Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2024/807 K.2025/1477

Taraflar arasında görülen davaya ilişkin olarak yapılan açık yargılama sonucunda verilen karara karşı yasal süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK 353. madde uyarınca dosya üzerinden inceleme yapıldı.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili olan şirketin iş ilişkisi içinde bulunan dava dışı ... Sağlık Ürünleri firması ile mal alım satımı neticesinde ..../ERZURUM Şubesine ait ...çek nolu, keşidecisi ... olan 31/08/2022 vade tarihli, 8.640,00 TL bedelli çekin yazıldığını, çekin müvekkiline gönderilmek üzere 15/03/2022 tarihinde ... Kargo acentasına teslim edildiğini, geçen süre zarfında kargo tesliminin gerçekleşmediğini, akabinde ...

Kargo Acentası tarafından, 30/03/2022 tarihli yazı ile “içeriği evrak olarak geçen müşteri tarafından çek senet olduğu bildirilen kargo varış birimine ulaşmamıştır.” denmek sureti ile bilgilendirme yazısının gönderildiğini, ödeme günü geldiğinde çekin karşılığının bankadan tahsil edilme imkanının bulunduğunu beyanla çekin bankadan tahsil edilmesini engellemek ve müvekkilinin zarar görmemesi için müvekkili olan şirkete ait olan çekin dava sonuna kadar ödenmemesi için tedbir kararı ile çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece yapılan yargılama sonunda 12.09.2022 tarihli kararla; "...Somut olayda iptali talep edilen çek dava dışı keşideci tarafından davacıya gönderilmek üzere kargodan henüz davacıya ulaşmadan kaybolduğu belirtilmiştir. Talebe konu çekin keşideci tarafından davacı şirket lehtar olarak gösterilerek yazılmış ise de; çek henüz davacıya teslim edilmeden kargoda kaybolması ve teslimin söz konusu olmamasına göre davacının yetkili hamil olarak kabul edilmesi mümkün değildir. Zira çek henüz yasada arandığı şekilde hamilin zilyetliğine geçmemiştir. Bu durumda davacının hamil olmadığı çek yönünden iptal davası açmakta hukuki yararı bulunmadığı" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemece dava dilekçesinde belirtilen hususlarda araştırma yapılmaksızın eksik inceleme sonucu davanın reddine karar verildiğini, dava konusu çekin kargoda kaybedildiğinin ispat edildiğini, mahkeme tarafından Ticaret Sicil Gazetesinde birer hafta ara ile üç kez ilan yaptırıldığını, mahkemece çekin kayıp olduğunun kabul edildiğini, buna rağmen müvekkilinin yetkili hamil olmaması gerekçesi ile davanın reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, her yönü ile hukuka aykırı verilen kararın çekin kötü niyetli insanların eline geçmesi nedeni ile müvekkilinin hak kaybı yaşamasına sebebiyet vereceğini belirterek kararın kaldırılması ile davanın kabulüne karar verilmesi istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Talep, TTK'nın 818/s madde hükmü delaletiyle, aynı kanunun 757. madde hükümlerinde belirtilen zayi nedeniyle çek iptali isteğine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince yazılı gerekçeyle zayi isteminin reddine karar verilmiş, talepte bulunan vekilince kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme sonucunda;

1-) 6102 sayılı TTK'nın 788-1 hükmü uyarınca, ... yazılı veya belirli bir kimse lehine düzenlenen çek, ciro ve teslim yolu ile devredilebilir. ... yazılı senetlerin devri iki tasarruf işleminin bir arada yapılması ile gerçekleşir. Bu işlemlerin birincisi senedin ciro edilmesi, ikincisi de buna ek olarak senedin zilyetliğinin devralana geçirilmesidir. Dolayısıyla, kambiyo senedinde mündemiç hakka sahip olmak için senet üzerindeki zilyetlik zorunludur. Somut hadisede zayi talebine konu edilen çekin talep eden şirket zilyetliğine geçmediği sabit niteliktedir.

2-) Dosyadaki belgeler, kararın dayandığı deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; ilk derece mahkemesi kararında, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, kararın usul ve yasaya uygun bulunduğu anlaşılmakla talepte bulunan vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nun 353/(1)-b-1.madde ve bendi uyarınca esastan reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.