Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2024/430 K.2024/658

Taraflar arasında görülen davada Mahkemece geçici hukukî koruma talebi hakkında verilen ara kararının istinaf incelemesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı HMK’nın 353. maddesi gereğince tetkikatın evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için düzenlenen rapor ile istinaf sebepleri dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları, tüm belgeler okunup incelendikten sonra, gereği görüşülüp düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili. Diyarbakır ilinde cep telefonu kablosu, kulaklık vb malların üretimini yapan müvekkili şirketin Ankara ilinde faaliyet gösteren davalı şirketten cep telefonu üretimi için satın aldığı hammadde karşılığında davalı şirkete banka aracılığıyla ... tarihinde "ham madde alım bedeli" açıklaması ile... TL... tarihinde "mal alım bedeli" açıklaması ile ...TL ve ... tarihinde "ham madde alım için ön ödeme" açıklaması ile ...

TL gönderdiğini, ancak uzun bir süre beklenilmesine karşın mal teslimi ve para iadesi gerçekleşmediğinden davalı hakkında Diyarbakır İcra Müdürlüğünün ...sayılı dosyası ile başlatılan icra takibinin davalının haksız itirazı ile durduğunu ileri sürerek öncelikle davalının borca yeter miktardaki menkul ve gayrimenkul malları ile bankalardaki hesapları ve 3. şahıslardaki hak ve alacaklarının teminatsız olarak, aksi halde uygun görülecek teminat karşılığında ihtiyati haczine, yargılama neticesinde itirazın iptaline ve davalı aleyhine icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece,.. tarihli ara kararı ile özetle; ihtiyati haciz talep edenin sunmuş olduğu ... tarihli ...TL meblağlı Kuveyttürk bankasına ait dekont, ....tarihli ... TL meblağlı .... Bankasına ait dekont ve.. TL meblağlı ... Bankasına ait dekont ile bu aşamada davalı ile sözleşme akdedildiği ve sözleşme kapsamında malların teslim edilmediği iddiasını dolayısı ile de alacağını yaklaşık düzeyde ispatlamadığı, bu hususun tarafların ticari defter incelemesi ile anlaşılabileceği ve bu haliyle de ihtiyati haciz talebinin yargılamayı gerektirdiği, ihtiyati haczin koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir.

Karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf kanun yoluna başvuran davacı vekili; müvekkili şirketçe bankadan EFT işlemi yapılırken paranın gönderiliş amacına ilişkin olarak hiç bir ihtilafa yer vermeyecek şekilde açıklama yapılmak suretiyle para gönderildiğini, müvekkilince davalıya gönderilen toplam ....

TL'nin davalıya mal alım bedeli olarak gönderildiği hususunda kuşku bulunmadığını, ancak davalı şirketin dava dilekçesi ekinde sunulan bilgi ve belgelerden anlaşılacağı üzere satın alınan malları müvekkiline teslim etmediğini, müvekkilince satım bedelinin ödendiğinin sunulan dekontlarla kanıtlanması nedeniyle malın teslim edildiğini davalının ispat etmesi gerektiğini, alınan duyumlara göre davalı şirketin mallarını gizleme ve kaçırma yönünde girişimlerde bulunduğunu, alacağı tehlikede olan müvekkili şirketin ihtiyati haciz isteminin mahkemece haksız olarak reddedildiğini belirterek istinaf isteminde bulunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebepler ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesinde; Talep, 2004 sayılı İİK m. 257 vd. hükümleri uyarınca ihtiyati haciz kararı verilmesi istemine ilişkin olup; uyuşmazlık, somut olayda ihtiyati haciz koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.

İhtiyati haciz, alacaklının bir para alacağının zamanında ödenmesini garanti altına almak için mahkeme kararıyla borçlunun mallarına önceden geçici olarak el konulmasıdır. İhtiyati hacze ilişkin yasal düzenleme 2004 sayılı İİK'nın 257 ila 268. maddesinde yer almaktadır.

Bilindiği gibi ihtiyati haciz talep edebilme koşulları 2004 sayılı İİK’nın 257. maddesinde gösterilmiş olup, maddede hem vadesi gelen hem de henüz vadesi gelmemiş para alacakları için ihtiyati haciz şartları düzenlenmiştir. Bunlar muaccel alacaklarda alacağın vadesinin gelmiş olması ve alacağın rehinle temin edilmemiş olmasıdır.

Müeccel alacaklarda kural ihtiyati haciz istenemeyeceği ise de; borçlunun belli bir adresinin olmaması veya borçlunun taahhütlerinden kurtulmak amacıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu amaçla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa vadesi gelmemiş alacaklarda da ihtiyati haciz kararı verilebilir. Sözü edilen maddede bunun dışında herhangi bir koşul öngörülmemiştir.

2004 sayılı İİK’nın 258. maddesi “Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur” hükmünü içermekte olup ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın varlığı hakkında kanaat verilmesi yeterlidir.

Mahkemenin alacağın varlığına kanaat getirmesinden anlaşılması gereken alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin bir şekilde ispat edilmesi olmayıp yaklaşık ispat ölçüsünde alacağın varlığını gösteren delillerin sunulması aranmaktadır. Ancak, yaklaşık ispatla yetinilmiş olması, ispatın aranmayacağı ya da ispat kurallarının tamamen dışına çıkılacağı anlamına gelmez.

Bir taraf iddiasını mahkeme önüne ne kadar inandırıcı şekilde getirirse getirsin, bu sadece bir iddiadan ibarettir. İddia edilen vakıanın sabit yani doğru kabul edilebilmesi için, ispat yükü üzerine düşen tarafın, bunu kanundaki delil sistemi içinde yine kanunun aradığı ispat ölçüsü çerçevesinde ispat etmesi gerekir.

Yukarıda anılan ilke ve esaslar çerçevesinde somut olayda; dosya mevcuduna göre alacağın varlığının bu aşamada yaklaşık olarak ispat edilemediği, alacağın varlığının ve miktarının yargılamayı gerektirdiği, davacı tarafça iddia edilen alacağa dayanak olarak gösterilen banka dekontlarından vadesi gelmiş muaccel bir alacağın tespit edilemediği,

dekontların taraflar arasındaki sözleşme ilişkisini kabule yeterli olmadığı gibi sözleşme ilişkisinin kabulü halinde ise sözleşme gereği tarafların hak ve yükümlülüklerini yerine getirip getirmedikleri hususu ile alacağın varlığının ve miktarının tarafların ibraz edeceği deliller incelendikten sonra yapılacak yargılama neticesinde belirleneceği, ayrıca davalının belli bir adresinin olmadığına veya taahhütlerinden kurtulmak amacıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendilerinin kaçmaya hazırlandığına yahut kaçtığına ya da bu amaçla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunduğuna dair somut herhangi bir delil sunulmadığı,

bu nedenle eldeki davada 2004 sayılı İİK m. 257 vd. hükümlerinde öngörülen koşulların oluşmadığı anlaşılmakla, mahkemece ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiş olmasında bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, kararda usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı ve istinaf başvuru dilekçesinde ileri sürülen istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından, davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın m. 353(1)-b-1 hükmü uyarınca esastan reddine karar verilerek, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.