Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2024/1522 K.2024/1734

Mahkemece geçici hukuki koruma talebinin reddine dair verilen kararın istinaf incelemesi ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı HMK’nın 353. maddesi gereğince tetkikatın evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için düzenlenen rapor ile istinaf sebepleri dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları, tüm belgeler okunup incelendikten sonra, gereği görüşülüp düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

İhtiyati haciz talep eden vekili; aleyhine ihtiyati haciz istenilen borçlunun müvekkili bankadan kredi kartı sözleşmesi gereğince kredi kullandığını, kredi kartı borcunun ödenmemesi üzerine borçlunun müvekkili bankaya bildirmiş olduğu adresine ihtarname gönderildiğini, borçlu tarafından ödenmesi gereken ihtarname tarihi itibariyle 582.624,79 TL alacağın henüz ödenmediğini, yapılan şifahi araştırmada borçlunun birçok kişi ve kuruma borcunun bulunduğu ve alacaklılardan mal kaçırmak saiki ile hareket ettiğinin tespit edildiğini, 2004 sayılı İİK m. 257 vd. hükümlerindeki koşulların oluştuğunu, borçlu hakkında Diyarbakır İcra Müdürlüğünün....

E. sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını beyan ederek; borçlunun menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine 582.624,79 TL borcu karşılayacak miktarda ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; talep eden vekili tarafından kredi, kredi kartı ve artı para sözleşmelerinin aslı veya onaylı sureti ile kat ihtarnamesinin tebliğine ilişkin belgelerin ibraz edilmediği, ekli belgelerin incelenmesi ile kat ihtarı ve bir kısım müşteri adının ve imzasının bulunmadığı sözleşme nüshasının sunulduğu, kredi sözleşmesinin bir bütün olarak değerlendirilmesi gerektiği, eksik belgeye dayalı olarak yapılan talep sonucunda, borcun varlığı konusunda yeterli kanaat oluşmadığı gerekçesiyle ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir. Karara karşı, ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf kanun yoluna başvuran ihtiyati haciz talep eden vekili; müvekkili banka ile borçlu arasında düzenlenen kredi kartı sözleşmesi gereğince kendisine kredi kullandırıldığını, kredilerin ödenmemesi nedeniyle borçluya ihtarname gönderildiğini, dilekçe ekinde sunulan PTT gönderi takip formlarından görüleceği üzere ihtarnamelerin borçlunun müvekkili bankaya bildirdiği adrese gönderildiğini, borçlu hakkında ayrıca icra takibi başlatıldığını, hesabın kat edilmesinin tek başına muaceliyet için yeterli iken mahkemece muacceliyet şartı oluşmadığından bahisle ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu,

talep konusu alacağın likit olduğunu, kullanılan kredi tutarlarının belirgin olup, müvekkili bankanın kayıtları, sözleşmede yer alan tutar, ihtarname tutarı ve diğer belgelerle de bu hususun desteklenmekte olduğunu, yerleşik Yargıtay uygulamasında da kredi kartı ve ek hesap borçlarının hesap katı ile muaccel hale geleceği ve ihtarnamenin borcun muaccel olması için şart olmadığını, borçlunun kullanmış olduğu yüklü kredileri ödemeyerek kötü niyetli davrandığını, bu haliyle borçlunun mal kaçırma şüphesinin bulunduğunu beyan ederek yerel mahkemece verilen kararın kaldırılması talebiyle istinaf isteminde bulunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebepler ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesinde; Talep, 2004 sayılı İİK m. 257 vd. hükümleri uyarınca ihtiyati haciz kararı verilmesi istemine ilişkindir. Uyuşmazlık, somut olayda ihtiyati haciz koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.

İhtiyati haciz, alacaklının bir para alacağının zamanında ödenmesini garanti altına almak için mahkeme kararıyla borçlunun mallarına önceden geçici olarak el konulmasıdır. İhtiyati hacze ilişkin yasal düzenleme 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 257 ila 268. maddesinde yer almaktadır.

Bilindiği gibi ihtiyati haciz talep edebilme koşulları İİK’nın 257. maddesinde gösterilmiş olup maddede hem vadesi gelen hem de henüz vadesi gelmemiş para alacakları için ihtiyati haciz şartları düzenlenmiştir. Bunlar muaccel alacaklarda alacağın vadesinin gelmiş olması ve alacağın rehinle temin edilmemiş olmasıdır.

Müeccel alacaklarda ise kural ihtiyati haciz istenemeyeceği ise de borçlunun belli bir adresinin olmaması veya borçlunun taahhütlerinden kurtulmak amacıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu amaçla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa vadesi gelmemiş alacaklarda da ihtiyati haciz kararı verilebilir. Sözü edilen maddede bunun dışında herhangi bir koşul öngörülmemiştir.

2004 sayılı İİK’nın 258. maddesi “Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur” hükmünü içermekte olup ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın varlığı hakkında kanaat verilmesi yeterlidir.

Mahkemenin alacağın varlığına kanaat getirmesinden anlaşılması gereken, alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin bir şekilde ispat edilmesi olmayıp yaklaşık ispat ölçüsünde alacağın varlığını gösteren delillerin sunulmasıdır. Söz konusu hükümdeki düşürülmüş ispat ölçüsü çerçevesinde, tam kanaat değil, kuvvetle muhtemel, yaklaşık bir kanaat yeterli görülmektedir.

Ancak, yaklaşık ispatla yetinilmiş olması, ispatın hiç aranmayacağı ya da ispat kurallarının tamamen dışına çıkılacağı anlamına gelmez. Bir taraf iddiasını mahkeme önüne ne kadar inandırıcı şekilde getirirse getirsin, bu sadece bir iddiadan ibarettir. İddia edilen vakıanın sabit yani doğru kabul edilebilmesi için, ispat yükü üzerine düşen tarafın, bunu kanundaki delil sistemi içinde yine kanunun aradığı ispat ölçüsü çerçevesinde ispat etmesi gerekir.

Yukarıdaki yasal düzenlemeler çerçevesinde somut olay değerlendirildiğinde; ihtiyati haciz talep eden vekilince talep dilekçesi ekinde müşteri imzası içermeyen taksitli ticari kredi bilgi ve talep formları, yine borçlu imzası içermeyen kredi sözleşmeleri ile kat ihtarı sunulmuş ise de, borçlunun imzasını taşımayan sözleşmelere dayalı olarak talepte bulunulamayacağı, dolayısıyla kat ihtarına konu kredi/kredi kartı sözleşmelerinin sunulmadığı anlaşılmakla, olayda yaklaşık ispata elverişli delillerin sunulmamış olması nedeniyle Mahkemece verilen karar yerinde olduğundan ihtiyati haciz isteyen tarafın istinaf itirazları yerinde görülmemiş ve ihtiyati haciz isteyen banka vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın m. 353(1)-b-1 maddesi uyarınca esastan reddine karar vermek gerekmiştir.