Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2022/1591 K.2024/269

Taraflar arasında görülen davada ......... Karar sayılı dosyasında verilen 09/06/2022 tarihli kararın istinaf incelemesi davacı vekili ve davalı vekili tarafından istenmiş olmakla, 6100 sayılı HMK’nın 353. maddesi gereğince tetkikatın evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan, dava dosyası için düzenlenen rapor ile istinaf sebepleri dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları, tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

- KARAR -

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; keşidecisi davacı şirket, lehtarı davalı ............. olarak gösterilen .........

TL miktarlı çeklerin müvekkili şirketin imza yetkilisi ........ tarafından düzenlenip imzalanarak davalı şirkete verildiğini, bu çeklerdeki yazı, rakam ve keşideci kısmındaki imzaların müvekkili şirketin imza yetkilisi ...'nun eli ürünü olduğunu, ancak bahse konu bu çeklerdeki keşide tarihlerinde müvekkili şirketin imza yetkilisi ...'nun parafı olmaksızın tahrif edildiğini, keşide tarih 12/11/2018 olan ....... seri numaralı çekin keşide tarihi 30/01/2019, keşide tarihi 30/11/2018 olan ........ seri numaralı çekin keşide tarihinin ise 30/12/2018 yapıldığını,

bu kısma paraf imzası olarak atılan ve müvekkili şirketin imza yetkilisi ...'nun imzasına benzetilmeye çalışılan paraf imzalarının ise müvekkili şirketin imza yetkilisinin eli ürünü olmadığını, müvekkili şirketin arabuluculuk başvurusunda bulunduğunu, ancak davalı şirketin bu çözüm yolunu da kabul etmediğini ileri sürerek davanın kabulüne, davacı şirketin dava konusu ......... seri numaralı çeklere ilişkin olarak borçlu olmadığının tespitine, davalının alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatı ödemesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. 6100 sayılı HMK'nın 119.

Maddesinde dava dilekçesinin içeriğinde zorunlu olarak bulunması gerekli unsurların davacı yanın dilekçesinde bulunmadığını, davacının dilekçesinde davacı asilin vekillerinin adres bilgisine yer vermediği gibi davacının vergi kimlik numarasına da yer vermediğini, davacının imzasına itiraz ettiği çeklerdeki imzaların davacının eli ürünü olduğunu, dava konusu çeklerin......... taraflarınca bankaya sunulduğu ve çek yaprak bedellerinin ...ndan alındığını, bu çek yaprak bedellerinin davacının çek hesabının olduğu banka tarafından taraflarına ödendiğini,

davacı şirket ile müvekkili şirket arasındaki ticari ilişkide çeklerin veriliş nedenini açıklar mahiyette olduğunu belirterek fazlaya ilişkin her türlü hakları saklı kalmak kaydıyla davanın reddine, davacının %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, "...davaya konu, keşideci imzalarının sahteliği ileri sürülen ....... ve ........ nolu çeklerin mahkememizce aldırılan 27/05/2021 tarihli heyet raporu ve ATK raporu ile davacı şirket temsilcisi ...'ya ait olduğunun saptandığı, bu bağlamda anılan çeklerin şirket temsilcisinden sadır olması karşısında davacı tarafın sahtelik iddiasının yerinde görülmediği,

paraf imzalarının sahteliği ileri sürülen ....... nolu çekler yönünden ise,........ tarafından tanzim edilen heyet raporlarına göre davacı şirket temsilcisinin imzalarının "zengin kaligrafik unsurları barındırmayan, basit tersimli, taklidi kolay imzalar" olması nedeniyle keşide tarihlerindeki paraf imzalarının aidiyeti hakkında olumlu ya da olumsuz kanaate ulaşılamadığı, imza inkarında, imzanın imza inkarında bulunan kişiye ait olduğunu ispat yükümlülüğünün imzanın o kişiye ait olduğunu iddia eden taraf üzerinde olduğu, somut olayda ispat yükümlülüğünün davalı tarafta bulunduğu, davalı tarafın bu yükümlülüğü yerine getiremediği,

bu durumda çeklerin gerçek keşide tarihlerinin.......... tarihleri olarak kabul edilmesi gerektiğinden bu çeklerin süresi içerisinde muhatap bankaya ibraz edilmediğinin anlaşıldığı, bunun sonucunda da anılan çeklerin kambiyo vasıflarını kaybettikleri, bu halde davalı tarafın delil başlangıcı kuvvetine haiz çekler için ayrı bir alacak isteminde bulunması gerektiği kanaatine varılarak davacının anılan çeklerden dolayı borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekmiştir.

Öte yandan, İİK'nın 72/4 maddesi uyarınca menfi tespit davasının reddine karar veren mahkemenin, borçluyu, alacaklının ihtiyati tedbir dolayısıyla alacağını geç almış bulunmasından doğan zararı için tazminata mahkum edeceği, bunun için icra takibinin durdurulması veya icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesi için ihtiyati tedbir kararı verilmiş ve bu ihtiyati tedbir kararının uygulanmış olması gerektiği, somut olayda ise bu şartın gerçekleşmemesi karşısında tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

Kötüniyet tazminatı talebi yönünden ise, İİK'nın 72. Maddesinde takipten sonra açılan menfi tespit davalarında kötüniyet tazminatına hükmedileceğinin düzenlendiği, açılan davanın takipten önce açılan menfi tespit davası olması nedeniyle davacı tarafın kötüniyet tazminatı talebi de yerinde görülmemiştir. 1-Davanın kısmen kabulü ile, davacının, davalıya muhataba düzenleme tarihli ........ nolu, ...... TL bedelli ve ...... düzenleme tarihli ......... nolu ......

TL bedelli çeklerden dolayı borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine, 2-Taraf vekillerinin tazminat taleplerinin reddine" karar verilmiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkeme kararının hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, huzurdaki davada bilirkişilerce tanzim edilmiş raporlarla mükerrer kere ....... ve ......... nolu çeklerin ön yüzlerinde keşideciye atfen atılı imzalar bakımından çelişkiye mahal vermeyecek şekilde imzaların ...'nun eli ürünü olduğunun ispatlandığını, raporlar arasındaki farklılığın keşide tarihindeki paraflar noktasında olduğunu, bu parafların içinde eli ürünü olmadığına yönelik bir tespitin olmadığını, davacının dava dilekçesinde bu çeklerdeki imzaların ...'ya ait olmadığı iddiasında bulunduğu,

bu çekler hakkında davacının ne bir çekin zayi davası ne de ödeme yasağı kararı çıkartmak adına herhangi bir girişimde bulunmadığını, dava konusu çeklerin cevap dilekçesinde izahını yapmış oldukları ticari ilişkiye istinaden davacı ... tarafından keşide edilmiş çekler olduğunu, paraflar hakkında ATK'ca benzerliğinin vurgulandığı,

3'lü bilirkişi heyetince de eli ürünü olduğuna yönelik tespitte bulunulmuşken yine gerek ATK gerekse de 3'lü bilirkişi heyetince gerekse de çek hesabının olduğu bankaca çekteki imzaların da eli ürünü olduğuna yönelik tespitler varken müvekkillerinin de almış olduğu çeklerdeki imzaların parafların sahteliğini düşünmesinin beklenilmesinin imkansız olduğunu, borçlu ...'nun seçmiş olduğu imza ve parafların zengin kaligrafik unsurları barındırıp barındırmadığı,

basit tersimli olup olmadığını, taklidi kolay imzalar olup olmadığını sorgulamanın müvekkili şirketin sorumluluğunda olmadığını, davacının çeklerin bilgisi dışında elinden çıkıp başkalarınca imzalanarak birine verildiğini düşündüğü durumda basiretli bir iş adamı gibi davranıp çekin zayi davası yahut ödeme yasağı kararı çıkartmak adına herhangi bir girişimde bulunmasının beklendiğini, ancak bu davaların hiçbirinin açılmadığını belirterek ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkeme dosyasına ilişkin olarak düzenlenen 11/05/2022 tarihli bilirkişi raporu ile dava konusu çeklerden ....... ve ....... numaralı çeklerin ön yüzlerinde bulunan paraf imzalarının davacı şirket yetkilisi ...'nun eli ürünü olup olmadığı yönünde olumlu yada olumsuz bir kanaate varılamadığının tespitinin yapıldığını, bu nedenle söz konusu çeklerdeki paraf imzalarının müvekkili şirketin imza yetkilisi ...'nun eli ürünü olduğunun ispatlanamadığının ortada olduğunu, bu davada ispat yükünün davalıda olup,

davalının söz konusu çeklerdeki paraf imzalarının müvekkili şirketin imza yetkilisinin eli ürünü olduğunu ispatla yükümlü olduğunu, takibe başlayan ve icra dosyasına sunduğu çekteki imzaların borçluya ait olduğunu iddia eden alacaklı olup, bu iddiayı ispat külfetinin de alacaklıya ait olduğunu, bilirkişi raporunda yer alan belirsizliğin borçlu lehine yorumlanmasının zorunlu olduğunu, kesin bir tespit içermeyen ve kuvvetle muhtemel ifadesi ile müvekkili şirket yetkilisine ait olduğu tespiti yapılan imzaların da, tıpkı bahsi geçen paraf imzaları gibi müvekkili şirket yetkilisinin eli ürünü olmadığını,

yerel mahkemece davalının söz konusu çeklerdeki imzaların müvekkili şirketin imza yetkilisinin eli ürünü olduğunu kesin bir şekilde ispatlayamadığından bu çekler yönünden de davanın kabulüne karar vermesinin gerektiğini belirterek ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılarak davanın tümden kabulü ile davalının takip konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatı ödemesine karar verilmesi istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

HMK'nın 353.maddesine göre inceleme yapıldığından duruşma açılmamıştır.

İstinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi hükmü uyarınca, istinaf edenin sıfatı, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dava, davaya konu 4 adet çekle ilgili imza/paraf inkarına dayalı menfi tespit istemine ilişkindir.

Davacı vekili keşidecisi davacı, lehtarı davalı şirket olan .......... seri nolu çeklerdeki ise yazı rakam ve imzaların davacı şirket yetkilisine ait olmadığı gerekçesiyle menfi tespit istemli dava açmış, mahkemece davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir. Karara karşı taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

......... üç adli belge inceleme ve adli tıp uzmanı tarafından düzenlenen 27/05/2021 tarihli imza incelemesine ilişkin raporda;.........seri numaralı çek asıllarındaki keşideci imzalarının davacı şirket yetkilisi eli ürünü olduğu, ...... seri nolu çekler üzerindeki paraf imzalarının davacı şirket yetkilisi eli ürünü olduğu tespit edilmiştir.

......... seri nolu çeklerdeki keşideci imzalarının kuvvetle muhtemel davacı şirket yetkilisine ait olduğu, ......... seri nolu çeklerdeki paraf niteliğinde atılı düzeltme imzalarının ise şirket yetkilisinin eli ürünü olup olmadığı yönünde daha ileri bir tespite gidilemediği tespit edilmiştir.

.......... tarihli adli bilimler bölümü öğretim görevlilerince hazırlanan üç kişilik heyet raporunda ise; .........seri nolu çeklerdeki paraf imzalarının davacı şirket yetkilisi eli ürünü olup olmadığı hakkında müspet ya da menfi bir kanaate varılamadığı tespiti yapılmıştır.

Yukarıda belirtildiği üzere; ilk bilirkişi raporunda kesin kanaat bildirilmesine karşın, diğer raporlarda kuvvetle muhtemel, daha ileri bir tespite gidilemediği ve menfi ya da müspet bir kanaate varılamadığı sonuçlarına ulaşılmıştır. Hal böyle iken ve çeklerdeki imza ve paraflar hakkında tüm dosya kapsamında kesin bir kanaate ulaşılamamasına rağmen, mahkemece davacının davasının kısmen kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır.(............) Mahkemece üniversitelerin ......... seçilecek grafoloji dalında uzman bir bilirkişi kurulundan rapor alınıp sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken, eksik inceleme ile kesin kanaat içermeyen raporlara göre yazılı gerekçe ile karar verilmesi doğru olmamıştır.

......... Karar sayılı kararında belirtildiği üzere; imza incelemesinde öncelikle senedin keşide tarihinden öncesine ilişkin borçlunun uygulamaya elverişli imzalarını (yazılarını) taşıyan belgeler, keşide tarihine en yakın tarihli olanından başlayarak bilirkişice mukayeseye esas alınmalıdır. Senedin keşide tarihinden öncesine ilişkin belge bulunamazsa, daha sonraki tarihli belgeler, uygulamaya elverişli imza (yazı) örneği taşıyan herhangi bir belge temin edilemez ise, borçlunun duruşmada alınan medari tatbik imza ve yazı örnekleri üzerinden inceleme yapılmalıdır.

6100 sayılı HMK’nın 353/1-a-6. maddesinde, tarafların davanın esasıyla ilgili olarak gösterdikleri delillerin hiçbiri toplanmadan veya gösterilen deliller hiç değerlendirilmeden karar verilmiş olması hususu davanın esası incelenmeden kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine duruşma yapmadan kesin olarak karar verilen hallerden sayılmıştır.

Bu bakımdan ilk derece mahkemesince davanın esasına yönelik uyuşmazlığın giderilmesi için gerekli olan işlemlerin yapılmamış olması nedeniyle davacı ve davalı vekillerinin istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-a-6. maddesi uyarınca ayrı ayrı kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, yukarıda belirtildiği şekilde işlem yapılarak oluşacak sonuca göre karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."