Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2025/439 K.2026/742

Taraflar arasında görülen davanın yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiş olup, söz konusu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK 353. madde uyarınca dosya üzerinden inceleme yapıldı.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ..., ... Erzurum Şube ... nolu 12/07/2019 keşide tarihli, keşide yeri Erzurum olan, 49.700,00 TL bedelli çeki keşide ettiğini, çekin müvekkil Banka borçlusu... Temizlik Gıda San. Ve Tic. Ltd.Şti. tarafından cirolanarak müvekkil bankaya verildiğini, çek bankaya ibraz edilmemiş olsa dahi keşideci, 10 yıl süre ile sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre sorumlu olacağını, bu nedenle Erzurum .... İcra Müdürlüğü'nün 2020/...

Esas sayılı dosyası kapsamında icra takibi başlattıklarını, borçlu tarafından takibe itiraz edildiğini ve takibin durduğunu, her ne kadar borçlu, müvekkil Banka ile herhangi bir ticari ilişkisi bulunmadığını belirtmişse de; davaya konu çekin ciro vasıtasıyla müvekkil Bankaya ulaştığını, keşidecinin 10 yıl boyunca sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre sorumluluğu olduğunu, çeklerin sebepten yoksunluğu ilkesi gereğince davalının ciranta...

Temizlik şirketi arasındaki hukuki ilişki çek borcunu etkilemeyeceğini, bu hususta arabuluculuğa başvurduklarını, sonuç alamadıklarını, alacaklarının muaccel ve likit olduğundan dava boyunca davalıların mal kaçırmasını engellemek için davalıların yedinde ve üçüncü şahıslarda olan taşınmaz ve taşınır malları ile alacakları, banka hesapları ve diğer haklarına ihtiyati haciz mahiyetinde ihtiyati tedbir konulmasını, dava sonunda haksız ve kötüniyetli itirazın iptali ile takibin devamına, davalıların %20’den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı cevap dilekçesi sunmamıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece yapılan yargılama sonunda;"Tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde, dava Erzurum... İcra Müdürlüğünün 2020/... Esas sayılı dosyasının yapılan itirazın iptali taleplidir. Erzurum... İcra Müdürlüğünün 2020/... Esas sayılı dosyası incelenmiş, alacaklısının ... Bankası A.Ş., borçlunun ... olduğu, ilamsız icra takibine konu çek incelendiğinde; keşidecisinin ... olduğu, lehtarın ... Tem.Gıda San. Tic. Ltd. Şti olduğu, keşide tarihinin 12.07.2019 olduğu görülmüştür.

İcra takibine yapılan itirazın ekinde davacı tarafından dosyaya sunulan tutanak incelenmiş, tutanağın ... Tem.Gıda San. Tic. Ltd. Şti adına yetkili .... , davalı ... ve ... tarafından imzalandığı, 10.07.2019 tarihli tutanakta icraya konu çekin iki işletme arasında anlaşılan ürün teslimatı zamanına kadar teminat olarak verildiği, bahsi geçen çekin ... Bankası kasasında teslim alınmak üzere beklemekte olduğundan... Gıda San. Tic. Ltd. Şti çeki alıp ...'ya teslim edecektir ifadelerinin yer aldığı, tutanağın her iki tarafça da imzalandığı görülmüştür.

Bahse konu tutanaktan çekin davalı ... tarafından alınmak üzere davacı kasasında bekletildiği, ürün teslimatı zamanına kadar teminat olarak verildiği, çekin arka yüzü incelendiğinde yalnızca... Tem. Mad. Gıda San. Tic. Ltd. Şti'nin cirosu olduğu, çekin bankaya ibraz edilmediği, sunulan tutanağa göre keşideci ve lehtarın da kabulünde olduğu üzere çekin teminat olarak verildiği, davacı banka kasasında keşideciye iade edilmek üzere bekletildiği gözetildiğinde davacı bankanın çekin alacaklısı konumunda olmadığı, icra takibine konu edemeyeceği mahkememizce değerlendirilmiş" gerekçesiyle davanın reddine, karar vermiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu çekin müvekkil banka borçlusu... Temizlik Gıd. San. Ve Tic. Ltd. Şti. Tarafında cirolanarak temlik veren bankaya verildiğini, dosyada bulunan tutanağın ciro yoluyla çekin bankaya devri olgusunu ortadan kaldırmayacağını, TTK 731. Maddesi uyarınca çekin teminat amacıyla verilmesinin keşidecinin sorumluluğunu sonlandırmayacağını, çek bankaya ibraz edilmemiş olsa dahi keşidecinin 10 yıl süreyle sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre sorumluluğunun bulunduğunu, çeklerin sebepten yoksunluğu ilkesi gereğince davalının ciranta... Temizlik şirketi arasındaki hukuki ilişkinin çek borcunu etkilemeyeceğini, belirterek kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Dava, süresi içinde ibraz edilmemiş çekin sebepsiz zenginleşme nedeniyle keşideciden bedelinin tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

Dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillerle, usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlere, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, dava konusu çekin süresi içerisinde bankaya ibraz edilmediği, bu nedenle hamil olan davacı tarafından keşideci olan davalıya karşı sebepsiz zenginleşme nedeniyle dava açılabileceği, sebepsiz zenginleşmediğini ispat yükünün davalıda olduğu, bununla birlikte davalı tarafından itiraz dilekçesine ekli sunulan tutanakta söz konusu çekin teminat çeki olduğu,

ürünlerin zamanında teslim edilmesi nedeniyle keşideciye teslim edileceğine dair keşideci ve lehtar arasında imzalanan tutanağın sunulduğu, ancak çekin davalı keşideciye iade edilmediği, keşideci ile lehdar arasında yapılan anlaşma uyarınca davalının çek nedeniyle borçlu olmadığı, bu nedenle davalının sebepsiz zenginleşmediği anlaşıldığından ilk derece mahkemesince benzer gerekçeyle davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

İnceleme konusu kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, davacı vekilinin yerinde bulunmayan istinaf kanun yolu başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiştir.