Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2024/892 K.2025/1668

Taraflar arasında görülen davaya ilişkin olarak yapılan açık yargılama sonucunda verilen karara karşı yasal süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK 353. madde uyarınca dosya üzerinden inceleme yapıldı.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı dava dilekçesinde özetle; davalı aleyhine Erzurum .. İcra Müdürlüğü'nün 2018/...esas dosyası ile icra takibi başlattığını, davalının borca ve imzaya itiraz etmediğini ve takibin kesinleştiğini, davalının hacze kabil mal varlığı bulunmadığından alacağın tahsil edilemediğini, dosyanın işlemden kaldırıldığını ve yenilendiğini, davalının Erzurum...

İcra Hukuk Mahkemesi'nde takibe konu senedin zaman aşımına uğradığı gerekçesiyle aleyhine dava açtığını ve davanın kabul edilerek icranın geri bırakılmasına karar verildiğini, karara karşı istinaf yoluna başvurduğunu, Erzurum BAM 3. H.D.

Tarafından itirazının kesin olarak reddedildiğini, kesin red kararının Yargıtay'da temyiz edildiğini, Yargıtay'ın Erzurum BAM 3. H.D.'nin kesin hükümlü kararını bozduğunu ve Yargıtay'a itiraz hakkını tanıdığını, mahkemenin kararını ise onayladığını, Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/... esas sayılı dosyası ile bono da zaman aşımı yönünden itirazda bulunduğunu, şimdi de Yargıtay borcun zaman aşımına uğramadığına dair başvuruda bulunduğunu, borç yönünden zaman aşımının geçmediğini, TBK 136/2 maddesine göre 10 yıllık zaman aşımının henüz dolmadığını,

icra dosyasında senede hiç bir zaman itiraz edilmediğini belirterek Erzurum ....İcra Müdürlüğü'nün 2018/...esas sayılı dosyadaki alacağının TBK gereğince alacağın zaman aşımı geçmediğine, icra dosyasının mevcut hali ile devam etmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece yapılan yargılama sonunda 03.04.2024 tarihli hükümle; "...Mahkememizce yapılan değerlendirmede, Mahkememiz'in 2023/... Esas sayılı dosyasında, davacı davalının aynı şahıslar olduğu, davacının dava dilekçesinin netice ve talep kısmında Erzurum...İcra Dairesi'nin 2008/...Esas sayılı dosyasındaki alacağının zamanaşımına uğramadığına dair karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

HMK'nin dava şartlarının sıralandığı 114/1-ı maddesinde "Aynı davanın, daha önceden açılmış ve hâlen görülmekte olmaması." gerektiği dava şartı olarak belirtilmiştir. Mahkememiz'in 2023/... Esas sayılı dosyasının taraflarının ve talep kısmının bu dava ile aynı olduğu ve 2023/... Esas sayılı dosyada karar verildiği ancak bu kararın henüz kesinleşmediği" gerekçesiyle davanın HMK 114/1-ı ve 115/2 maddeleri gereğince dava şartı yokluğu(derdestlik) nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, her iki davanın konusunun farklı olduğunu, mahkemece dava dilekçesinde belirtilen hususlarda araştırma yapılmaksızın eksik inceleme sonucu davanın reddine karar verildiğini belirterek kararın kaldırılması ile davanın kabulüne karar verilmesi istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Dava, kambiyo mevzuatı yönünden zamanaşımına uğramış bonoya dayalı olarak açılan alacak davasıdır.

İlk derece mahkemesince yazılı gerekçeyle davanın derdestlik nedeniyle dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiş, davacı tarafından kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme sonucunda;

1-) 6100 sayılı HMK'nın 114/1-ı maddesinde "Aynı davanın, daha önceden açılmış ve halen görülmekte olmaması" dava şartı olarak düzenlenmiştir. Aynı Kanun'un 115. maddesinde ise mahkemenin dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştıracağı ve dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar vereceği hükme bağlanmıştır.

Derdestlik itirazının kabul edilebilmesi için her iki davanın taraflarının, dava sebeplerinin ve dava konularının aynı olması gerekir.

2-) Dava şartları davanın açıldığı tarihe göre belirlenecek olup somut olay yönünden işbu dava açıldığı tarihte derdest bir dava bulunduğundan (Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/... Esas) (anılan dava hakkında ilk derece mahkemesince verilen karar Dairemiz nezdinde yapılan istinaf incelemesi sonucu 2024/.... Esas sayılı dosyası üzerinden kaldırılmış olup istinaf incelemesine konu eldeki dava tarihi itibariyle kesinleşmemiştir) dava tarihine göre yapılacak dava şartları incelenmesi kapsamında İlk Derece Mahkemesince davanın derdestlik sebebiyle reddine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır. (bknz. Yargıtay 11. H.D.2021/4936 E. 2023/740 K. Sayılı ilamı)

Dosyadaki belgeler, kararın dayandığı deliller, duruşma sürecini yansıtan tutanaklar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; ilk derece mahkemesi kararında, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, kararın usul ve yasaya uygun bulunduğu anlaşılmakla davacının istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nun 353/(1)-b-1.madde ve bendi uyarınca esastan reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.