Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2024/4670 K.2024/2160

bbT.C.

DİYARBAKIR

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

4. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2024/4670

KARAR NO : 2024/2160

TÜRK MİLLETİ ADINA

BÖLGEADLİYEMAHKEMESİ KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : DİYARBAKIR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

DAVANIN KONUSU

Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi)

KARAR TARİHİ : 20/11/2024

Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonunda ilk derece mahkemesince verilen ve yukarıda tarih ve numarası gösterilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

A) DAVACI VEKİLİNİN İDDİASI VE İSTEMİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; " müvekkilinin ...adresinde bulunan....isimli iş yerinde .... nolu sözleşme ile ... tesisat nolu ticari abonelik üzerinden elektrik enerjisi tüketttiğini, işletmede kullanılan elektrik enerjisi için 11.08.2022 ödeme tarihli ve 6.894,40 TL bedelli fatura tahakkuk ettirildiğini, ülke genelinde yaşanan enflasyondan kaynaklı ticaretinin sekteye uğraması nedeniyle müvekkilinin söz konusu faturayı gününde ödeyemediğini, bunun üzerine davalı şirket tarafından ilki 18.08.2022 tarihinde olmak üzere sırasıyla 25.08.2022, 02.09.2022, 09.09.2022, 13.09.2022, 14.09.2022, 14.09.2022, 16.09.2022, 20.09.2022,

23.09.2022, 27.09.2022, 30.09.2022, 07.10.2022, 14.10.2022, 15.10.2022,17.10.2022, 20.10.2022, 24.10.2022,28.10.2022, 01.11.2022 ve devam eden tarihlerde sözde açma kapama ve usulsüz enerji kullanma gerekçeleri ile cezalı faturalar uygulanarak yaklaşık 1-1,5 ay içerisinde müvekkilin borcunun 40.000,00 TL'nın üzerine çıkarıldığını, davalı tarafından haksız tahakkuk ettirilen borcun tahsili için Diyarbakır İcra Dairesinin .... esas sayılı dosyaları üzerinden müvekkili aleyhine icra takibi başlatıldığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, süresinde ödenmediği iddiasıyla elektrik kesme işlemine konu edilen faturanın dava dışı ....

A.Ş. tarafından usulüne uygun tahakkuk ve tebliğ edilmediğinden mevzuat gereğince buna dayalı yapılan kesme işlemininde usulsüz olduğunu, dolayısıyla usulüne ve mevzuata uygun bir kesme işlemi bulunmadığından müvekkile usulsüz elektrik kullandığından bahisle davalı şirket tarafından tahakkuk ettirilen cezalı faturalar ve bu faturalara dayalı başlatılan icra takiplerinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek müvekkilin Diyarbakır İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyalarından dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine ve takip tutarlarının % 20 'sinden aşağı olmamak üzere davalı aleyhine tazminata hükmedilmesine karar verilmesini" talep

etmiştir.

Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; "müvekkilinin .... adresinde bulunan .... isimli iş yerinde ... nolu sözleşme ile ....tesisat nolu ticari abonelik üzerinden elektrik enerjisi tüketttiğini, işlekmede kullanılan elektrik enerjisi için 11.08.2022 ödeme tarihli ve 6.894,40 TL bedelli fatura tahakkuk ettirildiğini, ülke genelinde yaşanan enflasyondan kaynaklı ticaretinin sekteye uğraması nedeniyle müvekkilinin söz konusu faturayı gününde ödeyemediğini, bunun üzerine davalı şirket tarafından ilki 18.08.2022 tarihinde olmak üzere sırasıyla 25.08.2022, 02.09.2022, 09.09.2022, 13.09.2022, 14.09.2022, 16.09.2022, 20.09.2022,

23.09.2022, 27.09.2022, 30.09.2022, 07.10.2022, 14.10.2022, 15.10.2022, 17.10.2022, 20.10.2022, 24.10.2022, 28.10.2022, 01.11.2022, 02.11.2022, 14.11.2022, 16.11.2022, 23.11.2022, 28.11.2022, 02.12.2022, 08.12.2022, 13.12.2022, 14.12.2022, 17.12.2022, 23.12.2022 ve 29.12.2022 tarihlerinde sözde açma kapama ve usulsüz enerji kullanma gerekçeleri ile cezalı faturalar uygulanarak yaklaşık 2-3 ay içerisinde müvekkilin borcunun 40.000,00 TL'nın üzerine çıkarılarak müvekkilinin ödeme aczine düşürüldüğünü, bu haksız borcun tahsili için ayrıca Diyarbakır İcra Dairesi nezdinde .... esas sayılı dosyaları üzerinden icra takipleri başlatıldığını,

bu icra takiplerinden .... esas sayılı dosyaları için taraflarınca daha önce Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesinin.... esas sayılı dosyası üzerinden açılan menfi tespit davasının halen derdest olduğunu, öncelikle tarafları ve konusu aynı olan iş bu dosya ile Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesinin ..... esas sayılı dosyasının birleştirilmesi ile neticede Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesinin .... esas sayılı dosyasında da belirttikleri ve bu dosyada aldırılan bilirkişi raporuyla da ortaya çıktığı üzere, müvekkilin haksız ve hukuka aykırı yapılan dava konusu icra takiplerinden borçlu olmadığının tespiti gerektiğini,

kabul anlamına gelmemek kaydıyla, süresinde ödenmediği iddiasıyla elektrik kesme işlemine konu edilen faturanın dava dışı ....A.Ş. tarafından usulüne uygun tahakkuk ve tebliğ edilmediğinden mevzuat gereğince buna dayalı yapılan kesme işlemininde usulsüz olduğunu, dolayısıyla usulüne ve mevzuata uygun bir kesme işlemi bulunmadığından müvekkile usulsüz elektrik kullandığından bahisle davalı şirket tarafından tahakkuk ettirilen cezalı faturalar ve bu faturalara dayalı başlatılan icra takiplerinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek iş bu dava dosyasının Diyarbakır Asiye Ticaret Mahkemesinin .... esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine,

müvekkilin Diyarbakır İcra Dairesinin ....esas sayılı dosyalarından dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine ve takip tutarlarının % 20'sinden aşağı olmamak üzere davalı aleyhine tazminata hükmedilmesine karar verilmesini" talep ettiği görülmüştür.

B) DAVALININ SAVUNMASI

Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; "Husumet, derdeslik, zamanaşımı, hak düşürücü süre, görev ve yetki itirazlarının bulunduğunu, davacının kısmi alacak davası açmasında hukuki yararı bulunmadığını, davacının kesik olan enerjiyi yükümlülüklerini yerine getirmeden açarak kaçak enerji kullandığının tespit edildiğini, bu nedenle davacının eyleminin kaçak elektrik tüketimi anlamına geldiğini, müvekkili aleyhine tazminata hükmedilmesine ilişkin şartların mevcut olmadığını beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuş ve müvekkili lehine takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere tazminata hükmedilmesini" karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

Birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; "Husumet, derdeslik, zamanaşımı, hak düşürücü süre, görev ve yetki itirazlarının bulunduğunu, davacının kısmi alacak davası açmasında hukuki yararı bulunmadığını, davacının kesik olan enerjiyi yükümlülüklerini yerine getirmeden açarak kaçak enerji kullandığının tespit edildiğini, hal böyle iken kaçak elektrik tüketimi nedeniyle kendisine tahakkuk ettirilen kaçak tahakkuku ile ek tahakkuk bedelleri yönünden davacı tarafından dava açılmış olmasının davacının kötü niyetli olduğunun ispatı olduğunu beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuş ve müvekkili lehine takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere tazminata hükmedilmesini " karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

C) İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesinin ....Karar sayılı kararı ile.

"Davalı şirket çalışanları tarafından davacıya ait işyerindeki abonelikte yapılan kontrollerde, abonenin kesik olan enerjiyi yükümlülükleri yerine getirmeden açarak enerji tükettiğinden bahisle 25.08.2022 ile 23.12.2022 tarihleri arasında 29 adet kaçak elektrik tutanağı düzenlediği ve bu tutanaklara istinaden tahakkuk ettirilen bedellerin tahsili amacıyla asıl ve birleşen davaya konu edilen icra takiplerini başlattığı, dosya kapsamında alınan ve mahkememizce de benimsenen bilirkişi raporuna göre, davacıya ait abonelikteki elektrik kesme işleminin mevzuata aykırı olması nedeniyle davacının kullanımlarının kaçak kullanım içermediği,

bu haliyle davacı tarafından kaçak elektrik kullanımına dayalı tahakkuk ettirilen bedelleri davacıdan talep etme hakkı bulunmamaktadır.

Her ne kadar bilirkişi raporunda, davacının elektrik kesme işleminden sonra yapılan enerji tüketimi kaçak kullanım içermemekle birlikte elektrik tüketiminin de sabit olduğu kabul edilerek elektrik kesme işleminin yapıldığı tarihten son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar tüketime dayalı bedel hesaplanarak davacının bu bedeli davalıya ödemekle yükümlü olduğu belirtilmiş ise de, bu yöne ilişkin davacı adına düzenlenmiş ve gönderilmiş bir fatura bulunmadığından, eldeki davada mahsuba ilişkin herhangi bir değerlendirme yapılmasına gerek görülmeyerek, asıl ve birleşen davanın kabulü ile,

davacının asıl ve birleşen davaya konu edilen icra takiplerinden dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine ve koşulları oluşmadığından davacının kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmesi gerektiği. Davacı vekili tarafından yargılama aşamasında, Diyarbakır İcra Dairesinin... esas sayılı dosyalarına konu borcun müvekkili tarafından ödenmek suretiyle dosyaların infazen kapatıldığı ileri sürülmüştür.

Mahkememizce celbedilen takip dosyaları incelendiğinde, davacı tarafından Diyarbakır İcra Dairesinin.. esas sayılı dosyasına 23.01.2023 tarihinde 6.500,00 TL ve aynı tarihte 4.565,00 olmak üzere toplamda 11.065,00 TL ödeme yapıldığı ve dosyanın infazen kapatıldığı, yine davacı tarafından Diyarbakır İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasına 02.01.2024 tarihinde 11.536,69 ödeme yapıldığı ve yapılan ödeme ile birlikte dosyanın infazen kapatıldığı anlaşılmaktadır.

Bu takip dosyaları yönünden dava menfi tespit istemli açılmakla birlikte yargılama aşamasında yapılan ödeme ile birlikte dava kendiliğinden istirdat davasına dönüştüğünden mahkememizce davacı tarafından Diyarbakır İcra Dairesinin.... esas sayılı takip dosyalarına ödenen bedellerinde davalıdan tahsiline karar vermek gerektiği" gerekçesiyle "1-Asıl davanın KABULÜNE,

A-)Diyarbakır İcra Dairesinin ...esas sayılı dosyasına konu edilen 7.775,20 TL asıl alacak, 51,45 TL gecikme zammı ve 9,26 TL gecikme zammının KDV'si olmak üzere toplamda 7.835,91 TL yönünden davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine,

Yargılama devam ederken davacı tarafından takip konusu borca ilişkin 23/01/2023 tarihinde 4.565,00 TL ve 23/01/2023 tarihinde 6,500,00 TL olmak üzere toplamda 11.065,00 TL ödendiği ve yapılan bu ödemeyle birlikte menfi tespit davasının istirdat davasına dönüştüğü anlaşılmakla, davacı tarafından ödenen 11.065,00 TL'nın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

B-)Diyarbakır İcra Dairesinin .... esas sayılı dosyasına konu edilen 5.063,70 TL asıl alacak, 49,76 TL gecikme zammı ve 8,96 TL gecikme zammının KDV'si olmak üzere toplamda 5.122,42 TL yönünden davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine,

Yargılama devam ederken davacı tarafından takip konusu borca ilişkin 02/01/2024 tarihinde 11.536,49 TL ödendiği ve yapılan bu ödemeyle birlikte menfi tespit davasının istirdat davasına dönüştüğü anlaşılmakla, davacı tarafından ödenen 11.536,49 TL'nın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

C-)Diyarbakır İcra Dairesinin ..... esas sayılı dosyasına konu edilen 10.703,27 TL asıl alacak, 209,94 TL gecikme zammı ve 37,29 TL gecikme zammı KDV'si olmak üzere toplamda 10.951,00 yönünden davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine,

2-Asıl dava yönünden; koşulları oluşmadığından davacının kötüniyet tazminatı talebinin REDDİNE,

3-Birleşen davanın (Mahkememizin ...Esas sayılı dosyası) KABULÜNE,

A-)Diyarbakır İcra Dairesinin ...esas sayılı dosyasına konu edilen 5.013,74 TL asıl alacak, 130,01 TL gecikme zammı ve 23,40 TL gecikme zammının KDV'si olmak üzere toplamda 5.167,15 TL yönünden davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine,

B-)Diyarbakır İcra Dairesinin... esas sayılı dosyasına konu edilen 4.998,09 TL asıl alacak, 53,28 TL gecikme zammı ve 9,59 TL gecikme zammının KDV'si olmak üzere toplamda 5.060,96 TL yönünden davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine,

C-)Diyarbakır İcra Dairesinin ...esas sayılı dosyasına konu edilen 6.489,26 TL asıl alacak, 112,13 TL gecikme zammı ve 20,18 TL gecikme zammının KDV'si olmak üzere toplamda 6.621,57 TL yönünden davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine,

D-)Diyarbakır İcra Dairesinin.... esas sayılı dosyasına konu edilen 5.412,30 TL asıl alacak, 44,01 TL gecikme zammı ve 7,92 TL gecikme zammının KDV'si olmak üzere toplamda 5.464,23 TL yönünden davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine,

4-Birleşen dava yönünden; koşulları oluşmadığından davacının kötüniyet tazminatı talebinin REDDİNE," karar verilmiştir.

D) İSTİNAF NEDENLERİ

Hükme karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Davalı vekili istinafında özetle. Yerel mahkeme tarafından, hükme esas alınan bilirkişi raporunun hukuka aykırı olduğu ve davanın reddi gerektiğini,müvekkili şirket tarafından kesilen cezalı faturaların yasaya uygun olduğunu, davacının elektrik enerjisi borçlarını ödemediği için enerji kesildiği ve sayaç ile tesisatın mühürlendiği, ancak davacının müvekkil şirketin bilgisi dışında elektriği bağlayarak kaçak elektrik kullandığını.

Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği’nin 42. maddesi uyarınca, elektrik enerjisinin mücbir sebep halleri dışında açılmasının kaçak kullanım olarak kabul edildiğini, davacıya bu nedenle kaçak tahakkuku yapıldığını,tahakkuk işleminin, EPDK tarifeleri ve yönetmelik hükümleri çerçevesinde yapıldığını, usule ve yasaya aykırı bir işlem bulunmadığını.

Yargıtay kararlarına atıfla, kaçak elektrik tespit tutanaklarının aksi ispat edilinceye kadar geçerli resmi belge niteliğinde olduğu, bu tutanakların yalnızca resmi yazılı belgelerle çürütülebileceği, ancak davacının bu yönde bir delil sunmadığını, Yargıtay’ın çeşitli kararları ile kaçak elektrik kullanımı sabit olduğundan, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini,davacıya kaçak kullanım nedeniyle tahakkuk ettirilen borçlar ödenmediği için elektrik enerjisinin kesilmesinin mevzuat gereği olduğu,

davacının her faturada borcunun belirtilmesi ve ödenmemesi halinde enerji kesileceğine dair uyarılmasına rağmen yükümlülüklerini yerine getirmediği, müvekkil şirketin yasal hak ve yetkilerini kullandığını.

Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği kapsamında, kaçak ve usulsüz tüketimlerin varlığı halinde enerji verilmemesinin bir zorunluluk olduğu belirtilerek müvekkil şirketin mevzuata uygun hareket ettiğini,davacının açtığı davanın tamamen haksız olduğu, borçlu olan aboneye enerji verilmemesi yönündeki işlemlerin yasal düzenlemelere uygun olduğu, müvekkil şirketin yasaya aykırı, eksik ya da hatalı bir işlem gerçekleştirmediğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

E)DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

Dava, asıl dava yönünden, davacıya ait iş yerinde kaçak elektrik kullanıldığından bahisle tahakkuk ettirilen bedellerin tahsili amacıyla Diyarbakır İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyaları üzerinden başlatılan icra takibinden dolayı borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Birleşen dava yönünden ise yine davacıya ait iş yerinde kaçak elektrik kullanıldığından bahisle tahakkuk ettirilen bedellerin tahsili amacıyla Diyarbakır İcra Dairesinin.... esas sayılı dosyaları üzerinden başlatılan icra takibinden dolayı borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi uyarınca, istinaf sebepleri ile sınırlı olarak, istinaf kanun yoluna başvuran tarafın sıfatı gözetilerek, kamu düzenine aykırılık teşkil eden ve bu nedenle resen gözetilmesi gereken hususlar değerlendirilerek yapılan incelemede;

Dosya kapsamından, davacının,.... isimli işyerine ait.... tesisat numaralı ticari aboneliğin sahibi olduğu, davalı yanca,davacıya ait işyerindeki abonelikte yapılan kontrollerde, abonenin kesik olan enerjiyi yükümlülükleri yerine getirmeden açarak enerji tükettiğinden bahisle 25.08.2022 ile 23.12.2022 tarihleri arasında 29 adet kaçak elektrik tutanağı düzenlediği ve bu tutanaklara istinaden tahakkuk ettirilen bedellerin tahsili amacıyla asıl ve birleşen davaya konu edilen icra takiplerinin başlatıldığı mahkemece talimat yoluyla Ankara Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesinden alınan ve elektrik mühendislerinden oluşan üçlü heyet tarafından

düzenlenen 31/10/2023 tarihli raporda "Yönetmeliğin 35.maddesine göre,faturanın son ödeme tarihine kadar ödenmemesi halinde dava dışı .... tarafından 5 gün ödeme süresi verilerek ödeme yükümlülüğü yerine getirilmemesi halinde elektriklerin kesileceği belirtilen yazılı bir bildirim yapılarak bu bildirimin yanı sıra kalıcı veri saklayıcılarından en az birini kullanılarak tüketicinin bilgilendirilmesi zorunluluğu yanı sıra tüketicinin ödemelerini ikinci bildirimde belirtilen süre içerisinde de yapmaması halinde görevli tedarik şirketinin bildirimi üzerine bildirim tarihinden itibaren en geç 5 iş günü içerisinde dağıtım şirketi tarafından kesme

bildirimi düzenlemek suretiyle kullanım yerinin elektriğinin kesilmesi ve kesme bildiriminin bir örneğinin kullanım yerine bırakılması zorunluluğunun mevcut olduğu davalı yanca dava dışı ....'ın davacının ikinci bildirime rağmen borcunu ödemediği ve elektriklerinin kesilmesini isteyen bir yazısı sunulmadığı gibi dosyada mevcut CD içindeki kayıtlara göre 18.08.2022 tarihinde yapılan elektrik kesme işlemine ilişkin belgenin de sunulmadığıı,mahkemece talep edilmesine karşın 11/07/2022 tarihli okumaya dayalı fatura suretinin de dava dışı ... tarafından sunulmadığı,18/08/2022 tarihinde yapıldığı anlaşılan elektrik kesme işleminin mevzuata uygun

bulunmadığı hatalı kesme işlemi sonrasında düzenlenen davaya konu 29 ayrı tutanağın kesme işleminin hatalı olmasına bağlı olarak doğru bulgu içermediği ve mevzuata uygun bulunmadığının bildirildiği ancak 29 adet kaçak tutanağı mevzuata uygun olmaması nedeniyle kaçak kullanım söz konusu olmasa da davacının elektrik tüketimi yaptığı bu kullanımların dava dışı ... tarafından faturanlandırılmadığı söz konusu dönemde davacı tarafından yapılan elektrik tüketimleri mevzuat gereği davalı ... bünyesinde kaldığından yönetmeliğe göre davacının 20.961,06 TL tutarında enerji bedeli ödemekle yükümlü olduğunun belirtildiği,dosya kapsamından ve bilirkişi

raporundan da açıkça anlaşılacağı üzere , davacıya ait abonelikteki elektrik kesme işleminin mevzuata aykırı olması nedeniyle davacının kullanımlarının kaçak kullanım içermediği,bu haliyle davacı tarafından kaçak elektrik kullanımına dayalı tahakkuk ettirilen bedelleri davacıdan talep etme hakkının bulunmadığı bu nedenle mahkemece davacı hakkında başlatılan icra takipleri nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine ve Diyarbakır İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyalarına konu borcun davacı tarafından ödenmesi suretiyle ödenen bedellerin istirdadına karar verilmesinin yerinde olduğu ayrıca elektrik kesme işleminin yapıldığı

tarihten son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar tüketime dayalı bedel yönünden ise davacı adına düzenlenmiş bir fatura bulunmadığından, mahsuba ilişkin herhangi bir değerlendirme yapılmamasına yönelik mahkeme kararının da yerinde olduğu anlaşılmakla davalı vekilinin istinaf başvurusu yerinde görülmemiştir.

Bu itibarla, dosya içeriğine, toplanan delillere, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenle, özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, vakıa mahkemesi hakiminin objektif, dosyadaki verilerle çelişmeyen tespitlerine ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, ilk derece mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usûl ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı kanaatine varılarak, davalı .. vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nin 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.