Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2024/894 K.2024/1627

Taraflar arasında görülen davanın yapılan yargılaması sonunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK'nın 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Asıl dava yönünden davacılar vekili. 26/09/2015 tarihinde ...

Köyü yolu üzerinde meydana gelen yaralamalı ve ölümlü trafik kazasında ...'a ait ... plakalı traktörün birbirine bağlı olan iki römorkunun davalı ... tarafından yol ortasına hiçbir önlem alınmadan gelişi güzel bir şekilde bırakılmasından sonra dolayı trafik kazası meydana gelmiş ve müvekkili... 'ın kocası ve çocuğu, ... abisini ve yeğenini, ... 'in babasını ve kardeşini kaybettiğini, ... ve ... ağır şekilde yaralandığının tespit edildiğini,

bu nedenlerle müvekkili...'ın kaza nedeniyle uğramış olduğu iş gücü kaybı nedeniyle fazlaya ilişkin hakları kalmak kaydıyla 1.000,00 TL ve destekten yoksun kalma nedeniyle 1.000,00 TL olmak üzere toplamda 2.000,00 TL maddi tazminatın, ... için iş gücü kaybı nedeniyle fazlaya ilişkin hakları kalmak kaydıyla 1.000,00 TL ve destekten yoksun kalma nedeniyle 1.000,00 TL olmak üzere toplamda 2.000,00 TL maddi tazminatın, ... için 1.000,00 TL ( destekten yoksun kalma) maddi tazminatın davalılardan kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile ( sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe teminatları ile sınırlı olmak kaydıyla ) tahsiline,

müvekkillerin kaza nedeniyle manevi olarak da zarar görmesi nedeniyle... adına 200.000,00 TL, ... 100.000,00 TL, ... adına 50.000,00 TL manevi tazminatın sigorta şirketi ve ... dışındaki diğer davalılardan kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, ıslah dilekçesi ile;

davacılardan... için başlangıçta 1.000,00 TL destekten yoksun kalma maddi tazminat taleplerini, dosyaya sunulan bilirkişi raporu doğrultusunda 237.152,86 TL arttırarak 238.152,86 TL üzerinden, ... için başlangıçta 1.000,00 TL destekten yoksun kalma maddi tazminat taleplerini, dosyaya sunulan bilirkişi raporu doğrultusunda 35.480,68 TL arttırarak 36.480,68 TL olmak üzere toplamda 274.633,54 TL üzerinden, manevi tazminat taleplerinin ise, dava dilekçesinde belirtildiği şekilde karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen 2016/... Esas yönünden; davacılar vekili 05/02/2016 havale tarihli dava dilekçesinde özetle. 26/09/2015 tarihinde ...

Köyü yolu üzerinde meydana gelen trafik kazasında müvekkili ...'in kocası ve çocuğu, ...'in abisini ve yeğenini, ...'in babasını ve kardeşini kaybettiğini, trafik tespit tutanağında kazanın römorkların yol artasında bulunması ve herhangi kazayı önleyici bir tedbir alınmaması dolayısıyla meydana geldiğini, kazaya karışan römorkların sahibinin olay yerinde bulunmadığının tespit edildiğini, römorkun gerisine reflektif özellikli uyarıcı levha koymadığını, gelen aracın seyir güvenliğinin tehlikeye attığı için kusurlu olduğunu, maktül sürücü ...'ın seyrini meskun mahal şartlarına göre ayarlamadığını,

park halindeki aracı yeterli mesafeden görmediği, park halindeki araca arkadan çarptığını ve kazada dikkatsiz ve özensiz davrandığı için kusurlu olduğunu, Adli Tıp raporuna göre ...'ın kusurlu olduğunun tespit edilmesi üzerine davanın ...Sigorta A.Ş,'ye de yöneltme gereği hasıl olduğunu, ayrıca römorkun önceki sigortasının ... Sigorta A.Ş' olup kaza tarihi itibariyle ... Sigorta A.Ş. Olması dolayısıyla davanın ... Sigorta A.Ş.'ye değil ...

Sigorta A.Ş.'ye yöneltilmesi gerektiği belirtilerek Mahkememizin 2015/... esas sayılı dava dosyası ile birleştirilmesi gerektiğini, müvekkili ...'in meydana gelen kazada baş kısmında 10 cm kesi vücudunda kemik kırığı oluşmuş ve bu durumun yüzünde sabit bir ize neden olacağı hastane raporlarında tespit edildiğini, yaralanmanın basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek nitelikte olmadığını, ayrıca müvekkilinin kazada hem eşini hem de çocuğunu kaybettiğini, bu durumun müvekkiline ciddi manada elem ve ızdırabına neden olduğunu, müvekkili...'in yaralanmasının basit tıbbi müdahale şekilde yaralandığını,

ayrıca abisinin ölümü dolayısıyla yıkıldığını, ölümüyle onun desteğinden yoksun kaldığını, müvekkili ...'in kazada basasını ve kardeşini kaybettiğini belirterek kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile müvekkili ... için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile kaza nedeniyle uğramış olduğu iş gücü kaydı nedeniyle 1.000,00 TL ve destekten yoksun kalma nedeniyle 1.000,00 TL toplamda 2.000,00 TL maddi tazminatın, müvekkili ... için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile kaza nedeniyle uğramış olduğu iş gücü kaybı nedeniyle 1.000,00 TL ve destekten yoksun kalma nedeniyle 1.000,00 TL toplam 2.000,00 TL maddi tazminatın,

... için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile kaza nedeniyle uğramış olduğu destekten yoksun kalma nedeniyle 1.000,00 TL maddi tazminatın davalılardan tahsiline, davalarının Mahkememizin 2015/... esas sayılı dosyası ile birleştirilerek görülmesini talep etmiştir.

Birleşen 2016/... Esas yönünden; davacılar vekili 30/03/2016 havale tarihli dava dilekçesinde özetle. 26/09/2015 tarihinde ...

Köyü yolu üzerinde meydana gelen trafik kazasında müvekkili ...'in kocası ve çocuğu, ...'in abisini ve yeğenini, ...'in babasını ve kardeşini kaybettiğini, Adli Tıp Kurumu İstanbul Trafik İhtisas Dairesinin 19/01/2016 tarihli raporunda, şüpheli sürücü ...'ın tekerleği patlayan römorkun gerisine reflektif özellikli uyarıcı levha koymadığını, geriden gelen aracın seyir güvenliğinin tehlikeye attığı için kusurlu olduğunu, maktül sürücü ...'ın seyrini meskun mahal şartlarına göre ayarlamadığını, park halindeki aracı yeterli mesafeden görmediği,

park halindeki araca arkadan çarptığını ve kazada dikkatsiz ve özensiz davrandığı için kusurlu olduğunu, 21/12/2015 tarihli bilirkişi raporunda izafe edilen kusur isabetsiz bulunduğunu, olayda ... ve ...'ın kusurunun bulunduğunu, müvekkili ...'in meydana gelen kazada baş kısmında 10 cm kesi vücudunda kemik kırığı oluşmuş ve bu durumun yüzünde sabit bir ize neden olacağı hastane raporlarında tespit edildiğini, yaralanmanın basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek nitelikte olmadığını, ayrıca müvekkilinin kazada hem eşini hem de çocuğunu kaybettiğini, bu durumun müvekkiline ciddi manada elem ve ızdırabına neden olduğunu,

müvekkili...'in yaralanmasının basit tıbbi müdahale ile giderilemeyecek şekilde yaralandığını, ayrıca abisinin ölümü dolayısıyla yıkıldığını, ölümüyle onun desteğinden yoksun kaldığını, müvekkili ...'in kazada basasını ve kardeşini kaybettiğini, Mahkememizin 2015/... esas sayılı dosyası üzerimden yürütülen kovuşturmada davalı Sigorta şirketine karşı aynı konuya ilişkin olarak dava açılmış olup, dava dilekçeleri netice ve talep kısmında, tazminatların tahsilini sehven sadece ...

Sigorta A.Ş'den talep ettiklerinden davanın yeniden ...Sigorta A.Ş'ye karşı açılması zorunluluğu doğduğunu, bu nedenle davalarının Mahkememizin 2015/... esas sayılı dosyası ile birleştirilerek görülmesi gerektiğini, belirterek kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile (sigorta şirketlerinin sorumlululğunun polie teminatları ile sınırlı olması kaydı ile) müvekkili ... için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile kaza nedeniyle uğramış olduğu iş gücü kaydı nedeniyle 1.000,00 TL ve destekten yoksun kalma nedeniyle 1.000,00 TL toplamda 2.000,00 TL maddi tazminatın,

müvekkili ... için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile kaza nedeniyle uğramış olduğu iş gücü kaybı nedeniyle 1.000,00 TL ve destekten yoksun kalma nedeniyle 1.000,00 TL toplam 2.000,00 TL maddi tazminatın, ... için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile kaza nedeniyle uğramış olduğu destekten yoksun kalma nedeniyle 1.000,00 TL maddi tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili, kazanın beyan edilen şekilde gerçekleştiğinin kesin olarak ispatlanamadığını, dava dilekçesi ve delillerle ispatlanamadığını, haksız ve hukuka aykırı ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Davalı ... vekili, dava dilekçesinde iddia edilenin aksine, davalı ...'ın traktöre bağlı sonucu, lastiğe tamir amacıyla, traktörünü ve bağlı römorkları, yolun en sağına kadar çekmiş, tamir amaçlı traktörle uzaklaşması sırasında davacıya ait müteveffa ... idaresindeki ... plakalı taksi, yol ve hız şartlarını dikkate almadan, arkandan römorka çarpmak suretiyle bu elim kaza meydana geldiğini, müvekkilinin üzgün olduğunu, tesbit edilecek kusuru oranında sorumlu olabileceğini, dava dilekçesinde belirtildiği üzere tüm kusurun müvekkiline ait olmadığını, ayrıca manevi tazminat talebinin de fahiş olduğunu, kabul edilemez düzeyde olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... Sigorta vekili, haksız ve hukuka aykırı ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesince, " Tüm dosya kapsamı, yapılan yargılama ve toplanan deliller neticesinde; 26/09/2015 tarihinde meydana gelen kazada davalı ...'ın sürücüsü olduğu traktör ile traktöre baplı 2 römorkun kazaya karıştığını, davacı...'ın bu kaza nedeniyle yaralandığını ve davacı...'ın kocası ve çocuğu, davacı ...'ın abisi ve yeğenini, davacı ...'ın ise babası ve kardeşinin vefat ettiğini belirterek maddi ve manevi tazminat talep ettiği anlaşılmaktadır.

Mahkememizce istinaf kararı öncesinde yapılan yargılamada alınan kusur raporunda davalı sürücünün %45 oranında, davacıların murisinin %45 oranında, kazaya karışan ve tespit edilemeyen aracın ise %10 oranında kusurlu olduğuna dair görüş bildirilmiştir.

Mahkememizce bu kusur oranları üzerinden değerlendirme yapılarak yargılama yapılması sonrasında hükmün davalılar ..., ... ve ...Sigorta A.Ş tarafından istinaf edildiği, davalılardan ...'ın kusura yönelik istinaf talebinde bulunduğu, davacıların istinaf yoluna başvurmadıkları gibi vermiş oldukları cevap dilekçesinde istinaf talebinin esastan reddine karar verilmesini talep ettikleri, Bölge Adliye Mahkemesince hükümde çelişki bulunduğu gerekçesiyle mahkememiz kararının kaldırıldığı hususları dikkate alındığında dosya kapsamına ibraz edilen bu kusur oranının kesinleştiği sonucuna varılmaktadır.

Zira; davalı ... mahkemece dikkate alınan raporda %45 oranında kusurlu kabul edilmiş olup; mahkememizce alınan raporda %75 oranında kusurlu olduğu belirtilmiştir. Davacı tarafın kusur oranına itiraz etmediği göz önünde bulundurularak mahkemece dikkate alınan kusur oranları üzerinden değerlendirme yapılmıştır.

Mahkememiz asıl dosyası üzerinden yapılan değerlendirmede; davacı mahkememiz asıl dosyasında ... Sigorta A.Ş'ye yönelikte dava açmış olup yapılan incelemede bu davalı sigorta şirketinin davalı ... tarafından kullanılan traktörün ZMMS sigortacısı olduğu ancak poliçenin 05/10/2015 - 05/10/2016 tarihleri arasında geçerli olduğu, kazanın 26/09/2015 tarihinde meydana geldiği, buna göre bu davalı sigorta şirketinin kaza tarihinden geçerli bir poliçesinin bulunmadığı anlaşılmış olup; bu nedenle ... Sigorta A.Ş aleyhine açılan davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

Davalı ... tarafından kullanılan ve kazaya karışan traktörün kaza tarihinde geçerli bir ZMMS poliçesinin bulunmadığı anlaşılmakla davalı ... hem kazaya karışan traktör yönünden hem de kazaya karışan ve tespit edilemeyen araç yönünden oluşan zararlardan sorumlu olacaktır. Dosyaya ibraz edilen kusur raporunda davalı araç sürücüsünün %45 oranında, belirlenemeyen araç sürücüsünün ise %10 oranında kusurlu olduğu dikkate alındığında davalı ... oluşan zarardan %55 oranındaki kusur nedeniyle sorumluluğu bulunmaktadır. Davacı beyanında da davalı ... %55 oranında sorumlu olduğunu belirterek tazminat talep etmiş olup; davacı vekilinin bu beyanı da dikkate alınmıştır.

İstinaf incelemesi sonrasında mahkememiz kararının kaldırılması üzerine mahkememizce davacıların zararının belirlenmesi amacıyla aktüer hesap bilirkişisinden rapor alınmış olup; dosyamız arasına ibraz edilmiştir. Önceki yapılan yargılamada alınan 21/10/2018 tarihli bilirkişi raporunda davacıların talep edebilecekleri tazminat tutarları hesaplanmış olup; davacı vekili tarafından bu tutarlar doğrultusunda ıslah dilekçesi sunularak alacak talebinde bulunulmuştur.

Her ne kadar davacı vekili tarafından dosyaya ibraz edilen aktüer hesap bilirkişisi raporu sonucunda 13/10/2023 tarihli bedel artırım dilekçesi sunulmuş ise de; dava dilekçesinde davanın belirsiz alacak davası açıldığına ilişkin ibare bulunmadığı, davanın kısmi dava olarak açıldığı, davacı vekilinin ıslah dilekçesi sunmak suretiyle talebini artırdığı hususları dikkate alındığında; davacının dava değerini belirlemeye yönelik dilekçe sunma imkanı bulunmadığı gibi ikinci kez ıslah yapma imkanı da olmadığından ıslah dilekçesi doğrultusunda değerlendirme yapılmıştır.

Kaldı ki; davacı vekili tarafından ibraz edilen bedel artırım dilekçesinde talebin 6100 sayılı HMK'nun 177/2 maddesi uyarınca yapıldığı belirtilmiş olup bu talep nitelik itibariyle ıslah dilekçesi vasfındadır. 6100 sayılı HMK'nun 177/2 maddesi Yargıtay'ın bozma kararı veya istinaf kararı sonrasında ıslah dilekçesi sunulmasına imkan vermiş olup; bu imkan ikinci bir ıslah dilekçesi sunulmasına yönelikte değildir.

Ayrıca mahkememizce verilen kararın davacı tarafından istinaf edilmediği, davacının sunmuş olduğu istinafa cevap dilekçesinde istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep ettiği, bu şekilde davalılar lehine usuli kazanılmış hak oluştuğu hususları da dikkate alındığında davacı vekilinin bedel artırımına yönelik talebinin değerlendirilmemesi gerekmektedir.

Dosyamız arasına ibraz edilen aktüer hesap bilirkişisi raporunda davacıların talep edebilecekleri tazminat tutarları hesaplanmış olup; belirlenen tutarlar mahkememizce daha önce verilen ve davacı tarafından sunulan ıslah dilekçesinde talep edilen tutarlardan daha fazladır.

Davacı tarafından verilen kararın istinaf edilmemesi, bu nedenle usuli kazanılmış hak oluşması, davanın kısmi dava olması nedeniyle ikinci kez ıslah dilekçesi sunulamaması ve davacının kusur oranları üzerinden tazminat talep ettiği hususları dikkate alınarak davacı...'ın eşinin ve kızının vefatından dolayı kusur oranına göre yapılan hesaplamaya göre net zararının 238.152,86 TL olduğu anlaşılmaktadır.

Bu nedenle 238.152,86 TL tutarındaki destekten yoksun kalma tazminatının kusur oranlarına göre yapılan paylaştırmaya göre 130.984,10 TL'sinin davalılar ... ile ..., bakiyesi 107.168,75 TL'sinin ise davalı ...'dan tahsili ile davacı...'a verilmesine karar vermek gerekmiştir.

Yine davacılardan ... yönünden yapılan hesaplamada daha fazla tutarda tazminat hesaplaması yapılmış ise de; davacı tarafından verilen kararın istinaf edilmemesi, bu nedenle usuli kazanılmış hak oluşması, davanın kısmi dava olması nedeniyle ikinci kez ıslah dilekçesi sunulamaması ve davacının kusur oranları üzerinden tazminat talep ettiği hususları dikkate alınarak davacı ...'ın babasının ve kardeşinin vefatından dolayı kusur oranına göre yapılan hesaplamaya göre net zararının 36.480,00 TL olduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle 36.480,00 TL tutarındaki destekten yoksun kalma tazminatının kusur oranlarına göre yapılan paylaştırmaya göre 20.064,00 TL'sinin davalılar ... ile ..., bakiyesi 16.416,00 TL'sinin ise davalı ...'dan tahsili ile davacı ...'a verilmesine karar vermek gerekmiştir.

Davacı... kendi maluliyeti nedeniyle iş gücü kaybı tazminatı talebinde bulunmuş ise de; dosyaya ibraz edilen ATK raporunda davacı ...'in maluliyetinin bulunmadığı belirtilmiştir. Yine mahkememizce yapılan yargılamada davacı ... yönünden maluliyet raporu alınmaksızın bu davacının iş gücü kaybı tazminatı talebinin ve destekten yoksun kalma tazminatı talebinin reddine karar verildiği görülmektedir. Mahkememiz kararının davacı tarafından istinaf edilmemesi ve bu şekilde usuli kazanılmış hak olması nedeniyle davacılar ... ile...'ın maddi tazminat taleplerinin reddine karar vermek gerekmiştir.

Davacılar meydana gelen kaza nedeniyle manevi tazminat talebinde de bulunmuşlardır. Mahkememizce yapılan yargılamanın devamı sırasında taraflar arasında bu hususta anlaşma sağlanmış olup; 01/12/2021 tarihli protokol başlıklı belge dosyamız arasına ibraz edilmiştir. Buna göre; davacılar ile davalı arasında manevi tazminat yönünden anlaşma sağlanmış olup davacıların manevi tazminat taleplerinin bulunmadığı açıkça belirtilmiştir. Bu nedenle manevi tazminat taleplerinin konusuz kaldığı sonucuna varılmış olup; bu talep yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.

Mahkememizin birleşen 2016/... Esas sayılı dosyası üzerinden yapılan değerlendirmede; davacı vekili meydana gelen kaza nedeniyle kazaya karışan araçların ZMMS sigortacısı olduğunu iddia ettiği ... Sigorta A.Ş ve ...Sigorta A.Ş aleyhine dava açarak tazminat talebinde bulunmuştur. Yapılan yargılamada davalı ... Sigorta A.Ş'nin kazaya karışan araçların ZMMS sigortacısı olmadığı, kaza tarihinde davalı ... Sigorta A.Ş nezdinde geçerli bir poliçenin olmadığı anlaşılmıştır. Kazaya karışan araçların davalı ... Sigorta A.Ş nezdinde geçerli bir poliçenin bulunmadığı, araçların ZMMS sigortacısı olmadığı, bu nedenle herhangi bir sorumluluğunun doğmadığı anlaşılan ... Sigorta A.Ş aleyhine açılan davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

Yine birleşen dava dosyasında davacı ...Sigorta A.Ş'yi davalı olarak göstermiş olmasına rağmen açıklama kısmında ve talep sonucunda bu davalı aleyhine ileri sürmüş olduğu talebini belirtmemiştir. Davacının mahkememizin birleşen 2016/... esas sayılı dosyasında sunmuş olduğu dava dilekçesinde de bu davalı aleyhine açılan 2016/... esas sayılı dosyadan herhangi bir talepte bulunmadıklarını, bu nedenle yeni bir dava açmak zorunda kaldıklarını beyan ettiği hususları da dikkate alındığında davacının 2016/... esas sayılı dosyada ...Sigorta A.Ş aleyhine yönelik herhangi bir talebinin olmadığı sonucuna varılmaktadır. Bu davalıya yönelik herhangi bir talep bulunmadığı anlaşılmakla bu davalı aleyhine açılan davada karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.

Mahkememizin birleşen 2016/... esas sayılı dosyasında yapılan değerlendirmede; davacı vekili birleşen 2016/... esas sayılı dosya üzerinden açmış olduğu davada bu davalı aleyhine yönelik taleplerini öne sürmediklerini beyan ederek tazminat talebinde bulunmuştur. Davalı ...Sigorta A.Ş'nin davacıların murisinin kullanmış olduğu aracın ZMMS sigortacısı olduğu anlaşılmakla, bu nedenle oluşan zarardan sorumluluğunun bulunduğu anlaşılmaktadır.

Dosyaya ibraz edilen bilirkişi raporunda davacıların murisinin meydana gelen kazada %45 oranında kusurlu olduğu, davacıların da kusur oranında davalılardan tazminat talep ettiği dikkate alındığında davalı ...Sigorta A.Ş'nin meydana gelen kazadan kaynaklı ortaya çıkan zarardan kendi sigortalısının kusuru oranında sorumlu olduğu ortaya çıkmaktadır.

Davalı sigorta şirketinin sigortalısının kusurunun %45 olduğu dikkate alındığında davalı sigorta şirketinin bu kusur oranına isabet eden tazminat tutarından sorumlu olacağı, buna göre davacı... yönünden tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla 107.168,75 TL tutarında destekten yoksun kalma tazminatı ve davacı ... yönünden 36.480,00 TL tutarında destekten yoksun kalma tazminatından diğer davalı ... ile birlikte sorumlu olduğu anlaşılmakla tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla bu tutarların davalıdan tahsili ile davacılar... ve ...'a verilmesine,

davacılardan ... yönünden mahkememizce verilen tazminat talebinin reddine ilişkin kararın davacı tarafça istinaf edilmemesi nedeniyle davalılar lehine usuli kazanılmış hak olduğundan ... yönünden davanın reddine karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. " gerekçesiyle " A:Mahkememiz asıl dosyasında. 1-Davalı ... Sigorta Şirketi aleyhine açılan davanın REDDİNE, 2-Davalılar ... ile ... yönelik açılan davanın KABULÜ ile.

238.152,86 TL tutarında destekten yoksun kalma tazminatının, 130.984,10 TL'sinin davalılar ... ve ... müştereken ve müteselsilen, bakiyesi 107.168,75 TL'sinin ...'dan tahsili ile davacı...'a verilmesine, 3-36.480,00 TL tutarında destekten yoksun kalma tazminatının 20.064,00 TL'sinin davalılar ... ve ... müştereken ve müteselsilen, bakiyesi 16.416,00 TL'sinin ...'dan tahsili ile davacı ...'a verilmesine, 4-Maddi tazminat tutarlarına ... yönünden kaza tarihi olan 26/09/2015 tarihinden, ... yönünden dava tarihi olan 05/11/2015 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,

5-Davacı ...'ın maddi tazminat talebinin reddine, 6-Davacı...'ın iş gücü kaybı nedeniyle maddi tazminat talebinin reddine, 7-Davacıların manevi tazminat taleplerinin konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına, B: Birleşen 2016/... Esas sayılı dosyada 1-Davalı ... Sigorta A.Ş aleyhine açılan davanın REDDİNE, 2-Davalı ...Sigorta A.Ş aleyhine açılan davada bu davalıya yönelik talep olmadığından KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, C:Birleşen 2016/...

Esas sayılı dosyada. 1-Davanın davacılar... ve ... yönünden KABULÜ ile.

Mahkememizin asıl dosyasında verilen tazminat tutarı ile tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla 107.168,75 TL tutarında destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihi olan 05/11/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...Sigorta A.Ş'den tahsili ile davacı...'a verilmesine, 2-36.480,00 TL tutarında destekten yoksun kalma tazminatının tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla dava tarihi olan 05/11/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi birlikte davalı ...Sigorta A.Ş'den tahsili ile davacı ...'a verilmesine, 3-Davacı ...'ın maddi tazminat talebinin reddine, " şeklinde karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ

Asıl ve birleşen davalar yönünden, asıl ve birleşen davalarda davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde; istinaf mahkemesi bozma kararından sonra alınan bilirkişi raporu doğrultusunda sunulan ıslah talebinin mahkemece dikkate alınmadığını, yeni yapılan yargılamaya göre alınan raporların değerlendirilmediğini, faiz talebinin ıslah ile reeskont olmasına rağmen mahkemece dikkate alınmadığını, kabul kararına göre davada ıslah konusunda talepte bulunulmayan müvekkili hakkında yargılama giderlerine ve vekalet ücretine fazlaca hükmedildiğini,

manevi tazminat konusunda sunulan protokolün daha önce verilmiş olan manevi tazminatın ödenmesi konusunda düzenlendiğini, bunun sulh protokolü kabul edilerek manevi tazminatın değerlendirilmesinin hukuka aykırı olduğunu savunarak mahkemece verilen kararın kaldırılması talebi ile istinafa başvurmuştur.

Asıl dava yönünden, asıl davada davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde; davanın açılmasından önce müvekkili kuruma gerekli tüm belgeler ile başvuru yapılmadığı, başvuru şartının yerine getirilmediğini, müvekkili kurumun oluşan kazada sorumluluğunun bulunmadığını, kurumun sorumluluğunun sigortasız araç sürücüsünün kusur oranı ile sınırlı olduğunu, kararın hatalı olduğunu, tazminat hesaplamasının da hatalı olduğunu, usuli kazanılmış hakların gözetilmediğini savunarak mahkemece verilen kararın kaldırılması talebi ile istinafa başvurmuştur.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

Dava, trafik kazası nedeniyle maddi manevi tazminat istemine ilişkindir. İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

Asıl davada 26/09/2015 tarihinde ...'ın sevk ve idaresindeki 2 römork takılı ... plaka sayılı ZMMS'si olmayan traktör ile, ...'ın sevk ve idaresindeki ...Sigorta A.Ş nezdinde ZMM sigorta poliçesi bulunan ... plaka sayılı otomobilin karıştığı trafik kazası nedeniyle ... ve ...'ın vefat ettiği, müteveffaların eşi ve annesi olan..., çocuğu ve kardeşi olan ... ve yine kardeşi ve yeğeni olan ... tarafından ...

Sigorta A.Ş., ... ve ... aleyhine destekten yoksun kalma, iş göremezlik tazminatı, manevi tazminat istemi ile dava açıldığı, birleşen 2016/... Esas sayılı dosyasında aynı davacılar tarafından ... Sigorta A.Ş ve ...Sigorta A.Ş aleyhine destekten yoksun kalma ve iş göremezlik tazminatı talebi ile dava açıldığı, birleşen 2016/...

Esas sayılı dosyasında aynı davacılar tarafından ...Sigorta A.Ş aleyhine destekten yoksun kalma ve iş göremezlik tazminatı talebi ile dava açıldığı anlaşılmıştır.

Mahkemece 28/02/2020 tarihli 2015/... Esas 2020/... Karar sayılı ilamında;

"A-)Mahkememizin birleşen 2016/... Esas sayılı dosyasında;

Derdetstlik Nedeniyle Dava Şartı Yokluğundan Usulden Reddine,

B-) Mahkememizin Esas ve Birleşen 2016/... Esas sayılı dosyasında;

1-)Davacıların ... Sigorta ve ... Sigortaya yönelik davasında Pasif Husumet Yokluğundan Reddine,

2-)Davacı...'ın eşi ...'dan dolayı hesap edilen 153.882,82 TL'nin, kızı ... nedeniyle 84.270,04 TL olmak üzere toplam 238.152,86 TL 'nin;

107.168,75 TL'sinden ...Sigorta sorumlu olmak üzere kalan tazminat miktarı olan 130.984,10 TL 'nin (... 'ın % 45 oranındaki kusuruna tekabül eden 107.168,75 TL olmak üzere) ... yönünden kaza tarihinden itibaren, ... yönünden dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte müştereken - müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,

3-)Davacı ... yönünden hesap edilen 36.480,00 TL destekten yoksun kalma tazminatında 16.416,00 TL'sinden ...Sigorta, 20.064,00 TL tazminattan da ( ... 'ın % 45 oranındaki kusuruna tekabül eden 16.416,00 TL 'den sorumlu olmak üzere ) ... yönünden kaza tarihinden itibaren, ... yönünden dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte müştereken - müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,

4-)Davacı ... 'ın maddi tazminat talebinin Reddine,

5-)... ...'ın maluliyat tazminat talebinin Reddine,

C-) Davacı tarafın Manevi Tazminat isteminin Kısmen Kabulü ile;

... ... için 50,000 TL, ... için 30.000,00 TL, ... için 30.000,00 TL'nin davalı ...'dan kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte alınarak davacılara ödenmesine," dair karar verilmiştir.

Hükme karşı davalı ... vekili, davalı ... vekili, davalı ...Sigorta AŞ vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunması üzerine Dairemizin 28/12/2022 tarihli 2020/... Esas 2022/... Karar sayılı ilamı ile;

''İlk derece mahkemesinin hüküm fıkrası incelendiğinde birleşen 2016/... Esas sayılı dosya hakkında derdestlik nedeni ile davanın usulden reddi ve birleşen 2016/... Esas sayılı dosya yönünden ... Sigorta ve ... Sigortaya yönelik açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeni ile reddine karar verildiği, hükmün devamında ise maddi tazminata ilişkin hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır.

6100 Sayılı HMK'nun hükmün kapsamı başlıklı 297. Maddesinin 2. Fıkrası "Hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir." şeklindedir.

İlk derece mahkemesinin gerekçeli karar başlığı ile hüküm fıkrasında birleşen ve esas dosya bakımından ayrı ayrı hiç bir tereddüte ve şüpheye yer vermeyecek şekilde ve tüm talepleri de karşılayacak nitelikte hüküm kurulmadığından ve infazda tereddüte yol açmamak amacıyla kamu düzenine aykırılık sebebiyle, ilk derece mahkemesi kararının 6100 Sayılı HMK'nun 355 ve 353/1-a-6 maddeleri uyarınca kararın kaldırılmasına, davalılar ... vekili, ...Sigorta A.Ş ve ...'ın istinaf sebeplerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına,

1-Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 28/02/2020 tarih ve 2015/... Esas, 2020/... Karar sayılı kararının, HMK’nın 355, 353/(1)-a-6. maddesi gereğince RE'SEN KALDIRILMASINA,

2-Dava dosyasının HMK’nın 355, 353/(1)-a maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için mahkemesine gönderilmesine'' karar verilmiştir.

Mahkemece dairemizin kaldırma kararı doğrultusunda yapılan yargılamada;

Asıl dava dosyası yönünden:

1-Davalı ... Sigorta Şirketi aleyhine açılan davanın REDDİNE,

2-Davalılar ... ile ... yönelik açılan davanın KABULÜ ile; 238.152,86 TL tutarında destekten yoksun kalma tazminatının, 130.984,10 TL'sinin davalılar ... ve ... müştereken ve müteselsilen, bakiyesi 107.168,75 TL'sinin ...'dan tahsili ile davacı...'a verilmesine,

3-36.480,00 TL tutarında destekten yoksun kalma tazminatının 20.064,00 TL'sinin davalılar ... ve ... müştereken ve müteselsilen, bakiyesi 16.416,00 TL'sinin ...'dan tahsili ile davacı ...'a verilmesine,

4-Maddi tazminat tutarlarına ... yönünden kaza tarihi olan 26/09/2015 tarihinden, ... yönünden dava tarihi olan 05/11/2015 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,

5-Davacı ...'ın maddi tazminat talebinin reddine,

6-Davacı...'ın iş gücü kaybı nedeniyle maddi tazminat talebinin reddine,

7-Davacıların manevi tazminat taleplerinin konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına,

B: Birleşen 2016/... Esas sayılı dosyası yönünden:

1-Davalı ... Sigorta A.Ş aleyhine açılan davanın reddine,

2-Davalı ...Sigorta A.Ş aleyhine açılan davada bu davalıya yönelik talep olmadığından karar verilmesine yer olmadığına,

C:Birleşen 2016/... Esas sayılı dosyası yönünden;

1-Davanın davacılar... ve ... yönünden KABULÜ ile;

Mahkememizin asıl dosyasında verilen tazminat tutarı ile tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla 107.168,75 TL tutarında destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihi olan 05/11/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...Sigorta A.Ş'den tahsili ile davacı...'a verilmesine,

2-36.480,00 TL tutarında destekten yoksun kalma tazminatının tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla dava tarihi olan 05/11/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi birlikte davalı ...Sigorta A.Ş'den tahsili ile davacı ...'a verilmesine,

3-Davacı ...'ın maddi tazminat talebinin reddine, dair karar verildiği, karara karşı davacılar vekili ve davalı ... vekilince istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.

Davacılar vekilinin istinaf başvurusu yönünden yapılan incelemede; ilk derece mahkemesince verilen 28/02/2020 tarihli 2015/... Esas 2020/... Karar sayılı karara karşı davacılar tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmamasına göre, hükmedilen miktarın davacının kabulünde olduğu, bu durumda davalı lehine usuli kazanılmış hak oluştuğu anlaşılmakla mahkemece bu doğrultuda yargılama yapılarak 25/10/2018 tarihli ıslah dilekçesi doğrultusunda karar verildiği anlaşıldığından davacılar vekilinin bu yönde istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.

Mahkemece, davalı ... tarafından dosya ibraz edilen 01/12/2021 tarihi ibraname ve tahsilat makbuzu doğrultusunda manevi tazminat talebi yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, ibranameden ve tahsilat makbuzundan davalı tarafça davacılara 185.000,00TL ödendiği ve davalının manevi tazminat yönünden ibra edildiği anlaşıldığından davacılar vekilinin manevi tazminat talebine ilişkin istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.

Davacılar vekilinin reeskont faizine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürmüşse de kazaya karışan ... plakalı aracın ticari niteliği bulunmayan traktör olduğu, haksız eylemin de TTK.'nun 3. maddesi uyarınca ticari iş niteliği taşımadığı anlaşıldığından davacılar vekilinin bu yöndeki istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.

Davalı ... vekilinin istinaf başvurusu yönünden yapılan incelemede; davalı ... tarafından kullanılan ve kazaya karışan traktörün kaza tarihinde geçerli bir ZMMS poliçesinin bulunmadığı, davalı ... hem kazaya karışan traktör yönünden hem de kazaya karışan ve tespit edilemeyen araç yönünden oluşan zararlardan sorumlu olduğu, dosyaya ibraz edilen kusur raporunda davalı araç sürücüsünün %45 oranında, belirlenemeyen araç sürücüsünün ise %10 oranında kusurlu olduğu kanaatinin bildirildiği, davalı ... oluşan zarardan %55 oranındaki kusur nedeniyle sorumlu olduğu, mahkemece bu yönde usuli kazanılmış haklara riayet edilerek karar verildiği anlaşıldığın davalı ... vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.

İstinaf talebinde bulunan davacılar vekili ve davalı ... vekilinin ileri sürdüğü sebepler kapsamında yapılan inceleme sonucunda, mahkemece, yargılamanın HMK’da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olduğu, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmadığı, dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere,mahkemece kaldırma kararı doğrultusunda usuli kazanılmış haklara riayet edilerek yapılan yargılamada ilk derece mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı anlaşıldığından, davacılar vekili ve davalı ... vekilinin istinaf talebinin ayrı ayrı esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.