Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2025/405 K.2025/529

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davalı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, 17/08/2022 tarihinde müvekkiline ait ....Plakalı araç ile davacı ... sürücüsü olduğu ....Plakalı araç arasında maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza nedeniyle davalı ...

Şirketinin ruhsat sahibi/sürekli işleten sıfatı ile araç değer kaybı ve araç mahrumiyet bedelinden müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, davadan sonra 11/01/2023 tarihinde davalı yanın SMMMS sigortasını tanzim eden şirkete yazılı olarak başvuru yapıldığını ayrıca aynı tarihte arabuluculuğa ... A.Ş. adına başvuruda bulunulduğu, .... AŞ.

Poliçe limitleri dahilinde taraflarına ödeme yaptıkları için dava süresine dahil edilmediğini, meydana gelen kazadan sonra müvekkilinin kasko sigortacısı konumundaki ... AŞ.

Bünyesinde hasar dosyası açıldığını, araçta meydana gelen hasarın oldukça büyük olduğunu, onarım bedelinin 132.671,17 TL olduğunu, müvekkilinin aracının km'sinin düşük olduğunu, daha önceden herhangi bir değişme ve boyama işlemi yapılmadığını, meydana gelen hasar neticesinde onarım süresinin 40 gün sürdüğünü belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 50 TL araç değer kaybının ve 50 TL araç mahrumiyet bedelinin kaza tarihi olan 17.08.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ...

Şirketi ve ... ’den müştereken ve müteselsilen tahsilini ve yargılama giderleri ve ücreti vekâletin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı .... vekili cevap dilekçesinde özetle, davacı tarafın dava dilekçesinde yer verdiği iddiaları ve hususları kabul etmediklerini, olay yerine keşif yapılmasını ve kusur durumunun yeniden değerlendirilmesini talep ettiklerini, davacının aracında daha önceden 13/12/2014 - 20/11/2020 - 30/12/2020 ve 29/04/2021 tarihlerinde olmak üzere toplamda 4 adet kaza kaydı bulunduğunu, meydana gelen daha önceki kazalarda davacının aracında değişen parçaların neler olduğunun ve ekspertiz raporlarının dosyanın arasına alınmasını talep ettiklerini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

Davalı .... Şirketi vekilinin cevap dilekçesinde özetle, davanın zamanaşımına uğradığını, meydana gelen kazada çift taraflı kaza meydana geldiğini, oluşturulan kaza tespit tutanağına göre müvekkilinin herhangi bir kusurunun olmadığını, bu konunun araştırılması için mahallinde keşif yapılması ve uzman bir bilirkişi tarafından kusur raporu alınmasını talep ettiklerini, davacının aracında daha önceden değer kaybının oluşup oluşmadığı,

km, önceki kazalarının detaylıca incelenmesi gerektiğini, davacının aracına ait Kasko Ekspertiz Raporu'na bakıldığında 13/12/2023 tarihli kazada aracın hasar nedeni kısmında "Çarpışma-Çarpışma-Devrilme" şeklinde açıklama yazıldığını ve aracın devrildiği belirtildiğini, böylesine ciddi boyutta kaza geçirmiş ve özellikle devrilmiş bir aracın birden fazla bölgesinden zarar göreceği ve davaya konu kaza neticesinde hasar almış olduğu bölgesinden de hasar almış olabileceğini ayrıca davacı tarafından iddia edilen 40 günlük araç mahrumiyet talebinin uygun olmadığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile.

"Mahkememizce alınan sigorta bilirkişinin ek raporunun Yargıtay ve BAM emsal kararlarına uygun ve hüküm kurmaya elverişli olduğu kanaatine varılmış, hasarın giderilmesi için gereken makul onarım süresinin 10 gün olduğu ve bu süre boyunca davacının aracını kullanamayacağından kaynaklı mahrumiyet bedelinin kaza tarihi itibariyle 11.400,00 TL olacağı tespit edilmiş, buna göre kusur durumu %75 oranına göre 8.550,00 TL araç mahrumiyet bedelinin davalılardan alınarak davacıya ödenmesine fazlaya ilişkin istemin reddine, davalı sürücüsü .... haksız fiil hükümleri uyarınca,

davalı ...kazaya karışan kusurlu aracın maliki olduğundan 2918 sayılı KTK hükümleri uyarınca işleten sıfatıyla, davacının aracında kaza nedeniyle meydana gelen tüm zararlardan kusuru oranında sorumludur. Haksız fiilden doğan tazminat alacaklarında kural olarak faiz başlangıcı olay tarihidir. Zarar gören, tazminat alacağına zararın doğduğu an hak kazanır.

Haksız fiillerde olayın vuku tarihinde alacağın muaccel olduğu ve dolayısıyla borçlunun temerrüde düştüğü kabul edilmekte haksız fiil failinin temerrüdü için ayrıca alacağı istemeye yönelik ihtar keşide edilmesine gerek bulunmamaktadır. Bu nedenle davalıların kaza tarihi olan 17.08.2022 tarihinden itibaren işleyecek talep gibi yasal faiziyle zarardan sorumlu olduğuna karar verilerek, Davanın kısmen kabulüne" dair karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı ... Şirketi vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Sürücü .... bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere bu kazanın oluşumunda, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 57/1A-kavşağa yaklaşan sürücüler kavşaktaki şartlara uyacak şekilde yavaşlamak, dikkatli olmak, geçiş hakkı olan araçların önce geçmesine imkan vermek zorunda olduklarını ve 84/H-Kavşaklarda geçiş önceliğine uymamak kurallarını ihlal ettiğinden asli ve de tam kusurlu olduğunu, her ne kadar davacı şirkete ait araç sürücüsüne hızı çok düşük olmasına rağmen kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya geçitlerine, hemzemin geçitlere, tünellere,

dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım alanlarına girerken azaltmamak, kuralını ihlal ettiği söylenmiş ise de oransal olarak %75-%25 oranı hakkaniyete ve olayın şartlarına uygun olmadığını, davalı sürücü ... kazanın oluşumundaki payının 3'te 1'i kadar da davacı şirkete ait aracın sürücüsüne kusur atfedilmesinin yanlış olduğunu,

kabul mahiyetinde olmamakla birlikte davacıya ait aracın sürücüsünün bilirkişi raporundaki gibi kusuru var olsa bile bu oran %25 tutularak çok yüksek gösterildiğini beyan ederek mahkemece verilen kısmen kabul kararının kaldırılarak davanın tümden kabulüne karar verilmesi yönünde hüküm kurulmasını talep etmiştir.

Davalı .... . vekili istinaf dilekçesinde özetle. İşbu davanın, başlangıçta 100,00 TL üzerinden açılmış olup sonrasında dava değerinin artırıldığını, ancak yapılan bedel artırım süresinde olmadığını, nitekim işbu davanın belirsiz alacak davası şeklinde açıldığını, bu hususa ilişkin 6100 sayılı HMK m.107/2.

"Karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesi mümkün olduğunda, hâkim tarafından tahkikat sona ermeden verilecek iki haftalık kesin süre içinde davacı, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın talebini tam ve kesin olarak belirleyebilir.

Aksi takdirde dava, talep sonucunda belirtilen miktar veya değer üzerinden görülüp karara bağlanır." hükmünün havi olduğunu, buna göre belirsiz alacak davalarında tahkikat aşaması sonuçlanmadan mahkemece davacıya talebi belirlemesi için iki haftalık kesin süre verilecek ve davacı yan bu süre içerisinde talebini kesin ve tam olarak belirleyeceğini, ilgili fıkranın son cümlesinde de açıkça davacının, kendisine verilen 2 haftalık kesin süre içerisinde talebini kesin ve tam olarak belirlememesi halinde davanın, dava dilekçesinde belirtilen değer üzerinden karara bağlanacağı hüküm altına alındığını,

02/04/2024 tarihli 2.celsede davacıya 2 haftalık kesin süre verilmiş olup davacı yan, bu sürenin geçmesinden sonra 26/06/2024 tarihinde bedel artırım dilekçesini sunmuş olup süresinde yapılan bir bedel artırımın olmadığını, ki bu sebeple de dava dilekçesinde belirtilen değer olan 100,00 TL üzerinden hüküm kurulması gerektiğini, bu nedenlerle birlikte ...

Mahkemesi'nin ... esas, ... karar sayılı ve .... tarihli ilamına yönelik istinaf başvurularının kabulü ile aracın devrilme çarpışma sonucu önceden aynı yerden hasar aldığı gözetilerek kararın kaldırılmasına karar verilmesi gerektiğini, aksi takdirde ise kusur ve rayiç bedelin üzerinde tespit yapılması hususundaki itirazlarının kabulü ile kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ....

Vekilinin istinaf cevap dilekçesinde; gerçekleşen kazada davalının malik olduğu aracın sürücüsünün değil, aslında sürücü .... %100 kusurlu taraf olduğu ortada olup karşı tarafın kusura ilişkin iddialarının kabulünün mümkün olmadığını, bilirkişi raporunda her ne kadar meydana gelen kazada davalıya ait araçla tali yoldan süratle çıkılarak ana yolda olan davacının aracına çarpıldığını ve bu nedenle sürücü .... 'nin asli kusurlu olduğunu ve kavşaklarda geçiş önceliğine uymadığı iddia edilmişse de olaya ilişkin kaza tespit tutanağında da bu şekilde herhangi bir açıklama yer almadığını,

yerinde inceleme ve değerlendirme yahut herhangi bir kamera kaydı vesaire bulunup bulunmadığının araştırması ve kayıt incelemesi yapılmaksızın yalnızca beyanlar doğrultusunda somut veriler olmaksızın tanzim edilmiş bilirkişi raporunun denetime elverişli olmadığını, yapılan değer ve oranlamaların hukuka ve usule aykırı olduğunun açık olduğunu, ancak mahkemen aksi kanaatte ise de 50.000,00 TL değer kaybı tutarı hesaplanmış olup bu tutarın fahiş nitelikte olduğunu beyan ederek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;

Dava, trafik kazası nedeniyle açılan değer kaybı ve araç mahrumiyet bedeli istemlerine ilişkindir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmesi üzerine hükme karşı davacı ve davalılardan ... . vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

Dosya kapsamında aldırılan kusur bilirkişi raporuna göre; .... plakalı araç sürücüsü ... 'nin bu kazanın oluşumunda, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 57/1A-kavşağa yaklaşan sürücüler kavşaktaki şartlara uyacak şekilde yavaşlamak, dikkatli olmak, geçiş hakkı olan araçların önce geçmesine imkan vermek zorundadırlar ve 84/H-Kavşaklarda geçiş önceliğine uymamak kurallarını ihlal ettiğini, araç sürücü .... plakalı araç sürücüsü dava dışı .... 'ın ise bu kazanın oluşumunda tali kusurlardan 52/1A-Aracın hızını, kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya geçitlerine, hemzemin geçitlere, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım alanlarına girerken azaltmamak, kuralını ihlal ettiği rapor edilmiştir.

Yerleşik içtihat olarak kabul edilen Yargıtay 17. HD'nin 2017/1230 Esas 2018/2590 Karar sayılı 15.03.2018 tarihli kararında vurgulandığı gibi; değer kaybının hesabında aracın modeli, markası, özellikleri, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, tarafların iddia ve savunmaları ve tüm dosya kapsamı değerlendirilerek kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeriyle kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybı zararının hesaplanması ilke olarak kabul edilmiştir.

Mahkemece yazılı şekilde karar verilmiş ise de; yapılan inceleme ve araştırma hüküm kurmaya elverişli değildir. Şöyle ki; bilirkişi raporunda ikame araç temin edilip edilmediğinin tespit edilemediği belirtilerek bu husus araştırılmadan rapor tanzim edilmiş, bununla birlikte davacıya herhangi bir ödeme yapılıp yapılmadığı, yapıldıysa bunun mahsubunun gerekip gerekmeyeceği değerlendirilmeden eksik inceleme ile hüküm kurma yoluna gidilmiştir. Bununla birlikte aracın hasar kayıtları bulunmakta olup bu husus bilirkişi tarafından raporda belirtilmiş ise de; daha önceki hasarların karşılaştırması yapılmamış, aracın aynı yerden mi yoksa farklı yerden mi hasarlandığı açıklanmamış, denetime elverişli olmayan bilirkişi raporu hükme esas alınarak eksik inceleme ile karar verilmiştir.

Bu durumda mahkemece yapılacak iş; yukarıda açıklanan hususların müzekkere ile sorularak müzekkere cevaplarından sonra dosyanın bilirkişiye tevdi ile eksik olan bu hususlar yönünden denetime ve hüküm kurmaya elverişli rapor tanzim edilmesinin istenilmesi ve hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesinden ibarettir.

Mahkemece bu hususlar gözardı edilerek eksik incelemeyle yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olup tarafların istinaf kanun yolu başvurusu açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dosyanın yukarıda belirtilen şekilde inceleme yapılıp sonucuna göre yeniden bir karar verilmek üzere mahal mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.