Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2022/1178 K.2024/1011

Taraflar arasında görülen davanın yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı gerekçeyle davanın reddine dair verilen karara karşı davacılar vekili tarafından yasal süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK'nın 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacılar vekili, müvekkili ... ile davalı ... arasında bayilik sözleşmesi imzaladığını ve bu bayilik sözleşmesine istinaden diğer müvekkili ... malik olduğu davaya da konu Erzurum ili ... ilçesi ... Mahallesi ... Ada ...Parsel ... Blok ... Kat...

Nolu Bağımsız Bölüm üzerinde davalı taraf lehine 08.12.20.. tarihinde ipotek tesis edildiği, davalı taraf ... müvekkili ile ...yle yapılan bayilik sözleşmesindeki şartları yerine getirmediğini ve müvekkilinin davalıyla yapmış olduğu bayilik sözleşmesini Erzurum ... Noterliği 20.11.20.. tarih ...

Yevmiye Numaralı İhtarnamesi'yle haklı nedenle bayilik sözleşmesini fesh ettiğini davalı tarafa bildirdiğini, müvekkili şirketin bayilik sözleşmesini fesh etmesindeki neden olarak davalı taraf bayilik sözleşmesine uygun olarak sözleşmede üzerine düşen kurumsal giydirmeler ve reklam panolarının mevzuata uygun süresi içerisinde yerine getirmediğini bayilik sözleşmesini fesh ettiğine ilişkin ihtarname ve tebliğ mazbatası ekinde sunduğunu, davalı tarafın birden fazla akaryakıt şirketiyle lehlerine ipotek tesis edebilmek maksadıyla bayilik sözleşmesi imzaladığını, Adana ....

İcra Dairesi 2021/... esas sayılı takibin yargılamanın neticeleninceye dek durdurulmasını, gerekirse teminat karşılığında ihtiyati tedbir kararı verilmesini, davanın kabulü ile Erzurum ili ... ilçesi ... Mahallesi ... Ada ...Parsel .. Blok .... Kat ... Nolu Bağımsız Bölümde kayıtlı bulunan taşınmaz üzerindeki ipoteğin kaldırılmasını, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı tarafça davaya cevap verilmemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesince, " ...Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur." şeklinde düzenlenmiştir. Davacının ticari defterlerinin kapanış onayının yapılmamış olması nedeniyle usulüne uygun tutulmadığı anlaşılmıştır. Davalının ticari defterlerinin ise açılış kapanış onayının yapıldığı ve usulüne uygun olarak tutulduğu tespit edildiğinden ve davalının defterlerine göre davacıdan 132.351,75 TL alacağı bulunduğundan ve dava konusu ipotek bu borç ilişkisi nedeniyle kurulduğundan davanın reddine dair, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. " şeklinde karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ

Davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde; bilirkişi raporuna yapılan itirazın mahkemece dikkate alınmadığını, bilirkişi tarafından eksik incelemeye dayalı olarak rapor sunulduğunu, müvekkilinin ticari defterlerinin zayi olduğunu, davalı şirketin müvekkili şirket ile yapılan bayilik sözleşmesindeki şartları yerine getirmediğini, bayilik sözleşmesinin Erzurum .... Noterliği 20.11.20... tarih ... Yevmiye Numaralı İhtarnamesi'yle fesh edildiğinin davalı tarafa bildirildiğini, bilirkişi tarafından davalı tarafın ihtarnameye cevap vermemesi hususunu değerlendirmediğini, bilirkişi raporunun genel olarak çelişkili olduğunu savunarak mahkemece verilen kararın kaldırılması talebi ile istinafa başvurmuştur.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

Dava, ipoteğin kaldırılması istemine ilişkindir. İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden davacı vekilinin dava dilekçesinde davacılardan ... Otomotiv. Ltd. Şti. ile davalı ...Ltd. Şti. arsında imzalanan bayilik sözleşmesine istinaden davacı ...'a ait Erzurum ili ... ilçesi ... Mah. ... ada .. parsel .. Blok .. nolu bağımsız bölüm üzerinde davalı lehine 08/12/2017 tarihinde ipotek tesis edildiğini, davalının bayilik sözleşmesinde yer alan yükümlülüklerini yerine getirmediğinden sözleşmenin Erzurum ...

Noterliği'nin 20/11/20... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile haklı nedenle feshedildiğini, bu nedenle davalı lehine tesis edilen ipoteğin geçersiz olmasından dolayı yolsuz kaldığını ileri sürerek ipoteğin kaldırılmasına karar verilmesini talep ettiği, davalı vekilinin cevap dilekçesinde davaya konu ipoteğin davalının davacıdan olan ticari alacağı nedeniyle tesis edildiğini, davacının borcunu ödemediğini, bu nedenle davacının haklı olmadığını savunarak davanın reddini istediği, mahkemece yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamında göre davanın reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

08/12/20... tarihli ipotek resmi senedinde davalı ... adına kayıtlı Erzurum ili ... ilçesi ... Mah. ... ada ...parsel .... Blok ... nolu bağımsız bölüm üzerinde davalı ...Ltd. Şti. lehine 180.000,00TL bedelle ipotek kurulduğu, ipotek şartları başlıklı bölümde " ... Otomotiv Ltd. Şti.'nin şirketimiz ...Ltd.

Şti.'den almış olduğu ve alacağı petrol ürünlerinin ve LPG ürünlerinin bedelleri, kredi, ariyeten almış olduğu teçhizat ve mevcut sözleşmelerdeki şartı cezailer ve bu alacakların faizleri dahil her ne sebep ve suretle olursa olsun bulunduğu ve ilerde borçlanacağı meblağların azami 180.000,00TL'lik kısmının teminatını teşkil etmek üzere " denildiği anlaşılmaktadır.

Davalı tarafça davacıya satılan ürünlere yönelik alacaklı olunduğuna dair ticari kayıtlar dosyaya sunulmuş, davalının davacıdan alacaklı olduğu savunulmuştur. Davacı tarafça davaya konu ipoteğin bayilik sözleşmesi nedeniyle kurulduğu ve bayilik sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiği, buna bağlı olarak ipoteğinde yolsuz kaldığı gerekçesine dayalı olarak eldeki ipoteğin fekki davasının açıldığı anlaşılmaktadır.

Davalının ipoteğin satılan malların teminatı olduğuna yönelik savunmasıyla birlikte ödenmeyen mal bedeline ilişkin olarak alacaklı olduklarına dair itirazı karşısında davacı tarafın bu mal bedelinin ödendiğine dair bir iddiasının bulunmadığı, hasılı davacının davalıya borçlu olmadığına yönelik bir iddia ve mevcut borçların ödendiğine dair delil sunulmadığından ipoteğin fekkine karar verilmesine dair istemi haklı görülmediğinden ilk derece mahkemesince davanın reddine dair verilen kararda bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Davacı vekili davacının ticari defterlerinin zayine ilişkin olarak dosyaya sunulan belgelerin gözetilmediğine dair itirazı değerlendirildiğinde, bu belgeler arasında usulüne uygun olarak açılmış bir dava ile alınmış bir zayi belgesi bulunmadığı anlaşıldığından ve yine bu belgelerden davalı tarafın ileri sürmüş olduğu alacağın ödendiği sonucuna varılması mümkün görülmediğinden bu yöne ilişkin davacı vekilinin istinaf itirazı da haklı bulunmamıştır .

İstinaf talebinde bulunan davacı vekilinin ileri sürdüğü sebepler kapsamında yapılan inceleme sonucunda, mahkemece, yargılamanın HMK’da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olduğu, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmadığı, dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, ilk derece mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, mahkemece yargılama sırasında alınan bilirkişi raporunda, davacının ticari defterlerinin usulüne uygun tutulmadığı, davalının ticari defterlerinde davacıdan alacaklı olduğunun kayıtlı olduğunun bildirildiği,

bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli ve denetime açık olduğu anlaşıldığından, davacı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar vermek gerekmiş, davanın esasına ilişkin karar verildiği ve istinaf incelemesi sırasında ihtiyati tedbir kararı verilebileceğine dair HMK’da hüküm bulunmadığından davacının ihtiyati tedbir isteğine yönelik ayrıca bir karar verilmesi mümkün görülmemiş, (Ankara BAM 22. HD 15/03/2018 tarihli ve E. 2018/.... sayılı kararı, Antalya BAM 4. HD 28/12/2016 tarihli ve 2016/...

E-K. sayılı ilamı, Adana Bam 10. HD 27/06/2018 tarihli ve 2018/.... E.-K. sayılı ilamı, Erzurum BAM 3. HD 10/10/2023 tarihli ve 2022/.... Esas sayılı kararı) aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.