Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi E.2025/948 K.2026/28

Davacı dava dilekçesinde özetle. Davalı kuruma bağlı ... ... ...

İl Müdürlüğünce yapılan ihale ile galvanizli civantalı dimer direkli enerji nakil hattının tesis yapım işinin ihalesini kazandığını, 08/07/2009 tarihli sözleşme ile işi üstlendiğini, edimlerini usulüne uygun olarak yerine getirmesine rağmen davalı kurumun haksız uygulamasından dolayı şirketin zarara uğradığını, 235.499,84 TL alacağın 81.408,13 TL'si için kesinti tarihi olan 02/05/2013 tarihinden teminat mektubuna mahsuben yapılan havale bedeli olan 132.000,00 TL'nin havale tarihi olan 10/06/2013 tarihinden bakiye miktar için ise kesin hesap tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsil edilmesi gerektiğini,

yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı kuruma yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Davanın hukuki dayanaktan yoksun, mesnetsiz ve usul ve yasaya aykırı açıldığını, davanın zamanaşımı süresi geçtikten sonra açılması nedeniyle zamanaşımı definde bulunduğunu, davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, davanın ...'a karşı açılması gerektiğini, husumet itirazlarının olduğunu, müvekkili Şirketin...

İl Müdürlüğü tarafından 2009 yılı yatırım programı dahilinde ihalesi yapılan .../... proje nolu yapım işinin 08.07.2009 tarihinde imzalanan sözleşme ile davacının uhdesinde tamamlandığını, kesin hesap ve metrajların yapılabilmesi için müvekkili şirketin... İl Müdürlüğü'nün talebi üzerine kesin hesap komisyonu görevlendirildiğini, davacı şirket yetkilisi ...'ın ve müvekkili şirketin...

İl Müdürlüğü personellerinin katılımı ile yerinde gerekli tesbit ve çalışmalar yapıldığını, davacının yetkilisinin de dahil olduğu bahse konu komisyon tarafından bahse konu işe ait yapılan tespitlerin kesin hesaba esas olmak üzere metraj döküldüğünü, ancak davacının yetkilisi ...'ın daha sonra tekrar geleceğini belirterek metrajları imzalamadığını, davacı-yüklenici ile yapılan yazışmalar sonucunda davacı tarafından müvekkili şirketin...

İl Müdürlüğü nezdinde bulunan 132.000,00TL'lik teminat mektubunu nakde çevirmiş olduğunu, geri kalan 81.408,13TL'lik meblağ ise davacı- yüklenicinin müvekkili şirket nezdindeki diğer hak ve alacaklarından tahsil edilerek müvekkili şirketin...

İl Müdürlüğü hesaplarına aktarıldığını, davacı tarafa uygulanan işlemin kendisiyle yapılan sözleşme ve ekli ihale şartnamesi ve ilgili mevzuata uygun olduğunu, davacı tarafın müvekkili şirketten herhangi bir hak ve alacağı bulunmadığını, davacının müvekkili şirketinden davaya konu işten dolayı herhangi bir bakiye alacağı bulunmadığını, davacının alacağı bulunmadığından faiz talebinin de yersiz olduğunu, bu nedenlerle usul ve yasaya aykırı davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.

YEREL MAHKEME KARARI; Mahkemece davanın açıldığı 2013 tarihinden itibaren uyuşmazlık ile ilgili çeşitli bilirkişi raporları alındığı fakat 03/04/2024 tarihli kök ve aynı kanaati taşıyan 04/01/2025 tarihli ek raporlar haricinde bilirkişi raporlarında bir kanaate varılamadığının belirtildiğini, Bölge Adliye Mahkemesi kaldırma ilamı dikkate alınmak suretiyle tanzim edilen ve hükme esas alınan bilirkişi heyeti raporu doğrultusunda karar verildiğini, faizin işletileceği tarih bakımından da davalının dava öncesinde temerrüde düşürüldüğüne dair dosyada bir delil olmadığından dava tarihi itibariyle faiz işletilerek 86.205,38 TL'nin 14/08/2013 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Sözleşme ve ihale şartnamesine uygun olmayan hiçbir işlem yapılmadığını, müvekkili şirketin davacıya herhangi bir borcunun bulunmadığını, davacı yanın faiz taleplerine ilişkin hükmü de kabul etmediklerini, bilirkişi raporlarında 5 nolu hakedişe yansıyan ve halihazırda toprak altında kalan özel beton miktarında hata olduğu ilgili idaresi tarafından değerlendirildiğinde ilerleyen hak edişlerden veya kesin hakedişten imalatın fazla ödendiği düşünülen kısımlarının kesilmesinde herhangi bir engel bulunmadığının beyan edildiğini, ... nolu hak edişin geçici bir hakediş olduğunu,

yapım işleri genel şartnamesinin 41. Maddesi uyarınca yüklenicinin kesin hak ediş raporunun düzenlenmesinde geçici hak ediş raporlarına itibar edilemeyeceğini , kesin metraj ve hesaplar sonucunda bulunan miktarların esas alınması gerektiğini, davacı tarafından sunulan herhangi bir iş artış projesi ve anlaşma tutanağının mevcut olmadığını, özel beton imalatına ilişkin tespit yapılmasının da mümkün olamayacağını, davacının iddiasını destekler ve ispatlar nitelikte herhangi bir bilgi, belge ve veri dahi dosyada mevcut olamadığını, davacı tarafça müvekkil şirket tarafından yapılan ödemelere ilişkin herhangi bir ihtirazı kayıt ileri sürmediğini,

bu nedenle de yapılan ödemeleri basiretli tacir olarak kabul ettiğini, bu kapsamda da herhangi bir alacak hak ve talebinde bulunamayacağını, davacı tarafın kullandığı beton m3 değerlerini gösterir herhangi bir belge dosyaya sunamadığını, dosya kapsamında mevcut olan deliller incelendiğinde tüm alacak kalemlerinin davacıya ödendiğini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılması gerektiğini, verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında 6100 sayılı HMK'nun 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda;

Dava; eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasıdır.

Davacı şirket, gıyabında yapılan 6 nolu kesin hakedişte davalı şirketin fazla ödeme yaptığından bahisle kendilerini 213.408,00 TL borçlu çıkardığını, bu bedelin 81.408,13 TL'sini davalı kurum nezdindeki diğer bir alacağından kesilip kalan 123.000,00 TL'sinin ise kesin teminat mektubunun paraya çevrilmesi sureti ile mahsuben haksız tahsil edildiğini, bu bedeller ile ayrıca bakiye alacakları olmak üzere toplam 235.499,84 TL yasal faizi ile tahsilini istemiş, davalı davanın reddini talep etmiş mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalı vekilince istinaf yoluna başvurulmuştur.

Davacı şirket ile davalı şirket arasında 08/07/2009 tarihinde...

TM – Aralık ... işi adı altında sözleşme imzalandığı, sözleşme konusu işin birim fiyatlı olup 2.199.000,00 TL bedel üzerinden akdedildiği, sözleşmenin 9.2.1. maddesinde Yapım işleri Genel Şartnamesinin (YİGŞ) sözleşmenin eki olduğu, 9.1. maddesinde sözleşme hükümleri ile ihale dokümanları arasında çelişki veya farklılık olması halinde ihale dokümanında yer alan hükümlerin uygulanacağını, 11.1. maddesinde işin kesin teminat miktarının 123.000,00 TL olduğu,

12.2. maddesinde ödemelerin YİGŞ düzenlenen esaslar çerçevesinde ödeneceğini, 15.2. maddesinde yükleniciye fiyat farkı verileceği, 28. maddede ilave işlere ilişkin olarak YİGŞ 22. ve 48. maddelerinin uygulanacağı, 33. madde idare yükleniciden doğan her türlü alacağını herhangi bir ihtar ve tebligata gerek kalmaksızın ...

Genel Müdürlüğü, bağlı Elektrik Dağıtım şirketleri ve İl Müdürlükleri nezdinde doğmuş veya doğacak tüm hak ve alacaklarından tevkif veya tahsil edebilir, hususları düzenlenmiştir.

Dosyada yer alan ihale dosyasından; davacı ile davalı arasında 6 hakediş düzenlediği, ...nolu ara hakediş ile ... nolu kesin hakediş dışındaki tüm hakedişlerin taraflarca itirazsız imzalandığı görülmüş, davalı şirket yönetim kurulu kararı ile 31/12/2009 tarihinde %17.31 oranında, 13/08/2010 tarihli ile ikinci kez %1.20 oranında iş artışına gidildiği ve 04/11/2011 tarihinde geçici kabulün onaylandığı, geçici kabul tutanağında işte herhangi bir eksik veya kusur bulunduğuna ilişkin bir kayıt bulunmadığı belirlenmiş, dosyada kesin kabulün yapılıp yapılmadığına dair bir belge bulunmadığı anlaşılmıştır.

Taraflar arasında düzenlenen sözleşme, düzenleme tarihinde yürürlükte bulunan 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 355 ( 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470.) ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi niteliğindedir. Uyuşmazlığın, eser sözleşmesi hükümlerine göre değerlendirilip çözülmesi gerekli ve zorunludur. 08/07/2009 tarihli sözleşmeye göre Yapım İşleri Genel Şartnamesi (YİGŞ) sözleşmenin eki durumundadır. O halde, davacı yüklenici alacağının ödenmesi kural ve ilkeleri bu şartnameye göre belirlenecektir. Yapım İşleri Genel Şartnamesi kuralları ve 15. Hukuk Dairesinin yerleşik içtihatları gereği ara hakedişlerde yapılan ödemeler avans niteliğinde olup, taraflar açısından kazanılmış hak oluşturmaz.

Davalı şirket tarafından 08/03/2013 tarihinde düzenlenen . nolu kesin hakedişin davacı tarafından imzalanmadığı sabit olmakla, bu nedenle kesin hesabın taraflar açısından kesinleşmediği anlaşılmıştır.

Davacı yüklenici, kesin hesabın gerçeğe uygun olmadığı, taraflı ve eksik hazırlandığı iddiası ile bu davayı açtığından işin kesin hesabının çıkarıltılması için yerel mahkemece bilirkişi incelemesi yaptırıldığı, ...nolu hak ediş ile .. nolu hak ediş arasında hesaplanan özel beton imalatı farkının 1.421,08 m3 olduğu, direk diplerinin açılmasının hayati risk oluşturacağı, 03/04/2024 tarihli rapor ile davalı tarafça 2012 yılında görevlendirilen heyetin mevcut tespitlerine göre hesaplama yapıldığı, hak edişe yansımış imalatlara aykırı iddianın aksini ispat yükünün davalı tarafta bulunduğu,

davacı tarafın istinaf başvurusunun yapılmamış sayıldığı dikkate alınarak mahkemece verilen kararın usul ve yasalara uygun olduğu anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklara göre, ilk derece mahkemesi kararında, tarafların gösterdiği hükme etki edecek tüm delillerin toplandığı, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, kararın usul ve yasaya uygun bulunduğu anlaşılmakla davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b-1.maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.