Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2022/1322 K.2023/1399

Taraflar arasında görülen davada Gaziantep 1. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 11/05/2022 tarih ve 2021/709 esas, 2022/357 karar sayılı kararın istinaf incelemesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı HMK’nın 353. maddesi gereğince tetkikatın evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için düzenlenen rapor ile istinaf sebepleri dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları, tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkilinin dava dışı borçlu ........... Ltd. Şti adına kayıtlı ve banka lehine rehinli ............ plaka sayılı aracı almak için banka ile görüştüğünü, bankanın araç üzerindeki rehin ile teminat altına alınmış alacağı müvekkiline temlik edeceğini taahhüt ettiğini, müvekkili tarafından banka vekili Av. ......... hesabına "........'nin borcuna istinaden ........... plaka sayılı rehinli aracın temlik bedeli" açıklaması ile ........... tarihinde .........

TL, ......... tarihinde ........... TL olmak üzere toplamda .............

TL ödeme yapıldığını, banka vekilinin ödemeler yapıldıktan sonra temlik belgelerini hazırlanacağını, temlik belgeleri hazırlandıktan sonra ivedi olarak araç üzerindeki rehinle teminat altına alınan alacağı temlik edeceklerini beyan ettiğini, müvekkilinin parayı yatırmasının akabinde temlik konusunda sorun çıktığının, sorunun çözümünden sonra temlik işlemlerinin tamamlanacağının belirtildiğini, aradan uzun zaman geçmiş olmasına rağmen temlik işlemleri tamamlanmadığı gibi, bankanın uhdesine almış olduğu parayı da iade etmekten imtina ettiğini,

banka tarafından temlik şartının yerine getirilmiş olmaması ve bankanın TBK m.77'de belirtilen şekilde sebepsiz zenginleşerek uhdesindeki parayı iade etmemiş olması sebebiyle, banka şubesine ........... yevmiye nolu ihtarnamesinin gönderildiğini, ihtarnameye cevap dahi verilmediğini, bu nedenle davanın kabulü ile müvekkilinin temlik bedeli olarak bankaya yatırmış olduğu toplam ...........

TL'nin fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ödeme tarihinden itibaren mevduata uygulanacak olan en yüksek avans faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacı tarafın taleplerinin .......... tarihli ödemelere ilişkin olup iş bu tutarlar yönünden istirdat talebi için 1 yıllık zamanaşımı süresinin ve sebepsiz zenginleşme hükümleri açısından 2 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğunu, dolayısı ile,

davaya ve taleplere karşı zamanaşımı itirazında bulunduklarını, dava şartı olan arabuluculuk görüşmelerinin, kanunda tarif edilen ve amaçlanan şekle hizmet etmekten uzak olarak yüz yüze yapılmadığını, dolayısı ile ortada geçerli bir arabulucuya başvuru söz konusu olmadığından eldeki davanın dava şartı yokluğu nedeni ile reddi gerektiğini, davacı tarafın elinde ne kurum tarafından ne de kurum vekili olarak kendilerinden sadır olmuş bir temlik sözleşmesi olmadığı gibi temlik vaadi sözleşmesininde söz konusu olmadığını, bahse konu ödemelerin dosya borçlusu olan.............. tarafından ve onun takibe konu borcuna istinaden yapıldığını,

bahse konu ödeme dekontunda ödemelerin borca istinaden yatırıldığının açıkça belli olduğunu, keza, davacı tarafın işleminin havale olup havalenin de bir ödeme vasıtası olduğunu, açıklama kısmında ''............... borcuna istinaden...'' beyanı mevcut olduğundan var olan bir borcun ödendiğini gösterir davaya konu ödemelerin, ........... tarafından yapıldığından davacının bu ödeme kadar fakirleşmesi söz konusu olmayacağı gibi iş bu ödeme...........'nin borcuna mahsup edildiğinden zenginleşenin de esasen dava dışı ............... olduğunu,

dolayısı ile zenginleşme unsurunun müvekkilinde vücut bulmadığından eldeki davanın bu açıdan da reddi gerektiğini, haksız ve hukuka aykırı olan davanın usul veya esastan reddine karar verilmesini istemiştir.

İhbar olunanlar, davacının şirket nezdinde çalışan işçi konumunda olduğunu, ödemeyi yetkilisi olduğu şirketten temin ederek kendisine verdiğini, yetkilisi olduğu şirketin mali bir çıkmazda olduğu dönemde teminat olarak verdiği araç ve taşınmazların kurtarılması adına alacaklı tarafça bir anlaşma yapılmadığı halde kendi imkanları ile temin ettiği ödemeyi davacıya çalışanı sıfatı ile temlik karşılığı yatırılmasını söylediğini, amacının borçları icra satışı gerçekleştirilmeden ödeyerek en sonunda da temlik almaya çalışmak olacağını,

dava konusu edilen ve taraflarınca ödenen tutar riskinin altında olduğu için daha sonra .............. plaka sayılı araç bakiye riski için icra marifeti ile zaten satıldığını, bu ödemenin davacıya iade edilmesine karar verilmesi durumunda............'nin iade tutarı kadar borçlu olmasına sebebiyet verileceğinden iki defa mağdur edildiğini, haksız ve hukuka aykırı olan davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, ...emsal ................

K. Sayılı kararında da benzer şekilde ifade edildiği üzere, somut olayda davacı, başkasının borcunu ödeyen üçüncü kişi durumunda olduğu, başkasının borcunu ödeyen üçüncü kişi, borçlu kendisine yetki vermemiş olsa bile, borçlunun temsilcisi olarak hareket etmiş olacağı, borçlu ile üçüncü kişi arasındaki hukuki ilişkide, TBK'nun 127. maddesinde koşulları belirtilen ve halefiyeti gerektiren bir durum söz konusu olmadığı, ancak, yetkisi bulunmaksızın borcu ödeyen üçüncü kişi ile borçlu arasındaki hukuki ilişki vekaletsiz iş görme niteliğinde olduğu,

çünkü üçüncü kişi ödemesi ile borç bizzat borçlu tarafından ödenmiş gibi olduğu ve bu ödeme sonucu borç ödenen miktar kadar sona erdiği, açıklanan nedenlerle, başkasının borcunu ödeyen durumundaki davacının, ödediğini vekaletsiz iş görme ya da sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre "asıl borçludan" geri isteme hakkı bulunduğu, somut olayda davalıdan sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayanılarak talepte bulunulması olanağı olmadığı, (Nitekim yukarıda belirtilen.......

K. Sayılı kararında da sebepsiz zenginleşme davasının borçluya karşı açılması gerektiğinden söz edilmektedir.) gerekçesiyle davacının davasının reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili, davalı bankanın sebepsiz zenginleştiğinin aşikar olduğunu, kararda müvekkilinin başkasının borcunu ödeyen üçüncü kişi olarak belirtildiğini, ancak müvekkilinin başkasının borcunu ödeyen üçüncü kişi olmadığını, müvekkilinin dava dışı ihbar olunan borca batık ........ para alıp, davalı bankaya ödeme yapmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, mahkemece Mpol'ün borca batık olması konusuyla ilgili bir araştırma da yapılmadığını, müvekkilinin alacağın bütün hak ve vecibeleri ile alacaklı bankadan dava dışı .......... borcuna istinaden "............. plaka sayılı rehinli aracın temlik bedeli" açıklamalı ............. TL ödeme yaparak rehinli aracı temlik altına aldığını, bu nedenle kararın kaldırılması gerektiğini belirterek istinaf isteminde bulunmuştur.

Dava, alacak istemine ilişkindir.

İnceleme, HMK'nın 355. maddesi hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Davacı, başkasının borcunu ödeyen 3. kişi durumundadır. Başkasının borcunu ödeyen 3. kişi , borçlu kendisine yetki vermemiş olsa bile, borçlunun temsilcisi olarak hareket etmiş olur. Borçlu ile üçüncü kişi arasındaki hukuki ilişkide, BK. nun 109. maddesinde koşulları belirtilen ve halefiyeti gerektiren bir durum sözkonusu değildir. Ancak, yetkisi bulunmaksızın borcu ödeyen üçüncü kişi ile borçlu arasındaki hukuki ilişki vekaletsiz iş görme niteliğindedir.

Çünkü üçüncü kişi ödemesi ile borç bizzat borçlu tarafından ödenmiş gibidir ve bu ödeme sonucu borç sükut etmiştir. Vekaletsiz iş görme, borçlunun menfaatine uygun değilse yada borçlunun karşı koymasına rağmen yapılmışsa, üçüncü kişi giderleri değil ancak borcun sona ermesi nedeniyle borçlunun malvarlığında oluşan zenginleşmeyi borçludan isteyebilecektir.

Dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklara ve gerekçe içeriğine göre, mahkemece taraflar arasındaki uyuşmazlığın somut olayın özelliklerine uygun olarak belirlendiği, yargılamanın HMK'da belirtilen usullere uygun olarak yürütüldüğü, taraflarca gösterilen hükme etki edecek delillerin usulüne uygun olarak toplandığı, delillerin takdirinde ve yasa kurallarının olaya uygulanmasında bir isabetsizlik görülmediği, kararda kamu düzenine aykırı herhangi bir husus bulunmadığı, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."