Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2023/4291 K.2024/1616

Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonunda ilk derece mahkemesince verilen ve yukarıda tarih numarası gösterilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmakla; dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

A) TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 09.09.2014 tarihinde davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan ... plaka sayılı aracın dava dışı ...sevk ve idaresinde iken müvekkilin sevk ve idaresindeki motosiklete çarpması sonucu meydana gelen kazada müvekkilinin yaralandığını, kaza nedeniyle müvekkilinin zararını gidermek için açılan davada Bismil .... Asliye Hukuk Mahkemesininin....K. Sayılı ilamı ile karar verildiğini, Bismil ...

Asliye Hukuk Mahkemesince yapılan yargılama esnasında ilk alınan bilirkişi raporunda 1931 PMF tablosuna göre hesaplama yapıldığını ve 34.298,74 TL maddi tazminata hükmedildiğini, daha sonra alınan bilirkişi ek raporunda 2010 yaşam tablosuna göre hesaplama yapılarak 49.901,73 TL maddi tazminat hesaplandığını, Yargıtay kararlarında da belirttiği üzere hesaplamaların TRH 2010 yaşam tablosuna göre yapılması gerektiğini, bu hususta eksik kalan bakiye borç miktarı olan 15.602,99 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; belirsiz alacak davasına konu edilen alacaklar yönünden ek dava açılamayacağını, davaya konu edilen kaza nedeniyle yapılan başvuru üzerine müvekkili şirket tarafından hasar dosyası açılarak aktüer raporu alındığını ve rapor doğrultusunda davacıya 46.103,00 TL ödeme yapıldığını, sonrasında davacı tarafından Bismil ...

Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan davada aleyhe karar verilmesi üzerine 34.298,74 TL asıl alacak ve ferilerinin davacıya ödendiğini, yapılan ödeme ile müvekkili şirketin tüm sorumluluğunu yerine getirdiğini, bununla birlikte Bismil .... Asliye Hukuk Mahkemesinin ....

E. sayılı dava dosyası kesinleştiğinden ve aynı dava konusuna ilişkin kesin hüküm bulunduğundan davacı tarafından açılan işbu davanın kesin hüküm nedeniyle reddi gerektiğini, kazanın meydana gelmesinde kusur ve maluliyet incelemesi yapılması gerektiğini beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

B) İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Karar sayılı kararı ile.

"Dosyanın incelenmesinde, 09.09.2014 tarihinde davaya konu kazanın meydana geldiği, .... plaka sayılı aracın davaya konu kazanın meydana geldiği tarihi de kapsar şekilde davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesinin düzenlendiği, davacı tarafından davalı sigorta şirketine yapılan başvuru üzerine 03.03.2016 tarihinde davacıya 46.103,00 TL ödeme yapıldığı, davacı tarafından yapılan ödemenin yetersiz olduğundan bahisle 17.03.2016 tarihinde geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı istemiyle açılan davanın Bismil ...

Asliye Hukuk Mahkemesinin .... esasını aldığı, bu dosyada aktüer bilirkişi tarafından davalı tarafın %75 kusur oranı üzerinden ve 1931 PMF yaşam tablosu esas alınarak yapılan hesaplama sonucu davacının hesaplanan miktardan davalı sigorta şirketince yapılan ödemenin güncelleştirilmiş değeri mahsup edildikten sonra bakiye kalan tazminat miktarının 34.298,74 TL olarak hesaplandığı, davacının ıslahla birlikte talep sonucunu 34.298,74 TL'na yükselttiği, mahkemece bilirkişi hesaplamaya ilişkin bilirkişi raporu hükme esas alınarak, davanın kabulü ile 34.298,74 TL'nın davalıdan tahsiline karar verildiği,

karara karşı davalı sigorta şirketinin istinaf başvurusu üzerine yapılan istinaf incelemesi sonucu Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesinin ..

K.sayılı ilamı ile, davacının askerliğini yapıp yapmadığı ve maluliyet oranının askerliğini yapmaya elverişli olup olmadığı araştırılmaksızın verilen kararın eksik incelemeye dayalı olduğu gerekçesiyle davalının istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak dosyanın yeniden ilk derece mahkemesine gönderildiği, istinaf mahkemesinin kaldırma kararı sonrası dava dosyasının Bismil ....

Asliye Hukuk Mahkemesinin... esasını aldığı, mahkemece, eksik hususlar imkal edildikten sonra bilirkişiden ek rapor alındığı, ek raporda, bakiye tazminatın PMF 1931 yaşam tablosuna göre 34.298,74 TL, TRH 2010 yaşam tablosuna göre 49.901,731 TL olarak hesaplandığı, davacı vekilinin TRH 2010 yaşam tablosuna göre hesaplanan 49.901,73 TL yönünden talep sonucunu ıslah ettiği, mahkemece ...

K. sayılı ilamla, istinaf mahkemesinin kaldırma kararından önce verilen kararın davacı tarafından istinaf edilmediği, PMF 1931 yaşam tablosuna göre yapılan hesaplamaya herhangi bir itirazının olmadığı, bu durumun davalı lehine usuli kazanılmış hak oluşturduğu kabul edilerek ve davalının usuli kazanılmış hakkı gözetilerek PMF 1931 yaşam tablosuna göre hesaplanan 34.298,74 TL yönünden davanın kısmen kabulüne ve fazlaya ilişkin talebin reddine karar verildiği, istinaf yasa yolu açık olarak verilen kararın taraflarca istinaf edilmemesi üzerine 25.04.2023 tarihinde kesinleştiği anlaşılmaktadır.

Dava, davacı tarafından 09.09.2014 tarihinde gerçekleşen trafik kazası nedeniyle yaralanmasına bağlı olarak geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı istemiyle açtığı dava sonucu Bismil .... Asliye Hukuk Mahkemesinin... E. Sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporunda maddi tazminat olarak hesaplanan 49.901,731 TL ile kararda hüküm altına alınan 34.425,24 TL'nın mahsubu sonucu bakiye kaldığı iddia edilen 15.602,99 TL maddi tazminatın davalı sigorta şirketinden tahsili istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, Bismil .... Asliye Hukuk Mahkemesinin .... K. Sayılı ilamının elde ki dava yönünden kesin hüküm teşkil edip etmediği, kesin hüküm teşkil etmediğinin kabulü halinde davacının elde ki ek davayı açmasında hukuki yararı bulunup bulunmadığı, hukuki yararının bulunduğunun kabulü halinde davacının tazminat talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarına ilişkindir.

HMK.nın 114. Maddesinin 1 fıkrasının i bendi gereğince aynı davanın, daha önceden kesin hükme bağlanmamış olmasının dava şartı olduğu; aynı kanunun 115. maddesinin 2 fıkrasında dava şartı noksanlığı (giderilmesi mümkün olmayan) bulunması halinde davanın usulden reddine karar verileceği; aynı kanunun 303/1-2 fıkralarında da bir davaya ait şekli anlamda kesinleşmiş olan hükmün, diğer bir davada maddi anlamda kesin hüküm oluşturabilmesi için, her iki davanın taraflarının, dava sebeplerinin ve ilk davanın hüküm fıkrası ile ikinci davaya ait talep sonucunun aynı olması gerektiği, bir hükmün davada veya karşılık davada ileri sürülen taleplerden, sadece hükme bağlanmış olanlar hakkında kesin hüküm ifade edeceği düzenlemelerine yer verilmiştir.

Davacı tarafından Bismil .... Asliye Hukuk Mahkemesinin ....

K. sayılı dosyasında kazaya neden olan aracın sigortacısı olan davalı sigorta şirketi aleyhine geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı istemiyle dava açıldığı, mahkemece yapılan yargılama sonucu davanın kabulü ile kusur durumu, davacının maluliyet oranı ve 1931 PMF yaşam tablosuna göre belirlenen 34.425,24 tazminatın davalıdan tahsiline karar verildiği, kararın davalı sigorta şirketi tarafından istinaf edilmesi üzerine Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesinin ....K. sayılı ilamı ile, davalının istinaf başvurusu kabul edilerek eksik incelemeden dolayı kararın kaldırılarak dosyanın ilk derece mahkemesine geri gönderildiği,

kaldırma kararı sonrası yapılan yargılama esnasında alınan bilirkişi raporunda TRH 2010 Yaşam tablosuna göre tazminatın 49.901,731 TL olarak hesaplandığı ve davacı tarafça ıslahla birlikte talep sonucunun bu miktara yükseltildiği, yapılan yargılama sonucu Bismil ....

Asliye Hukuk Mahkemesinin....K. sayılı ilamı ile ilk verilen kararın davacı tarafından istinaf edilmediği ve bu durumun davalı lehine usuli kazanılmış hak teşkil ettiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne ve fazlaya ilişkin talebin reddine istinaf yasa yolu açık olmak üzere verildiği, eldeki davada da, fazlaya ilişkin reddedilen kısmın tahsili için dava açıldığı, ilk davada istinaf kaldırma kararı sonrası verilen kararı verilen karara karşı davacının istinaf kanun yoluna başvuru yapmadığı,

davalı lehine bu nedenle usulü kazanılmış hak oluştuğu, aynı konuda verilen hükmün kesinleştiği ve bu dava yönünden kesin hüküm oluşturduğu anlaşılmakla, davanın 6100 sayılı HMK.'nun 114/1-i maddesi gereğince usulden reddine karar verilmiştir.

C) İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf yoluna başvuru dilekçesinde özetle; Yerel mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, kısmi dava açılabilmesi için açılan davanın kısmi dava olduğunun dava dilekçesinde açıkça yazılması gerekmediğini, dava dilekçesindeki açıklamalardan davacının alacağının daha fazla olduğunun ve şimdilik bu kadarını dava ettiğinin anlaşılması yeterli kabul edildiğini, kısmi dava tümüyle kabul edileceğini, bu karar kesinleşirse kararın tespit bölümü açılan ek dava için kesin hüküm oluşturduğunu, Bu durumda kısmi davada ileri sürülmeyen ilk itirazlar, ek davada davacı yararına usulü kazanılmış hak doğuracağını belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

D) DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

Dava; trafik kazasından kaynaklanan tazminat talebinden ibarettir.

İstinaf incelemesi, Dairemizce, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi uyarınca, istinaf sebepleri ile sınırlı olarak, istinaf kanun yoluna başvuran tarafın sıfatı gözetilerek, kamu düzenine aykırılık teşkil eden ve bu nedenle resen gözetilmesi gereken hususlar değerlendirilerek yapılmıştır.

Ayrıca; HMK'nin 357. maddesine göre, ilk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunmalar istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz.

Değerlendirme

1-HMK'nin 114 üncü maddesi gereğince aynı davanın, daha önceden açılmış ve halen görülmekte olmaması ve aynı davanın daha önceden kesin hükme bağlanmamış olması dava şartı olarak nitelendirilmiştir.

2-Bilindiği üzere; dava şartları, mahkemenin davanın esası hakkında yargılama yapabilmesi için gerekli olan unsurlardır. Diğer bir anlatımla, dava şartları dava açılabilmesi için değil, mahkemenin davanın esasına girebilmesi için aranan kamu düzeni ile ilgili zorunlu koşullardır. Mahkeme, hem davanın açıldığı tarihte hem de yargılamanın her aşamasında dava şartlarının bulunup bulunmadığını kendiliğinden araştırıp inceler ve bu konuda tarafların istem ve beyanları ile bağlı değildir. Dava şartlarının davanın açıldığı tarih itibariyle bulunmaması ya da bu şartlardan birinin yargılama aşamasında ortadan kalktığının öğrenilmesi durumunda, mahkemece mesmu (dinlenebilir) olmadığı gerekçesiyle davanın reddedilmesi gerekir.

3-Somut olayda; Bismil Asliye Hukuk Mahkemesinin... Karar sayılı kararı ile ıslah edilen 49.901,73 TL'lik alacak için 34.298,74 TL yönünden kabulüne fazlaya dair talebin reddine karar verildiği, kararın istinaf edilmemesi üzerine 25/04/2023 tarihinde kesinleştiği, incelemeye konu davada talep edilen miktarın red edilen miktara yönelik olduğu, bu miktar hakkında ise Bismil Asliye Hukuk Mahkemesinin ....Karar sayılı kararı ile ret kararı verildiği, şimdi ise red edilen miktara dair alacak talebi ile hüküm kurulmasının istendiği anlaşılmakla ret edilen ve bu davaya konu edilen miktar hakkındaki hüküm kesinleştiğinden incelenmesine hukuken imkan bulunmamaktadır. Mahkemenin buna dair nitelendirme ve değerlendirmesi yerindedir.

4-Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, İlk Derece Mahkemesi kararındaki gerekçelere, 6100 sayılı HMK'nin 335 inci maddesinde düzenlenen istinaf dilekçesinde belirtilen sebepler ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan incelemede hukuka aykırılık görülmediği, istinaf sonucu incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davacı vekilinin istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Bu itibarla, davacı vekilinin ilk derece mahkemesi kararına vaki istinaf başvurusunun HMK'nin 353/(1)-b.1 maddesi gereğince reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.