Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2025/710 K.2025/763

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde; ....Bankası, ... Şubesi, 100.000TL (YüzbinTürk Lirası) bedelli 25/02/2025 keşide tarihli .... numaralı çekin zayi olduğunu, zayi nedeniyle çekin iptali ve karar sürecine kadar çek için ödeme yasağı getirilmesi tedbirinin alınmasını, müvekkili ...'in ... Bankası, ...

Şubesi, 100.000TLbedelli 25/02/2025 keşide tarihli .... numaralı çekin son hamili olduğunu, iptale konu çek keşidecisi .... tarafından ....’a aralarındaki ticari ilişkiden kaynaklı olarak ....’a verildiğini, ...’ın da daha sonra söz konusu çeki yine müvekkili ile arasındaki ticari ilişki sebebiyle cirolayarak müvekkiline verdiğini, müvekkilinin söz konusu çeki elinde bulunduran son kişi olduğunu, .... Bankası, ...

Şubesi, 100.000TL bedelli 25/02/2025 keşide tarihli.... numaralı Çek 27.02.2025 tarihinde müvekkilinin eşi tarafından çekin bulunduğu pantolonu makinede yıkmak suretiyle zayi ettiğini, davaya konu çek müvekkiline ait pantolonun cebinde makinede yıkanması sebebi ile parçalanarak tamamen çek vasfını kaybetmiş olduğundan tahsilatı mümkün olmamakta ve bu durumda müvekkilinin mağduriyetine neden olduğunu, bu sebeplerle öncelikle karar sürecine kadar çek için ödeme yasağı getirilmesi tedbirinin alınmasına ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 818. maddesi yollamasıyla uygulanacak 757. maddesi hükmü doğrultusunda söz konusu çekin iptalini,

müvekkilinin son hamili olduğu... Bankası, .... Şubesi, 100.000TL bedelli 25/02/2025 keşide tarihli... numaralı çekin dava sonuna kadar ödenmemesi için muhatap bankalara bildirilmesine ve ... Bankası, ... Şubesi 100.000 TL bedelli 25/02/2025 keşide tarihli .... numaralı çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "dava konusu çekin pantolon cebinde yıkanmasından dolayı tahrif olduğu ileri sürülmekle tahrifat sabit olsa dahi çekin davacı elinde bulunduğu, dolayısıyla çek zayi şartlarının oluşmadığı" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde.

Yerel mahkemenin vermiş olduğu kararda iradesi dışında çıkmadığını başka bir ifade ile çek alacaklısı olan son hamil müvekkilinin , çekin bulunduğu pantolonunu eşine bilerek ve isteyerek verdiği dolayısıyla çekin yıkanmasını ve yıkanmak suretiyle parçalanmasına ve üzerindeki tüm yazıların silinerek tüm çek niteliğini kaybetmesini isteğini ifade ettiğini, müvekkilinin iradesi ile yani isteyerek neden ödeme alacağı çeki yıkayarak çekin tüm çek niteliğini ,vasfını yok etsin, böyle bir durumda çekin bankaya ibrazının mümkün olmadığını, ibraz etmiş olsa bile bankanın çek vasfı olmayan bir çek için ödeme yapmadığını,

bir kişinin alacaklısı olduğu çeki iradesi ile bilerek ve isteyerek zayi etmesinin hayatın olağan akışına ters olduğunu, yerel mahkemenin iradesi dışında elinden çıkmadığını iddia etmiş ise de aksine söz konusu çekin müvekkilinin iradesi dışında zayi olduğunu, müvekkilinin bilgisi ve isteği dışında pantolonu eşi tarafından yıkandığı,

müvekkilinde pantolonu yıkandıktan sonra bu durumdan haberdar olduğunu, pantolonun cebinden çıkan çekin artık kullanılması imkansız olduğunu, parçalandığını ve çek olduğuna dair üzerinde hiçbir materyalin , yazının bulunmadığını fark ettiklerini, hiçbir şekilde çek vasfı ve niteliği kalmayan çek için banka ödeme yapamayacağını söylemesi üzerine müvekkili keşideciden yeni bir çek talep ettiğini, ancak keşidecinin söz konusu çekin iptali olmadan yeni bir çek veremeyeceğini beyan etmesi üzerine davacı müvekkilinin mağduriyetini gidermek için dava açmak zorunda kaldığını,

bu nedenlerle ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ....Esas ....K sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde öncelikle davaya konu çek için ödeme yasağının konulmasını, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin....K sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasını ve yeniden yargılama yapılarak talepleri doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde; İstinaf başvurusuna konu uyuşmazlık, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 818/I-s maddesinin göndermesiyle 757'inci maddesine göre ödemeden men ve aynı yasanın 764'üncü maddesine göre çek iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın reddine ilişkin verilen karara karşı davacı vekili istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteyebilmek için gerekli olan şartlardan birisi de senette mündemiç olan hakkın varlığını sürdürmesidir. Somut olayda, davacı tarafından, dava konusu çekin pantolon cebinde unutularak çamaşır makinesinde yıkanmak suretiyle zayi olduğu ileri sürülmüş ve anılan çekin içeriği hakkında, keşidecisi, keşide tarihi, numarası ve bedeli gibi bilgiler dosyaya sunulmuştur.

Esasen hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu türden davalarda, davacının mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gereklidir. Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, zayi nedeniyle kıymetli evrak iptali hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir.

Kaldı ki, dava sırasında yapılacak olan ilanlar sonucunda, hak sahipleri varsa ortaya çıkabilecek ve kendilerine karşı istirdat davası açılabilecek ya da hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile çek iptali kararının iptali talep edilebilecektir. Dolayısıyla mahkemeyi tereddüte sevk eden hususlar, esasen anılan davalarda tartışılacaktır. (Yargıtay 11. HD, 2015 / 1043 Esas, 2015 / 5862 Karar, 27.04.2015 Tarih)

Bu durum karşısında mahkemece, somut uyuşmazlık yönünden davacı vekilince sunulan deliller toplanarak, gerekli ilanlar yapılıp yasal süreler beklendikten sonra hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle kaldırılması gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.