Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2025/584 K.2025/562

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen ara kararına yönelik davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

Davacı vekili 12/01/2025 tarihli talep dilekçesinde özetle: Müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 14/03/2024 tarihinde bir proje yükleniciliği sözleşmesi imzalandığını ve sözleşme gereği müvekkili olan şirket tarafından davalı şirkete 450.000,00-TL bedelli bir çek verildiğini, ancak davalı şirket sözleşme hükümlerini yerine getirmediği için müvekkili olan şirketin sözleşmeyi fesh ettiğini, çekin 3. şirket ... Ticaret Ve Sanayi Limited Şirketi' ne ciro edildiğini, bu nedenlerle ... Ticaret Ve Sanayi Limited Şirketi'nin davaya dahili davalı olarak eklenmesi ve bu şirket hakkında da ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi 13/01/2025 tarihli ara kararında, HMK 124 ve 125 inci maddeleri dışında dilekçe ile davaya dava kışı bir kişinin yeni bir dava açılmaksızın davaya dahil edilmesi ile mümkün olmayıp, dava dışı üçüncü kişi aleyhine de ihtiyati tedbir kararı verilmesi mümkün olmadığı gerekçesi ile "Davacı vekilinin davaya dahil edilmesi ve ihtiyati tedbir yönündeki taleplerinin REDDİNE," dair karar vermiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle: Mahkemenin 13/01/2025 tarihli ara kararının HMK'ya aykırı olup hatalı bir değerlendirmeye dayandığını, ... Ticaret Ve Sanayi Limited Şirketi, çekin ilk lehtarı olan ve hakkında tedbir kararı verilen ...

Ticaret Limited Şirketi ile ticari ilişki içerisinde olup, çekin teminat çeki olduğunu bilebilecek konumda olduğunu, keza her iki şirket de Konya ilinde bulunmakta olup, mahkemenizce verilen tedbir kararının uygulanmaması için yargılamaya konu çekin 3. şirket ...

Ticaret Ve Sanayi Limited Şirketi'ne ciro edildiğini, bu nedenle davalı ve dahili davalı şirkete ait ticari defterlerin incelenmesi ve çekin neye istinaden verildiğinin araştırılması gerektiğini, bunun yanı sıra 3. şirket ...

Ticaret Ve Sanayi Limited Şirketi yetkilisi müvekkil şirket yetkilisine çekin teminat çeki olduğunu bildiğini de beyan ettiğini, müvekkili şirketin çekin davalı elinde bulunup bulunmadığı veya 3. kişiye ciro edip etmediğini bilebilecek durumda olmadığını, dava dilekçelerinin sonuç bölümünde de "Davalının kötüniyetli davranışlarının önlenmesi,

çekin davalı ve/veya ciro edebileceği cirantalar tarafından muhatap bankaya ibraz edilme ve icra takibine konu edilebilme ihtimali ve müvekkilin önlenemeyecek telafisi imkansız zararların önlenmesi bakımından çekin ödenmemesi yönünde tedbir kararı ve ayrıca tedbir kararı verilmesine," talep edildiğini, dolayısıyla çekin 3. kişilere de ciro edilmesi ihtimalinin gözetilmesi hususunun dava dilekçelerinde de talep edildiğini, ...

Ticaret Ve Sanayi Limited Şirketi'nin davaya dahili davalı olarak eklenmesi ve bu şirket hakkında da tedbir kararı verilmesinin müvekkil şirketin haklarının korunması için gerekli olduğunu, bu nedenlerle Denizli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında verilen 13/01/2025 tarihli ara kararının müvekkil şirket lehine ortadan kaldırılmasına, Yüksek Mahkemenizce yapılacak inceleme sonunda bu husustaki istinaf taleplerinin kabulü ile ...

Ticaret Ve Sanayi Limited Şirketi'nin davaya dahili davalı olarak eklenmesi ve bu şirket hakkında da tedbir kararı verilmesine karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde; Dava, kambiyo senedinden kaynaklı (çek) menfi tespit, istinaf talebine konu uyuşmazlık ise davacı vekilinin, davaya dahili davalı eklenmesi ve ihtiyati tedbir istemine ilişkindir.

Dosyanın incelenmesinden; davacı vekilince işbu davanın teminat çekinin bedelsizliğine dayalı olarak menfi tespit istemi ile açıldığı, dava açılırken davacı vekilince talep edilen ihtiyati tedbirin, davaya konu çekin davalı tarafından ibrazında bankaca ödenmemesi ve davalı tarafından icra takibine konu edilmemesi için tensiple birlikte teminat karşılığı ihtiyati tedbir kararı verildiği, davacı tarafça teminatın mahkeme veznesine yatırılarak tedbirin uygulanmasının talep edildiği; daha sonra 12/01/2025 tarihli dilekçesi ile davacı vekilinin dava konusu çek davalı tarafça üçüncü kişiye ciro edilmekle çeki devralan üçüncü kişi ...

Ticaret Ve Sanayi Limited Şirketi'nin davaya dahili davalı olarak eklenmesi ve bu şirket hakkında da davaya konu çekin icra takibine konu edilmemesi yönünde tedbir kararı verilmesinin talep edildiği, Mahkemece davacının taleplerinin reddine karar verildiği anlaşılmış; karara karşı davacı vekilince istinaf yoluna başvurulmuştur.

HMK'nın 297-(2) maddesi uyarınca; bir davada hüküm o davanın tarafları lehine veya aleyhine olarak kurulabilir. Davada taraf olmayan üçüncü kişi lehine veya aleyhine hüküm kurulamaz.

Kambiyo senedi niteliğinde olan çek, temel ilişkiden bağımsız, kayıtsız ve şartsız bir bedelin ödenmesi taahhüdünü içeren mücerret (soyut) bir borç ilişkini ifade eder. Çekin teminat amacı ile verildiği ve bedelsiz olduğu iddiası keşideci davacı ve lehtar davalı arasındaki temel ilişkide şahsi def'i olup, davanın tarafları dışındaki iyi niyetli 3. kişilere karşı ileri sürülemez.

Bu nedenle ödeme aracı olan çekin tedavül kabiliyetini ortadan kaldıracak, davanın tarafları dışında 3. kişileri bağlayacak şekilde ihtiyati tedbir kararı da verilemez. Çeki ciro yoluyla teslim alıp icra takibine koyan üçüncü kişilerin aksi kanıtlanana kadar iyi niyetli olduğunun kabulü gerekir. Bu nedenle, sözleşme ilişkisinin ve davanın tarafı olmayan üçüncü kişi hakkında da ihtiyati tedbir kararı verilmesi talebinin, mahkemece reddine karar verilmesi yerinde olmuştur.

Davacı vekilinin bu yöndeki istinafı yersizdir.

Davacı vekilince eldeki dava, davalı olarak ... Ticaret Limited Şirketi taraf gösterilerek açılmıştır. İlk derece mahkemesi gerekçesinde de işaret edildiği üzere, HMK da dahili davalı müessesesi bulunmadığı gibi, davaya dahil edilmesi talep edilen üçüncü kişi ... Ticaret Ve Sanayi Limited Şirketi ile davalı arasında mecburi dava arkadaşlığı bulunmadığı da gözetildiğinde, üçüncü kişinin dahili davalı yapılması talebinin reddi kararı da isabetlidir.

Neticeten, 6100 Sayılı HMK' nın 124. Maddesinde belirtilen istisnalar dışında davada taraf olarak gösterilmeyen 3. Bir kişinin dahili davalı olarak davaya dahil edilmesi mümkün bulunmadığından davacı vekilinin bu yöne ilişkin istinaf sebepleri de yerinde görülmemiştir.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında, mahkemece verilen ara kararda yasa ve usule aykırılık bulunmadığından, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.