Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi E.2025/1794 K.2025/1424

Taraflar arasında yapılan yargılamada ilk derece mahkemesince verilen ve yukarıda tarih ve numarası gösterilen karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuş, dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilmiş olmakla, 6100 sayılı HMK m. 352 hükmü uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

A) Tarafların İddia ve Savunmaları:

Davacı dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin davalı kurum ile yaptığı abonelik sözleşmesi neticesi adına kayıtlı olan ..... hizmet no’lu tesisatla uzun süredir enerji kullanmakta olduğunu, müvekkilinin bugüne kadar faturalarını düzenli olarak ödemiş ve davalı kurum ile herhangi bir sorun yaşamadığını, müvekkilinin bulunduğu yerde giyim mağazası işletmekte olduğunu, müvekkilinin iş yerine gelen davalı kurum çalışanları müvekkilinin tesisatında kaçak kullanım olduğunu ileri sürerek,

bu konuda müvekkile kaçak tüketime ilişkin tespit tutanağı göstermeksizin , talebine rağmen bu tutanağı vermeksizin haksız ve hukuka aykırı gerekçelerle müvekkil aleyhine toplam 157.739,30 TL kaçak elektrik faturası düzenlendiğini, kaçak elektrik faturalarını kabul etmediğimiz bildirir bu hususta borçlu olmadığıklarının tespitini, asla kabul anlamına gelmemekle birlikte mahkememiz aksi kanaatte olunması halinde kaçak elektrik kullanımın tespit edildiği tarihten önceki fatura dönemi ile kaçak elektriğin tespit edildiği süreye kadar olan 20 günlük döneme ilişkin faturanın hesap edilmesini kalan miktar yönünden borçlu olmadığklarının tespitini,

müvekkilinin abonesi olduğu ..... hizmet no'lu tesisatla ilgili olarak düzenlenen kaçak elektrik tüketim faturasına istinaden yapılacak icra takibinin mağduriyete yol açmaması sebebiyle teminatsız olarak icranın durdurulmasını talep ettikleri anlaşıldı.

Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen cevap dilekçesi sunmamıştır. B)İlk Derece Mahkemesinin Kararının Özeti: Mahkemece yargılama neticesinde “ eldeki davanın icra takibinden sonra açılan menfi tespit davası niteliğinde bulunduğu, aleyhine başlatılan icra takibinin durdurulması talebinde haklı olup olmadığı hususunun yargılamayı gerektirdiği, İİK md.72/3 hükmü gereğince icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemeyeceği belirtilmekle taleple bağlı kalınarak tedbir talebinin reddine karar vermek gerekmiş” karar verilmiştir. C) İleri Sürülen İstinaf Sebepleri:

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle. Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ......

Esas sayılı dosyasında, davacının menfi tespit talebine ilişkin olarak, mahkemenin taraflar dinlenmeksizin HMK'nın 390/2 maddesi gereğince, İİK'nın 72/3 maddesi uyarınca icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında ihtiyati tedbir yoluyla takibin durdurulmasına karar verilemeyeceği gerekçesiyle tedbir talebinin reddine karar verdiği, ancak bu dosyada tarafına yönelik icra takibi başlatılmadığı ve bu davanın icra takibinden önce açılan menfi tespit davası niteliğinde olduğu, bu sebeple İİK'nın 72/2 maddesi gereğince tedbir kararı verilebileceği, daha önce Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ......

Değişik İş sayılı dosyasında 12.03.2025 tarihli kararı kapsamında 39.434,83 TL teminat karşılığında elektriğin kesilmemesi yönünde tedbir kararı verildiği, müvekkilin abonesi olduğu ..... hizmet numaralı tesisatla ilgili düzenlenen kaçak elektrik tüketim faturasına istinaden yapılacak icra takibinin mağduriyete yol açmaması sebebiyle teminatsız olarak icranın durdurulmasına karar verilmesi talebinin Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi .....

Esas sayılı dosyası kapsamında reddine yönelik verilen ara kararın kaldırılarak teminatsız olarak icranın durdurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

D)Delillerin Değerlendirilmesi, Hukuki Sebepler ve Gerekçe:

Davacının istinafı, ilk derece mahkemesince ret edilen tedbir talebine ilişkindir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususların olup olmadığı değerlendirilerek yapılmıştır.

HMK'nun 394. maddesinde "Karşı taraf dinlenmeden verilmiş olan ihtiyati tedbir kararlarına itiraz edilebileceği, ihtiyati tedbirin uygulanması sırasında karşı tarafın hazır bulunmaması halinde tedbire ilişkin tutanağın tebliğinden itibaren bir hafta içinde ihtiyati tedbirin şartlarına, mahkemenin yetkisine ve teminata ilişkin olarak kararı veren mahkemeye itiraz edebileceği, itiraz eden dilekçe ile itiraz sebeplerini açıkça göstermek ve itirazın dayanağı olan tüm delilleri eklemek zorunda olduğu, mahkemenin ilgilileri dinlemek üzere davet edeceği, gelmedikleri takdirde dosya üzerinden inceleme yapılarak karar vereceği, itiraz hakkında verilen karara karşı da kanun yoluna başvurulabileceği" şeklinde düzenleme mevcuttur.

Ayrıca HMK'nun 396/1. maddesi uyarınca, durum ve koşulların değişmesi sebebiyle teminat aranmaksızın tedbirin değiştirilmesi ya da kaldırılmasına talep üzerine karar verilebilecektir.

Geçici hukuki koruma tedbirlerinin özel ve yaygın bir türü olan ihtiyati tedbir 6100 sayılı HMK’nun 389 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş, ihtiyati tedbirin şartlarını belirten 1. fıkrasında; mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebileceği belirtilmiştir.

Somut olayda taraflar arasında eser sözleşmesinden kaynaklı ticari ilişki bulunduğu hususu ihtilaflı olup tedbire konu edilen çeklerin sözleşme kapsamında verilip verilmediği, sözleşmeye konu malzemenin imal edilip teslim edilip edilmediği hususunda mahkemede yeterli kanaati oluşturacak bilgi ve belge sunulmaması karşısında ilk derece mahkemesince davacının talebinin yargılamayı gerektirdiği, bu aşamada davacının yaklaşık ispat koşullarını sağlamadığının kabulü ile ihtiyati tedbir isteminin reddinde isabetsizlik görülmemiştir.

Bu itibarla, dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK m. 355/1 gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; ihtiyati tedbire itiraz eden davacı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK m. 353/1,b,1 gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.