imzalattığını, yapılan işlemde irade sakatlığı hallerinin olduğu davalının hile ve aldatma ile evrak imzalatma amacıyla senet imzalattığının görüldüğünü, senedin cırt cırtlı şekilde olduğu ve bir sözleşmeden koparıldığının mahkemece de tespit edilmiş olup bilirkişi incelemesi yapılmadığını,

dosya kapsamı savcılık dosyası mesaj kayıtları tanıkların beyanları ve dahi davalının açık ikrarı ile Rent A Car işi yaptığı sabit olduğunu, Rent A Car sözleşmesinin dosya arasına alınması gerektiği yerel mahkemece dayanılan gerekçe olduğunu, Ren A Car işlemlerinde bu işi yapan tacir veya 2.sınıf tacirler ile şahsi olarak araç kiralama işi yapanların tamamı herhangi bir müşteriye araç kiraladığı takdirde bu durumu kanuni zorunluluk nedeniyle kabis sistemine yüklemek zorunda olduğunu, ticari defter kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmadığını,

öte yandan davalı tarafından söz konusu senede ilişkin ticari defter kayıtlarının da sunulmadığını, savcılık dosyası, ifadeler ve mesaj kayıtlarının incelenmediğini, askerde olduğu dönemde davacının 3.kişiye onun adına senet verdiğini beyan etmesinin senetle ilgili anlatılan durumun ne kadar doğru olduğunu ispatladığını, taraflar arasındaki kambiyo senedi ilişkisinden ziyade süreçte davacının iradesinin nasıl sakatlandığını ispat ettiğini beyan ederek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu ("İİK") m. 72 hükmü uyarınca icra takibinden sonra açılan, bonoda tahrifat iddiasına dayalı menfi tespit istemine ilişkindir.

HMK’nın 355.maddesi uyarınca inceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmış, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı ise re'sen gözetilmiş ayrıca; HMK'nın 357. maddesindeki "İlk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz" kuralı nazara alınmıştır.

Davacı dava dilekçesinde; davalı tarafından icraya konu edilen bononun davalıya ait araç kiralama firmasından kiralanan 20 ADV 355 plaka sayılı araca ilişkin kira sözleşmesi imzalanırken boş olarak hile ve aldatma ile imzalatıldığını, bu nedenle davacının bono nedeni ile davalıya borçlu olmadığını iddia ettiği; davalı tarafın ise davaya konu bononun davacının davalıya borçlu olduğunu, ispat yükünün davacı üzerinde olduğunu beyan ederek davanın reddini savunduğu, mahkemece davanın reddine karar verilmesi üzerine hükme karşı davacı tarafından istinaf yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

Menfi tespit davalarında ispat yükü kural olarak alacaklıdadır. Ancak davalının alacağı senede dayanıyorsa ispat yükü yer değiştirerek senetten dolayı borçlu olmadığını iddia eden davacı tarafa düşer. Kambiyo senetleri sebepten mücerret olduğundan borçlu olunmadığının ispat yükümlülüğü davacı borçluya aittir.

Karine olarak bir kambiyo senedinin mevcut bir borcun ifası veya itfası amacıyla verildiği kabul edilir. Kambiyo senetleri birer ödeme aracıdır. Borçlu, bononun başka bir amaçla verildiği yönündeki iddiasını yazılı delil ile ispatlamalıdır. Bu konuda tanık dinletilmesi de mümkün değildir. (Yargıtay 19.Hukuk Dairesi'nin 2018/2939 Esas, 2019/4786 Karar sayılı 2017/3521 Esas, 2019/1844 Karar sayılı kararları)

Hal böyle olunca mahkemece "...bu durumda davacının iddiasına dayanak sözleşmenin varlığı davalı tarafça kabul edilmeyerek sunulmadığı, bu durumda bononun bağımsız borç ikrarını içermesi, bono üzerinde imzanın keşideciye ait olması ve davacının iddialarının HMK 201. maddesi gereği yazılı delille ispat edilmesi gerektiği, davacı tarafından dosya kapsamına iddialarını ispatlar nitelikte herhangi bir yazılı belge ibraz edilmediği, davacı tarafın hatırlatılmasına rağmen yemin deliline de dayanmadığı anlaşılmakla, davacı davasını ispat edemediğinden davanın reddine dair karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur."şeklinde gerekçe ve değerlendirmesinin yerinde olduğu ahlaşılmakla istinaf başvurusunun reddine karar verilmek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.