Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2022/1552 K.2024/1475

Taraflar arasında görülen davaya ilişkin olarak yapılan açık yargılama sonucunda verilen karara karşı yasal süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK 353. madde uyarınca dosya üzerinden inceleme yapıldı.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilleri ... ve ... ile... İnşaat Taahhüt Petrol Ürünleri Makina Takliyat Turizm Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi arasında gayrimenkul bağımsız bölüm satım sözleşmesi yapıldığını, bu sözleşmeye göre karşı tarafta yer alan şirketin Erzurum ili ...

İlçesi... yer alan 7 katlı siteden 10 adet daireyi müvekkillerine vermeyi kabul ettiğini ancak 6 adet taşınmazın müvekkillerine devredilmeyip başka kişilere satıldığını, bedellerinin ödenmediğini, davacılara verilmesi gereken taşınmazların bedellerini tahsil edebilmek için öncelikle zorunlu arabuluculuğa başvuru yaptıklarını, bu başvuru ile birlikte...

İnşaat Taahhüt Petrol Ürünleri Makina Takliyat Turizm Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi'nin 31.12.2020 tarihinde feshedilmesi sonucu ticaret sicilinden terkin edilerek şirketin tüzel kişiliğinin son bulduğunu öğrendiklerini, 6102 sayılı TTK'nın 547. Maddesi uyarınca müvekkillerinin alacağına kavuşabilmesi için şirketin tüzel kişiliğinin yeniden canlandırılması gerektiğini beyanla ilgili şirketin ihyasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müdürlüklerinin şeklen davanın tarafı olduğunu, ihya davalarında husumet sıfatı bulunmadığından aleyhine yargılama giderlerine hükmedilmesinin talep edilemeyeceğini, dava konusu şirketin 04/02/2013 tarihinde kurulduğunu, 31/12/2020 tarihinde ise ticaret sicilinden terkin edildiğini, ihya hususunun mahkeme takdirinde olmak üzere yargılama giderleri ve vekalet ücreti talebinin reddine karar verilmesini beyan ettiği görülmüştür.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, "...Somut olayda dosyaya celp edilen belgelere göre davacılar ile...

İnşaat Taahhüt Petrol Ürünleri Makina Takliyat Turizm Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi bağımsız bölüm satış sözleşmesi imzalandığı, bu sözleşme uyarınca şirketin üzerine düşen yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle davacılar tarafından yasal yollara başvuru yapılabilmesi için zorunlu arabuluculuk görüşmelerine başlandığı, ancak şirketin ticaret sicilinden terkin edilmesi nedeniyle zorunlu arabuluculuk sürecinin tamamlanamadığı anlaşılmaktadır.

Davacılar tarafından sözleşme uyarınca şirkete karşı alacak davası açılabilmesi için zorunlu arabuluculuk görüşmelerinin yapılması gerekmektedir. Şirketin ticaret sicilinden terkin edilmesi nedeniyle zorunlu arabuluculuk görüşmeleri yapılamadığından, her ne kadar davacılara şirketin ihyasına yönelik dava açılabilmesi için izin ve yetki verilmemiş ise de; davacıların işbu davayı açmakta hukuki yararlarının bulunduğu kanaatine varılmıştır.

Zira arabuluculuk sürecini yürüten arabulucunun davacılara ihya davası açmak üzere izin ve yetki verme yetkisi bulunmamaktadır.

... Ticaret Sicil Müdürlüğünün ... sicil numarasına kayıtlı... İnşaat Taahhüt Petrol Ürünleri Makina Takliyat Turizm Ticaret ve Sanayi Limited Şirketinin 31/12/2020 tarihinde ticaret sicil kaydının tasfiye sonucu terkin edildiği, Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde de bu hususun ilan edildiği, şirketin tasfiye edilmesi nedeniyle arabuluculuk görüşmeleri yapılmadığı" gerekçesiyle "Davalı... Ticaret Sicil Müdürlüğü aleyhine açılan davanın KABULÜ ile.

Erzurum Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün ... sicil numarasında kayıtlı ... İnşaat Taahhüt Petrol Ürünleri Makine Nakliyat Turizm Ticaret ve Sanayi Limited Şirketinin'nin İHYASINA, Kooperatife önceki tasfiye memuru olan ...'in tasfiye memuru olarak atanmasına, Karardan bir örneğin Ticaret Sicil Müdürlüğüne gönderilmesi ile kararın ticaret sicil gazetesinde ilanına..." şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Dahili davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin tasfiyeye dair işlemlerin tam ve eksiksiz olarak yerine getirdiğinden herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, davacı tarafın alacağını ispat etmek için dosyaya herhangi bir ödeme yapıldığına ilişkin dekont veya herhangi bir evrak sunmadığını, şirket ile taraflar arasında anlaşma gereği davacı vekilinin bahsettiği 6 adet dairenin bedeli ödenmediğinden dairelerin teslim edilmediği ve sözleşmenin sona erdiğini, zira davacıların 6 adet dairenin teslim edilmesi için yapması gereken ödemeyi hiçbir surette yapmadığını,

ticaret sicilinden terkin edilen şirketin ihya edilebilmesi için kanunen aranan şartların var olması gerektiği, kanunen şirketin terkinini ortadan kaldıran işlemlerin ispat edici belgelerin bildirilmesi bildirilmesi gerektiğini ancak davacı tarafından alacaklı olduğunu ispat edecek bir belgenin bulunmadığını belirterek kararın kaldırılması ile davanın reddine karar verilmesi istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Dava, ticaret sicilinden tasfiye nedeniyle terkin edilen şirketin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 547. maddesi uyarınca, ek tasfiye işlemleri nedeniyle ihyası istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiş, dahili davalı vekilince kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme sonucunda;

Dava dışı şirketin 31.12.2020 tarihinde... Ticaret Sicil Müdürlüğü'ndeki tescil kaydının terkin edildiği, davacıların yapmış oldukları arabuluculuk başvurusunun şirketin terkin edilmiş olması nedeniyle sonlandırıldığı sabittir.

Türk Ticaret Kanunu'nun 547. maddesi; "Tasfiyenin kapanmasından sonra ek tasfiye işlemlerinin yapılmasının zorunlu olduğu anlaşılırsa, son tasfiye memurları, yönetim kurulu üyeleri, pay sahipleri veya alacaklılar, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden, bu ek işlemler sonuçlanıncaya kadar şirketin yeniden tescilini isteyebilirler. Mahkeme istemin yerinde olduğuna kanaat getirirse, şirketin ek tasfiye için yeniden tesciline karar verir ve bu işlemleri yapmaları için son tasfiye memurlarını veya yeni bir veyan birkaç kişiyi tasfiye memuru olarak atayarak tescil ve ilan ettirir." hükmünü haizdir.

Davacılar vekili taşınmaz alımına ilişkin harici temlik sözleşmesini dayanak kılarak alacak haklarına kavuşmak için şirketin ihyasını talep ettiklerini ifade etmektedir.

Davacıların sicilden terkin edilen şirket aleyhine arabuluculuk işlemlerine başvurduğu ancak arabuluculuk görüşmelerinin şirketin terkinine karar verilmiş olması nedeniyle görüşme yapılamaksızın kapatıldığı ve sürecin sebeple sonlandırıldığı görülmektedir. Bu minvalde alacak istemiyle açılacak davada taraf teşkilinin sağlanması için şirketin ihyasını istemekle davacıların hukuki yararının mevcut olduğu kabul edilmelidir. Bu nedenle Mahkemece davacı yanın şirketin ihyasını talep etmekte hukuki yararının bulunduğunun kabul edilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Bununla birlikte TTK'nın 547/2. maddesinde "Mahkeme istemin yerinde olduğuna kanaat getirirse, şirketin ek tasfiye için yeniden tesciline karar verir ve bu işlemlerini yapmaları için son tasfiye memurlarını veya yeni bir veya birkaç kişiyi tasfiye memuru olarak atayarak tescil ve ilan ettirir." hükmüne yer verilmiş olup, ek tasfiyeye ilişkin prosedürün emredici ve kamu düzenine ilişkin olduğundan ve ihya kararı ile şirket yalnızca ihya nedenine özgü sınırlı olarak hukuki varlık kazanacak olup, mahkemece davacının talebi ve açılan dava ile sınırlı olmak kaydıyla şirketin ihyasına karar verilmesi gerekirken bu hususun açıkça ifade edilmeksizin genel bir ihya kararı verilmesi isabetli bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle HMK'nun 355. maddesi uyarınca kararın kamu düzeni nedeniyle re'sen kaldırılmasına, ancak bu durum yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden kararın HMK'nun 353-(1)/b-2 maddesi uyarınca kaldırılarak dairemizce yeniden hüküm kurulmasına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.