Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2024/437 K.2024/337

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesiyle, asıl taleplerinin dışında ayrıca davalı sigorta şirketi hariç diğer davalı ......'in üzerine kayıtlı ,,,, plakalı aracı ile tüm taşınır ve taşınmaz malların üzerine ihtiyati haciz konulmasını da istemiştir. Davalı ...... tarafından cevap dilekçesi sunulmadığı görülmüştür.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesinin 21/12/2023 tarihli ara kararı ile; " Somut olayda; dava haksız fiil nedeniyle uğranılan zararın tahsiline ilişkin tazminat davasından ibaret olup, kaza tespit tutanağında kazanın oluşmasında davalıya atfı kabil bir kusurun bulunmadığının belirtilmesi karşısında davacı tarafça davalının kusurlu olduğunun yaklaşık ispatının henüz sağlanamadığı dolayısıyla ihtiyati haciz şartlarının oluşmadığı sonucuna varıldığından davacının ihtiyati haciz talebinin reddine karar vermek gerekmiştir. Davacının İHTİYATİ HACİZ TALEBİNİN REDDİNE" şeklinde hükmün kurulduğu anlaşılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde özetle; ihtiyati haciz taleplerinin reddedilmesinin müvekkilinin ciddi bir hak kaybına uğramasına neden olduğunu, meydana gelen trafik kazası nedeniyle davacı müvekkilinin ağır bir tedavi süreci geçirdiğini ve sürekli iş göremez durumda olduğunu, mağduriyetinin giderilmesi amacıyla açmış oldukları işbu davada ise davalının taşınır ve taşınmaz malvarlıkları ile bankalardaki ve 3.kişilerdeki hak ve alacaklarına haciz konulmaması nedeniyle yargılama sonucunda muhtemel şekilde hak edilecek tazminat alacağının da engellendiğini, davalının mal kaçırabilmesi için kendisine alan yaratıldığını,

yerel mahkemece her ne kadar ihtiyati haczin şartlarının oluşmadığına karar verilmiş olsa da işbu kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, dava konusu etmiş oldukları olayda haksız fiilden kaynaklı bir zarar mevcut olup davalı ......'in borcunun muaccel hale geldiğini, meydana gelen trafik kazasında davalı ......'in tam kusurlu olması nedeniyle tazmin yükümlülüğü bulunduğunu,

tüm bu nedenlerle yerel mahkemenin 21/12/2023 tarihli ara kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılması ile hüküm altına alınacak alacağın tahsil edilememe riskine karşılık davalı ......'in tüm taşınır ve taşınmazları ile üçüncü kişilerdeki ve bankalardaki hak ve alacakları üzerine, yerel mahkemece verilecek kararın kesinleşmesine kadar "ihtiyati haciz” şerhi konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.

Talep, trafik kazasından kaynaklanan alacak nedeniyle ihtiyati haciz kararı verilmesi istemine ilişkindir.

Geçici hukuki koruma kurumu olan ihtiyati haciz ise İİK'nun 257 vd. maddelerinde düzenlenmiştir.

İİK'nun 257. maddesinde; “Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.

Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir.

1-Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa;

2-Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa;

Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında maucceliyet kesbeder.

İİK'nun 259. maddesinde de teminat hususu düzenlenmiştir. Madde de “İhtiyati haciz isteyen alacaklı hacizde haksız çıktığı takdirde borçlunun ve üçüncü şahsın bu yüzden uğrayacakları bütün zararlardan mesul ve Hukuk Muhakemeleri Kanununun 87. maddesinde yazılı teminatı vermeye mecburdur.

Ancak alacak bir ilama müstenid ise teminat aranmaz.

Alacak ilam mahiyetinde bir vesikaya müstenid ise mahkeme teminata luzum olup olmadığını takdir eder. Bu açıklamalara göre ihtiyati haciz “Alacaklının, bir para alacağının zamanında ödenmesini güvence (garanti) altına almak için, mahkeme kararı ile, borçlunun mallarına önceden geçici olarak el konulması”dır.

Geçici hukuki koruma yargılamasında karar verilmesi için tam ispat ölçüsü yerine yaklaşık ispat ölçüsü olarak ifade edilmektedir. Ancak, yaklaşık ispatla yetinilmiş olması, ispatın aranmayacağı ya da ispat kurallarının tamamen dışına çıkılacağı anlamına gelmez. Bir taraf iddiasını mahkeme önüne ne kadar inandırıcı şekilde getirirse getirsin, bu sadece bir iddiadan İbarettir.

İddia edilen vakıanın sabit yani doğru kabul edilebilmesi için, ispat yükü üzerine düşen tarafın bunu kanundaki delil sistemi içinde yine kanunun aradığı ispat ölçüsü çerçevesinde ispat etmesi gerekir. Tam ispatın arandığı durumlarda bu ölçü tereddütsüz ortaya konmalıdır. Yaklaşık ispat durumundan ise hakim o iddianın ağırlıklı ihtimal olarak doğru olduğunu kabul etmekle birlikte, zayıf bir ihtimal de olsa, aksinin mümkün olduğunu gözardı etmez.

Bu sebepledir ki, genelde geçici hukuki korumalara, özel de ihtiyati tedbire ve ihtiyati hacze karar verilirken haksız olma ihtimalide dikkate alınarak talepte bulunandan teminat alınması yukarıda yazılı kanun hükmünden de anlaşılabileceği üzere kanun emridir.

Somut olayda, İhtiyati haciz talep eden davacı tarafından dava konusu yapılan maddi ve manevi tazminat alacağını teminen de ihtiyati haciz talep edilmiş mahkemece talebin reddine karar verilmiştir.

Zarar haksız eylemden kaynaklandığından tazminat haksız eylemin gerçekleştiği tarihte muaccel hale gelmektedir. Buradaki "muacceliyet" kavramı, alacaklı tarafından talep ve dava edilebilir hale gelmiş olma anlamındadır.

Dava dilekçesinde belirtilen somut vakıa ve hukuki deliller, ekli belgeler içeriğinden davacının maddi ve manevi zararlarının olabileceği muhtemeldir. Haksız fiil tarihi itibarıyla davacının maddi manevi tazminat alacakları muaccel hale gelmiştir.

Ancak dosya kapsamında sunulan kaza tespit tutanağında kazanın oluşmasında davalıya atfı kabil bir kusurun bulunmadığının belirtilmesi karşısında davacı tarafça davalının kusurlu olduğunun yaklaşık ispatının henüz sağlanamadığı dolayısıyla ihtiyati haciz şartlarının oluşmadığı sonucuna varıldığından davacının ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesi yerindedir.

Bu karara karşı davacı vekilinin istinaf başvurusu yerinde görülmediğinden başvurunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereği esas yönünden reddine dair aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir.