Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2022/1450 K.2024/145

Av. .... DAVALI : ... - ...

DAVANIN KONUSU

Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 07/02/2024

YAZIM TARİHİ : 07/02/2024

Taraflar arasında görülen davada ......... Karar sayılı kararının istinaf incelemesi davacı vekili tarafından istenmiş olmakla, 6100 sayılı HMK’nın 353. Maddesi gereğince tetkikatın evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan, dava dosyası için düzenlenen rapor ile istinaf sebepleri dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları, tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafından müvekkili aleyhine ........ TL ve ......

TL'lik 2 adet senede dayalı icra takibi başlatıldığını, müvekkilinin 23/08/2021 tarihinde ödeme emrini tebliğ aldığını, süresinde gerekli itirazlarını yapamadığını, icra takibinin kesinleştiğini, davalı tarafından müvekkilinin malvarlığına haciz işlemi başlatıldığını, müvekkilinin davalı tarafa icra takibine konu senetlerden dolayı herhangi bir borcunun bulunmadığını, müvekkilinin keşideci ... ile lehtar ... adına 01/01/2021 ödeme tarihli 55.000 bedelli ve 15/02/2021 ödeme tarihli 60.000 bedelli iki senedi 01/09/2020 tarihinde düzenlendiğini,

müvekkilinin 01/11/2020 tarihinde ...'ye ....... tarihinde ödenecek olan senetten düşülmek üzere ....... TL ödediğini, müvekkilinin ...... TL borcu kalmıştır '' şeklinde tarafların aralarında adi yazılı bir şekilde de belgelendiğini, dava dışı ... tarafından senetlerin ...'ya ciro edildiğini, müvekkil tarafından ...'nın oğlu olan ...'ya ödeme yapıldığını, dava dışı ... (... oğlu) ve ... (... oğlu) ciro sonrası müvekkili tarafından ...'ye yapılan .......

TL'lik ödemenin ardından 75.000 TL borcu kaldığını kabul ettiklerini, müvekkili tarafından eft üzerinden kalan 15 bin liradan mahsup edilmek üzere" açıklaması düşülerek ........ TL ilk ödeme yapıldığını, yine müvekkili tarafından 24/03/2021 tarihinde yine Eft üzerinden "...... lirası 01/01/2021 tarihli senetten kalan, 7.500 lirası 15/02/2021 tarihli senetten düşülmek üzere. Kalan 52.500" açıklaması düşülerek .......

TL ikinci ödeme yapıldığını, 16/04/2021 tarihinde de Eft üzerinden "15/02/2021 tarihli senetten kalan 52.500 liradan düşülmek üzere, kalan ........" açıklaması düşülerek 32.500 TL müvekkili tarafından ...'nın hesabına gönderildiğini, müvekkili aleyhine başlatılan icra takibinin haksız ve kötüniyetle başlatıldığını, müvekkilinin senetlerden dolayı dekontlarda da belirtildiği gibi sadece .........

TL borcu kaldığını, icra takibinin bu tutardan yüksek miktar ile açıldığını, İİK’nın 72. maddesinin 5. fıkrası gereğince borçlunun açmış olduğu menfi tespit davasında ihtiyati tedbir kararı almamış veya verilmiş olan ihtiyati tedbir kararının herhangi bir sebeple kaldırılmış olması nedeniyle dava konusu borcu alacaklıya ödemiş olursa açılmış olan menfi tespit davasına istirdat davası olarak devam edilir şeklinde düzlendiğini, müvekkilinin davalı tarafa borcunun bulunmadığını, bu nedenle ....... esas sayılı dosyası nedeniyle borçlu olmadığının tespiti,

takibe devam olunması durumunda davanın 20.000,00 TL'yi aşan kısmın için istirdat davasına dönüştürülmesine, takibin teminatsız olarak durdurulmasına ve yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı tarafa usulüne uygun olarak tensip tutanağı ve dava dilekçesi tebliğ edilmiş, davalı tarafça cevap dilekçesi sunulmamıştır.

Mahkemece; ".... Davacı davaya konu bonolara ilişkin olarak ödeme iddiasında bulunmuş olup, ödeme hususunun ispat yükü davacıdadır. Ancak sunulan deliller mahkememizce ödemenin ispatına yeterli görülmemiştir. Nitekim; davacı ......

TL bonoya ilişkin olarak bir kısım ödeme dekontları (.........TL) sunmuşsa da, ödeme yapılan kişinin ... adlı dava dışı bir kişi olduğu, davaya konu bonoda bu kişinin lehtar/ciranta/yetkili hamil olmadığı, dolayısıyla yapılan bu ödemelerin bononun yetkili hamili olan davalıya yapılmış sayılması mümkün olmadığından bu dekontlar dikkate alınmamıştır.

Ayrıca dekontlardaki açıklamalar tek taraflı olup, davalının bir kabulü olmadığı gibi davalıyı bağlayıcı nitelikte de kabul edilmeleri mümkün değildir. Yine dekontlardaki ve belgelerde anılan senetlerin ayırt edici özellikleri de tam olmayıp, sadece tarihleri belirtilmekle davaya/takibe konu bonolar olup olmadıkları da tam olarak belli değildir.

Davacı tarafça .......... tarihli belgeye dayanılmışsa da, bu belgede davalının imzasının bulunmadığı, davalı son hamile yapılan bir ödemenin söz konusu olmadığı, yapıldığı iddia edilen bu kısmi ödemeye ilişkin bono üzerinde de bir kaydın bulunmadığı görüldüğünden ve de bu belgenin her zaman düzenlenebilecek bir belge olduğu ve son hamile karşı ileri sürülmesinin de (şartları dosya kapsamında oluşmamıştır) mümkün olmaması karşısında itibar edilmemiştir.

Yine davacı tarafından çizgili kağıda yazılmış bir belge sunulmuşa da, bu belgenin hiç bir imza içermemesi, davalıdan sadır olmaması (dava dilekçesinde dava dışı ......... yazdığı belirtilmiştir) karşısında bu delile de itibar edilmemiştir. Davalı tarafça her ne kadar tanık deliline dayanılmışa da, bu talebin dosya kapsamına uygun olmaması ve de senetle ispat kuralı gereği talebin reddine karar verilmiştir.

Dava dilekçesinde yemin deliline dayanılmamış olması karşısında (davacı tarafından dava dilekçesinde dayanılmayan delillere daha sonra dayanılmasının HMK uyarınca mümkün olmaması karşısında, davacı vekilinin 17/02/2022 tarihli dilekçesi dikkate alınmamış, iddia ve savunmanın genişletilmesi mahiyetinde olan bu talep yerinde görülmemiştir) yemin deliline dayanıp dayanmayacağı da hatırlatılmamıştır.

Sonuç olarak da yukarıda ayrıntılı olarak açıklanan nedenlerle davanın reddine karar vermek gerekmiş, ayrıca koşulları oluşmadığından (tedbir kararı uygulanmadığı gibi icra takibi de durmamıştır) davalı lehine tazminata hükmedilmemiş...." karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemenin gerekçeli kararında, "Davacı davaya konu bonolara ilişkin ödeme iddiasında bulunmuş olup, ödeme hususunun ispat yükü davacıdadır.

Ancak sunulan deliller mahkemece ödemenin ispatına yeterli görülmemiştir." şeklinde gerekçe oluşturulduğunu, her ne kadar Mahkemece ödemenin ispat edilemediği gerekçesine dayanılmış ise de davalı ...'nın hangi tarihte ciro ile hamil olduğu belli olmayıp, kötü niyetli davranışla ...'nin takipte borçlu gösterilmesine rağmen ne protesto edildiğini ne de ona karşı icrai işlem yapıldığını, takibe konu bononun niteliği itibariyle kanunen emre yazılı bir senet olduğunu, bununla birlikte bononun menfi emre kaydı ile nama tanzim edilmediğinin görüldüğünü,

emre yazılı bonoda alacaklı olan kişi tespit edilirken iki farklı ihtimal çerçevesinde değerlendirme yapıldığını, ilk olarak emre yazılı bono düzenlenip lehtara telim edildikten sonra tedavül etmemişse ve senet hala lehtarın elindeyse bu durumda ödeme senedin teslimi karşılığında senette lehtar olarak görülen şahsa ve halefiyet durumunu ispat etmesi şartıyla lehtarın halefine yapılması gerektiğini, dava dilekçesine ekli belgelerde ödemenin lehtar ve halefine yapıldığının görüldüğünü, bunların yazılı olarak belgelendiğini, Mahkemenin bu belgeyi dikkate alarak vadeden önceki ......

TL ödemenin lehtara yapıldığı konusunu incelemek zorunda olduğunu, çünkü lehtarın davalıya ciro tarihinin belirli olmadığını, Mahkemenin gerekçesinde banka dekontlarının tek taraflı olduğu, ayırt edici özelliği olmadığı, banka dekontlarının imzalı örneklerinin bankadan istenmediği de düşünüldüğünde dekontların imzasız olduğu değerlendirmesinin hukuki dayanağının anlaşılmadığını, ayrıca dava dilekçesi ile UYAP üzerinden açılan davanın tarihinin 14/02/2022, Mahkemece hazırlanan tensip tutanağı tarihinin ise 16/02/2022 olduğunu,

Mahkemece hazırlanan tensip tutanağında ise ön inceleme duruşmasının 11/05/2022 tarihinde yapılacağına ilişkin ara karar kurulduğunu, Mahkeme hakiminin yanılgılı olarak 17/02/2022 tarihli dilekçenin iddia ve savunmanın genişletilmesi yasağı kapsamında olduğu gerekçesiyle kabul edilemeyeceği ve kabul edilmediği yönden gerekçe kurduğunu belirterek, açıklanan nedenlerle yerel mahkemenin kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne, Dairemiz aksi kanaatteyse kararından ortadan kaldırılması sonrası ilk derece mahkemesine iadesiyle yeniden yargılama yapılmasına,

yargılama giderleri, vekalet ücreti ve masrafların karşı tarafa yüklenmesini talep etmiştir.

İnceleme, HMK'nın 355. maddesi hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dava, davacının davalıya ......... esas sayılı dosyasından ve bu dosyaya dayanak yapılan bonolardan dolayı borçlu olup olmadığının tespitine yönelik menfi tespit davasıdır.

Dosyanın incelenmesinde; Mahkemece; davalı tarafça her ne kadar tanık deliline dayanılmışa da, bu talebin dosya kapsamına uygun olmaması ve de senetle ispat kuralı gereği talebin reddine karar verildiği, dava dilekçesinde yemin deliline dayanılmamış olması karşısında yemin delili teklif etme hakkının da hatırlatılamayacağı dikkate alınarak senet bedellerinin ödendiği ispatlanamadığından davanın reddine karar verildiği, ayrıca koşulları oluşmadığından davalı lehine tazminata hükmedilmediği anlaşılmıştır.

Dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklara ve gerekçe içeriğine göre, mahkemece taraflar arasındaki uyuşmazlığın somut olayın özelliklerine uygun olarak belirlendiği, yargılamanın HMK'da belirtilen usullere uygun olarak yürütüldüğü, taraflarca gösterilen hükme etki edecek delillerin usulüne uygun olarak toplandığı, delillerin takdirinde ve yasa kurallarının olaya uygulanmasında bir isabetsizlik görülmediği, kararda kamu düzenine aykırı herhangi bir husus bulunmadığı, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."