Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2022/2222 K.2024/304

Taraflar arasında görülen davanın yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiş olup, söz konusu karara karşı davacı ...vekili ve davalı ...Sigorta A.Ş vekili davalı ... Sigorta A.Ş vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK 353. madde uyarınca dosya üzerinden inceleme yapıldı.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

2020/66 Esas sayılı asıl dava dosyasında dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili ...'nın araç içerisinde bulunan diğer arkadaşları ile birlikte kiraladıkları sürücü ... yönetimindeki ... plakalı aracın .../Kars -Erzurum istikametinde 25/09/2019 tarihinde seyir halinde iken aniden tali yoldan karşılarına çıkan sürücü ... yönetimindeki ... plaka sayılı araçla çarpışma neticesinde meydana gelen trafik kazasında yaralandığını, müvekkilinin kazaya karışan araç içerisinde yolcu olduğundan kendisine herhangi bir kusurun izafe edilmesinin söz konusu olmadığını, müvekkilinin kazadan dolayı sürekli şekilde sakatlanmış olduğunu, vücudunun muhtelif yerlerinde kırıklar ve yaralanmalar oluştuğunu,

müvekkilinin kazadan sonra davalı sigorta şirketlerine 30/10/2019 tarihli müracaatı neticesinde davalı ... Sigorta A.Ş ve ...

Sigorta A.Ş. tarafından hasar dosyası açıldığını, ancak ödeme yapılmadığını, davalı şirketlerin kendilerine başvuru tarihi olan 30/10/2019 tarihi itibariyle temerrüdü gerçekleşmiş olduğundan yasal faize bu tarihten itibaren hükmedilmesi gerektiğini, dava şartı olan arabuluculuk yoluna başvuru yapıldığını ancak olumsuz sonuçlandığını, bu nedenlerle müvekkili için 100,00 TL (fazlaya ilişkin hakların saklı kalması kaydıyla), iş göremezlik ve iş gücü kaybı tazminatının davalı sigorta şirketlerine müracaat tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

2020/67 Esas sayılı birleşen dava dosyası dava dilekçesinde; müvekkili ...'nun araç içerisinde bulunan diğer arkadaşları ile birlikte kiraladıkları sürücü ... yönetimindeki ... plakalı aracın .../Kars-Erzurum istikametinde 25/09/2019 tarihinde seyir halinde iken aniden tali yoldan karşılarına çıkan sürücü ... yönetimindeki ... plaka sayılı araçla çarpışma neticesinde meydana gelen trafik kazasında yaralandığını, müvekkilinin araç içerisinde yolcu olduğundan kendisine herhangi bir kusurun izafe edilmesinin söz konusu olmadığını, müvekkilinin kazadan dolayı sürekli şekilde sakatlanmış olduğunu,

vücudunun muhtelif yerlerinde kırıklar ve yaralanmalar oluştuğunu, her iki bacağına platin takıldığını, 4-5 ay yatağa bağlı yaşayan müvekkilinin koltuk değnekleriyle yürüyebildiğini, müvekkilinin sürekli iş gücü kayıp oranının belirlenmesini, müvekkilinin kazadan sonra davalı sigorta şirketlerine 30/10/2019 tarihli müracaatı neticesinde davalı ... Sigorta A.Ş ve ...

Sigorta A.Ş tarafından hasar dosyası açıldığını, işbu davanın Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/66 E sayılı dosyasıyla arasında hukuki ve fiili irtibat bulunduğunu bu nedenle dosyanın birleştirilmesi ile davacı ...için 100,00-TL iş göremezlik ve iş gücü kaybı tazminatının davalı sigorta şirketlerine müracaat tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ...Sigorta A.Ş (... Sigorta) vekili cevap dilekçesinde özetle; sigorta şirketlerinin, meydana gelen hasar ödemeleri için sigortalının takip etmesi gereken bir takım işlemleri yapması gerektiğini, bu işlemlere istinaden yapılan değerlendirmelerden sonra ödemelerin gerçekleştirildiğini, ancak davacı tarafından yapılan başvuruda defalarca istenmesine rağmen taraflarına gerekli olan belgelerin sunulmadığını, yine bu belgelerin taraflarına teslim edildiğine ilişkin bir posta kağıdının mahkeme dosyasına sunulmadığını, davanın açılmasına bizzat davacının kendisinin neden olduğunu, poliçe özel ve genel şartlarına açık ve net bir aykırılık olduğunu, bu neden ile açılan davanın haksız olduğunun sabit olduğunu, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ticari merkezi itibariyle söz konusu davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, yetki itirazında bulunduklarını, davacının talebinin ne kadarının hangi kaleme ilişkin olduğu,

hangi tazminat kalemlerini talep ettiği HMK Md.119 gereği açık bir şekilde belirtilmediğini, ayrıca zarar gören kişilerin sigorta kuruluşuna başvurmadan sigorta kuruluşu aleyhine doğrudan doğruya dava yoluna gitme haklarının bulunmadığını, sigorta şirketine başvuru yapılmadan açılan davanın usulden reddi gerektiğini, davacının talebi olan geçici iş görmezlik tazminatının trafik poliçesi teminatı dışında olduğunu, tüm bu nedenlerle öncelikle sigorta şirketine başvuru yapılmadan açılan davanın usulden reddine, dava yetkili mahkemede açılmadığından yetki yönünden reddine,

her halükârda sorumluluğa esas kusur oranlarının tespit edilebilmesi için konusunda uzman bilirkişi aracılığıyla inceleme yaptırılmasını, maluliyet tazminatı hesabının ZMMS sigortası genel şartları A.5/c maddesi ve ekinde yer alan esaslara göre yapılmasını, geçici iş göremezlik tazminatına ilişkin talepler teminat dışı olduğundan dolayı reddine karar verilmesini, somut olayda davacının müterafik kusurunun bulunup bulunmadığının incelenmesini, bulunduğu takdirde tazminat tutarında makul oranda indirim yapılmasını,

her durumda müvekkili şirketin temerrüde düşmediği dikkate alınarak müvekkili şirketin yargılama giderleri ve vekâlet ücretinden sorumlu tutulmamasını ve fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece yapılan yargılama sonunda;"Tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; Asıl dava yönünden yapılan değerlendirmede, Davacı ...'nın maluliyetine ilişkin düzenlenen Erzurum ... Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı'nın 11/0..//2022 tarihli maluliyet raporunda; "20 Şubat 2019 tarih ve 30692 Resmi Gazete sayılı Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkındaki Yönetmelik'e göre; maluliyet oluşturacak sekel olmadığı, Şahsın geçirdiği trafik kazası neticesinde; 30 (otuz) gün süre ile geçici iş göremezlik süresi içerisinde olduğu"yönünde görüş beyan edildiği görülmüştür.

Dava trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat davası olduğundan, Yargıtay 4.Hukuk Dairesi'nin 2021/19605 Esas 2021/6472 Karar 11.10.2021 tarihli ilamı ile Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2020/10352 Esas 2021/2596 Karar 11.03.2021 tarihli ilamı doğrultusunda davacının maluliyetinin tespiti kaza tarihinde yürürlükte olan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkındaki Yönetmeliğ'e göre yaptırılmıştır.

Yine bu ilamlar doğrultusunda aktüerya raporu TRH 2010 yaşam tablosu ve progresif rant yöntemi kullanılarak düzenlettirilmiştir. Adli Tıp Kurumu tarafından düzenlenen maluliyet, kusur raporları ve aktüerya bilirkişi tarafından düzenlenen rapor hükme esas alınarak ve davacının davalılardan müştereken ve müteselsilen talep bulunduğu hususu dikkate alınarak maddi tazminat davasının kabulü ile.

2.020,80 TL maddi tazminatın 15/11/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'ya verilmesine dair karar verilmiştir.

Birleşen dava yönünden yapılan değerlendirmede; Davacı ...'nun maluliyet raporunda; "20 Şubat 2019 tarih ve 30692 Resmi Gazete sayılı Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkındaki Yönetmelik'e göre; Balthazard formülü uygulandığında kişinin genel beden özür oranının %5 (yüzde beş) olduğu, şahsın geçirdiği trafik kazası neticesinde %40 (iki yüz kırk gün) süre ile geçici iş göremezlik süresi içerisinde olduğu" yönünde görüş beyan edildiği görülmüştür.

Dava trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat davası olduğundan, Yargıtay 4.Hukuk Dairesi'nin 2021/19605 Esas 2021/6472 Karar 11.10.2021 tarihli ilamı ile Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2020/10352 Esas 2021/2596 Karar 11.03.2021 tarihli ilamı doğrultusunda davacının maluliyetinin tespiti kaza tarihinde yürürlükte olan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkındaki Yönetmeliğ'e göre yaptırılmıştır.

Yine bu ilamlar doğrultusunda aktüerya raporu TRH 2010 yaşam tablosu ve progresif rant yöntemi kullanılarak düzenlettirilmiştir. Adli Tıp Kurumu tarafından düzenlenen maluliyet, kusur raporları ve aktüerya bilirkişi tarafından düzenlenen rapor hükme esas alınarak ve davacının davalılardan müştereken ve müteselsilen talep bulunduğu hususu dikkate alınarak, maddi tazminat davasının kabulü ile.

193.641,38 TL maddi tazminatın 15/11/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'na verilmesine" gerekçesiyle asıl ve birleşen davanın kabulüne karar vermiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Birleşen dava davacısı ...vekili istinaf dilekçesinde özetle. Erzurum ...Hastanesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından 09/06/2021 tarihli maluliyet raporu düzenlendiğini, düzenlenen rapora karşı yeniden maluliyet raporu düzenlenmesi için dosyanın İstanbul ATK'ya gönderilmesini talep ettiklerini, mahkemece taleplerinin kabul edilmeyerek yeniden ...

Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığına gönderilerek Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirilmesi Hakkındaki Yönetmeliğe göre tespit edilmesine karar verildiğini ve 08/04/2022 tarihli maluliyet raporu düzenlendiğini, raporda müvekkilinin vücudunda % 5 oranında maluliyet oluştuğu sonucuna varıldığını, tedavi evraklarından anlaşılacağı üzere kaza sonucunda müvekkilinin vücudun da hayat fonksiyonlarını ağır derecede etkileyecek şekilde büyük kemik kırıklarının meydana geldiğini, uzun süre yatarak ve sonrasında ise ayakta tedavi gördüğünü,

bir müddet ancak koltuk değnekleri ile yürüyebilen müvekkilinin halen daha yaralanma sebebi ile hareket kabiliyetinin kısıtlandığını, müvekkilinin yaralanma sebebi ile % 5 gibi küçük bir oranda maluliyet oluştuğu sonucuna varılmasının kabulünün mümkün olmadığını, raporlar arasına çelişki bulunduğunu, bu nedenle farklı bir ATK tarafından yeniden maluliyet raporu düzenlenmesi ve sonrasında müvekkilinin gerçek zararın hesaplanması için dosyanın aktüerya bilirkişisine gönderilmesi gerektiğini, belirterek kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Asıl ve birleşen dosyada davalı ...Sigorta A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilgili dosyaya konu olan hasarın yeni dönem sigorta genel şartlarına tabi olduğunu, gerek kusur gerek kusur indirim gerekçeleri, gerek ise hesap raporlarının usul ve yasaya aykırı olduğunu, vekalet ücreti yönünden dosyanın bozulması gerektiğini, dosyada uzun süreli kiralamanın mevcut olduğunu, bu sebeple poliçede sigortalı tarafın işleten sıfatına haiz olmadığını ve neticeten sigorta şirketinin meydana gelen zarardan sorumlu olmayacağını,

sigorta şirketinin meydana gelen hasar ödemeleri için sigortalının takip etmesi gereken bir takım işlemleri yapması gerekmekte olup, davacı tarafından yapılan başvuruda taraflarına gerekli olan belgelerin sunulmadığını, poliçe genel ve özel şartlarına açık bir aykırılığın meydana geldiğinin tespit edildiğini, davanın açılmasına bizzat davacının kendisinin neden olduğunu, belirterek kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Asıl ve birleşen dosyada davalı ... Sigorta A.Ş vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı tarafından sunulan sağlık kurulu raporunun usulüne uygun düzenlenmediğini, raporun tanzimi sırasında kurul halinde inceleme yapılmamış olup, mevzuata aykırı bir şekilde rapor hazırlandığını, raporun 3 kişi ile hazırlandığını, her halükarda raporun düzenlenmesine katılan 7 daimi üye olmadığından ve davacının fotoğrafı yer almadığından,

mevzuatta yer alan yönetmelik kapsamında alınmadığı sabit olan rapor dolayısıyla başvurunun reddi gerektiğini, davacıda sürekli maluliyet meydana gelmediğinin tespit edildiğini, davacı ...için iletilmiş olan tıbbi evraklar medikal firma tarafından incelemeye tabi tutulduğunu, değerlendirmeler sonucunda verilen tıbbi mütalaa raporunda davacının maluliyetinin bulunmadığının tespit edildiğini, davacının % 5 oranında malul kaldığı iddiasının yerinde olmadığını, raporlar arasında açık bir çelişki bulunduğunu, çelişki giderilmeden hüküm kurulmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu,

hükme esas alınan tazminat hesaplamasının genel şartlar ekinde yer alan hususlara TRH 2010 yaşam tablosu ve % 1,8 teknik faiz esas alınarak yapılması gerekirken progresif rant yöntemi esas alınarak yapılmasının hukuka ve hakkaniyete aykırı olup, sebepsiz zenginleşmeye sebebiyet verdiğini, davacı ...'nın talebi olan geçici iş göremezlik tazminatı talebinin teminat dışında olduğunu, sigortalı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğu yönündeki iddiaların kabulünün mümkün olmadığını, somut olayda davacının müterafik kusurundan dolayı tazminat tutarında indirim yapılması gerektiğini,

kaza tespit tutanağındaki bilgilere göre davacının emniyet kemeri takıp takmadığının belirsiz olduğunu, zarar gören yolucunun emniyet kemeri takmamasının sonuca etkisi incelenmeden karar verilemeyeceğini, tazminat hesabından makul oranda indirim yapılması gerektiğini, belirterek kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Asıl ve birleşen dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir.

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

Asıl dava yönünden davacının davasının kabulü ile, 2.020,80-TL maddi tazminatın davalılardan müştereken tahsili ile davacı ...'ya verilmesine karar verilmiş olup, 02.12.2016’da yürürlüğe giren 6763 Sayılı Yasa ile değişik HMK 341/2. maddesinde öngörülen kesinlik sınırı, yeniden değerleme oranı da dikkate alındığında 2022 yılı için 8.000,00-TL'dir. Asıl dava yönünden kabul edilen miktarın kesinlik sınırının altında kaldığı gözetildiğinde, davalılar vekillerinin asıl dava dosyasına yönelik istinaf itirazlarının kararın kesin olması nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiştir.

Birleşen dosya yönünden yapılan incelemede.

25/09/2019 tarihinde davacı ...'nun içinde yolcu olarak bulunduğu ... idaresindeki ... plakalı araç ile sürücü ... idaresindeki ... plakalı aracın çarpışması şeklinde meydana gelen trafik kazasında, davacı ...'nun yaralandığı, davalıların trafik kazasına karışan araçların ZMMS poliçelerini düzenleyen sigorta şirketleri olduğu, Ankara ATK Trafik İhtisas Dairesi'nin 27/05/2022 tarihli raporuna göre; sürücü ...'ın % 15 oranında, sürücü ...'ın % 85 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği, ...

Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanılığı'nın 09/06/2021 tarihli raporunda. Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğine göre davacı ...'nun sürekli iş göremezliğinin % 1.2 oranında olduğu, geçici iş göremezlik süresinin 240 gün olduğu kanaatinin bildirildiği, ...

Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanılığı'nın 08/04/2022 tarihli raporuna göre; davacı ...'nu sürekli iş göremezliğinin % 5 oranında olduğu, geçici iş göremezlik süresinin 240 gün olduğu kanaatinin bildirildiği, mahkemece yapılan yargılamada alınan aktüer raporu uyarınca yukarıda yazılı gerekçe ile 193.641,38-TL maddi tazminatın davalılardan tahsili ile birleşen dosya davacısı ...'na verilmesine karar verildiği, karar karşı tarafların istinaf yasa yoluna başvurduğu anlaşılmıştır.

Haksız fiil sonucu çalışma gücü kaybının olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde, zararın kapsamının belirlenmesi açısından maluliyetin varlığı ve oranının belirlenmesi gerekmektedir. Söz konusu belirlemenin ise Adli Tıp Kurumu veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümleri gibi kuruluşların çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikayetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden, haksız fiilin gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.

Maluliyete ilişkin alınacak raporların 11.10.2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 tarihi ile 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013 tarihi ile 01.06.2015 tarihleri arasında Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015 tarihi ile 20.02.2019 tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik, 20.02.2019 tarihinden sonra da Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlenmesi gerekir.

Dosya kapsamı itibariyle; dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillerle, usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle kaza tarihinin 25/09/2019 tarihi olup, kaza tarihinde yürürlükte bulunan Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun alınan raporun karara esas alınmasına, Anayasa Mahkemesinin 17.07.2020 tarihli kararı sonrasında %1,8 teknik faizin uygulanma imkanı olmamasına, "progresif rant" formülü kullanılarak tazminat hesaplamasının yapılmasına, kaza tutanağında emniyet kemeri belirsiz olmakla müterafik kusur indirimi yapılamayacak olmasına göre;

kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, inceleme konusu kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, davacı vekilinin ve davalılar vekillerinin yerinde bulunmayan istinaf kanun yolu başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiştir.