Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2022/552 K.2023/843

Taraflar arasında görülen davada Şanlıurfa Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilen 08/07/2021 tarih ve 2021/210 esas, 2021/606 karar sayılı kararının istinaf incelemesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı HMK’nın 353. maddesi gereğince tetkikatın evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için düzenlenen rapor ile istinaf sebepleri dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları, tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

- KARAR -

Davacı vekili, taraflar arasındaki ticari nitelikli bol kepçe hesap sözleşmesi kapsamında altın almak satmak kaydıyla müvekkilinin kar amacı güderek ticaret yaptığını, müvekkilinin ....... günü saat ...... civarında banka şubesine giderek bol kepçe hesabında ki parasını bozdurarak altın almak istediğini banka yetkililerinin işlemin bizzat şubeden yapılabileceğini bildirmeleri üzerine müvekkilinin müvekkil altın fiyatlarının aşağı doğru hareket ettiğini görerek aynı gün ......... gibi davalı bankada yaklaşık 10 dakika sıra bekledikten sonra bol kepçe hesabında ki paraları bozdurmak ve altın almak istediğini beyan etmiş ancak banka

personelince işlemin .......'a kadar yapılacağı işlemin bu saatler arası yapamayacağını söylenerek bu işlemin yapılmadığını, bunun dayanağı olarak ise bol kepçe hesap sözleşmesinin gösterildiğini, ertesi gün ......... günü müvekkilinin yine banka şubesine giderek hesabındaki paraları altına çevirdiğini ancak bu kez dün ile bugünkü altın fiyatlarındaki farktan dolayı ........ gr arasında (altın fiyatlarında ki artıştan kaynaklı) zararının oluştuğunu, bunun üzerine davalı bankaya munzam zararının tazmini için ......... tarihli ihtar gönderilmişse de kaçamak cevap verildiğini, oysaki sözleşmede herhangi bir saat sınırlaması olmadığını,

bu hatanın bankanın kendi kusurundan kaynaklandığını, müşterilerine verdiği hesap sözleşmelerinde saat aralığı gösterilmediğini belirterek fazlaya ilişkin hakları baki kalmak kaydıyla şimdilik ........ tazminatın davalı bankandan en yüksek ticari faiziyle beraber tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının bol kepçe hesabına ilişkin işlem saatleri ile ilgili bir bilgi talep etmediğini, davacının ......... tarihinde bankam şubesine gelerek bol kepçe hesabına ilişkin işlemlerin nasıl yapıldığını, bu kapsamda davacı tarafından işlem saatleriyle ilgili herhangi bir konuşma tespit edilemediğini, davacı basiretli bir tacir olarak imzaladığı sözleşme hükümleri ile bağlı olduğunu, .......... tarihli bol kepçe hesap sözleşmesinin 4. maddesinde davacının müvekkili bankanın fon kullanıcısı olduğu,

davacının işleminin işlem saatlerinin geçmiş olması nedeniyle yapılmamasının ardından ertesi gün .......... tarihinde davacı tarafından müvekkili banka şubesine gelinerek ......... tarafından belirlenen ve davacı ile akdedilen sözleşmede yer aldığı üzere davacının talep etmiş olduğu işlem gerçekleştirildiğini, davacı müvekkili banka nedeniyle zarara uğradığını ve illiyet bağını ispat edemediğini, davacının söz konusu kira sertifikası alım satım işlemleri internet şubesi veya mobil şube üzerinden anında gerçekleştirilebileceğini beyanla davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, taraflar arasındaki ........ tarihli .........

Sözleşmesi kapsamında 4. maddede, hesap sahibinin, davalı bankanın fon kullanıcısı olduğu ve kira sertifikalarına ilişkin izahnamenin .......... yapılan duyurularda erişime açık olduğu, sözleşmeye göre davacının bunu bildiğinin veya bilmesi gerektiğinin kabulü gerektiği, altına dayalı kira sertifikası ile ilgili olarak yapılan sözleşmeye göre davacının, .......... adresinde yer alan duyuru ve izahnamedeki tüm hususları kabul ederek bu sözleşmeyi imzaladığı.......... adresinde aracı kurum tarafından yer alan kira sertifikalarına ilişkin bilgilendirmede işlem saatlerinin duyurulduğu,

4. maddede yer alan, kira sertifikasına ilişkin duyuru, bilgilendirme ve izahnameleri bildiğini beyan ettiği ve sözleşmeyi imzalarken ilgili internet sitesinde yer alan duyuru, bilgilendirme ve izahnameleri kabul ettiği nazara alınarak; davacının hesap işlem saatlerini bilmediğinin ileri sürülmesi yahut sözleşme öncesi aydınlatmaların yapılmadığının kabulünün mümkün olmadığı, davacının tam ve aydınlatılmış bir rıza ile kira sertifikasına dayalı hesap sözleşmesini imzaladığı, bilgilendirmeye göre saat .......'dan sonra işlem yapılamadığını bilmesi gerektiği, işlem saatinin kaçırılmış olmasında davalı bankanın kusurunun olmadığı,

ayrıca "Kira Sertifikası Bloke, Ödeme ve Satışı İşlem Talimat Formunun" "Konu" başlıklı kısmında; ....... kapsamında kira sertifikası bloke, ödeme ve satım talimatı" olarak belirlenen talimatların, yine aynı formun "Talimat İletim Şekli" başlıklı bölümünde.

"Yazılı, e-posta ile, faks ile, internet bankacılığı ile mobil bankacılık ile" şeklinde bir belirleme yapılarak alternatif işlem kanalları banka müşterisine bildirildiği, müşterinin tek işlem kanalının banka şubesi veya vezneden işlem yapmak olmadığı, internet şubesi ile bankacılık mobil şube üzerinden de alım ve satış talimatlarının iletilebildiği, davacıdan beklenenin kendi kişisel ve ekonomik çıkarları ve beklentilerine uygun olarak en kolay ve hızlı yoldan bu işlemleri gereçekleştirebilmesi olduğu, farklılık iddiasının davacının ......... tarihlerindeki altın kurları bakımından olduğu,

davacının ........'de davalı banka şubesinde olduğu ve işlem saatleriyle ilgili kendisinin bilgilendirildiğinin dilekçesinde yer verilmiş olmasına rağmen hemen o an veya ........'a kadar ilgili banka şubesinde o işlemi yapmak yerine bankadan ayrılıp;

işlem saatinin bitmesinden sonra veya bitmesine yakın bir saatte yeniden banka şubesine gelip işlem yapmak istemesinin akla ve olağan yaşama tecrübelerine uygun olmadığı gibi vasati ölçülerde hareket etmesi beklenen bir kişiden beklenemeyecek türden bir davranış olarak kabul edilmesi gerektiği, davacının, davasında ileri sürdüğü zarar iddiasının doğrudan zarar kavramı içerisinde değerlendirilmesi tartışmalı bir konu olan "kaçırılan fırsat zararı" diye tabir edilebilecek, mahrum kalınan veya beklenen karın elde edilememesi anlamında değerlendirilebilecek bir konu olduğu,

bir an için davalı bankanın, kira sertifikası satış talebini aracı kuruma süresi içerisinde iletme işlemini gerçekleştirememiş olduğunun kabulü halinde bile davacının herhangi bir zararının olmadığı, kira sertifikalarının .......... tarihinde nakde çevrilmesi ile ......... tarihinde nakde çevrilmesi arasında davacı nezdinde karlılık veya zarar anlamında bir farklılık bulunmadığı, davacının işlem yaptığı saatte altın kurundaki artıştan kaynaklı olarak zarara uğradığı iddiasının kabul edilmesi halinde bile,

altın alım satım işlemlerinde, güncel kur farklılıklarından dolayı altın kurunun artması nedeniyle yüksek kurdan daha az miktarda kıymetli maden veya emtia satın alınmış olması nedeniyle, davalı banka tarafından işlemin süresi içerisinde gerçekleştirilmemiş olduğu yönündeki iddia arasında herhangi bir illiyet bağı bulunmadığı, davacının zararının, kira sertifikası satış talebini aracı kuruma iletememesinden kaynaklanmadığı gibi davacının zararı ile davalı bankanın talebi iletememe eylemi arasında herhangi bir illiyet bağı tespit edilemediği,

zarar iddiasının kira sertifikası satışından değil, altın kurunun yükselmesinden kaynaklandığı gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili, davalı bankanın art niyetli olduğunu, müvekkil ile banka personeli arasında ki konuşmaları ve görüntüleri istemelerine rağmen davalı bankanın bunları vermekten imtina ettiğini, ancak resmi makamlarca söz konusu ses ve görüntülerin isteneceğini taraflarına bildirdiğini, davanın ispatı noktasında deliller taraflarına verilmediğini, davalı bankanın verdiği ........ tarihli cevapta davalı banka burada müvekkilinin geldiğini ve bol kepçe hesabını bozdurmak istediğini kabul ettiğini, ancak bunu yapmama nedeni olarak saat ...0 geçtiği için işlem yapılmayacağı söylendiğini ve bol kepçe hesap sözleşmesi gösterildiğini,

ancak söz konusu sözleşmede işlem yapılma saati gösterilmediğini, belirtilmediğini, bu haliyle müvekkilin bu iradi işlemi o gün itibarıyla yapılsaydı ve bu işleme ek olarak altın alımı yapılsaydı ki gerçek irade bu yönde olduğu kabul edildiğinde müvekkilin zarara uğradığının anlaşılacağını, davalı bankanın işlem saati ile ilgili olarak müvekkile verdiği tek evrak dosya için de bulunan bol kepçe hesap sözleşmesi olduğunu, bu sözleşmede hiç bir şekilde işlem saati belirtilmediğini, bu haliyle davalı banka kendisine düşen ticari yükümlülükleri yerine getirmediğini,

basiretli bir tacir gibi davranmadığını ileri sürerek yerel mahkeme kararının kaldırılması talebi ile istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Dava hukuki niteliği itibariyle, bankacılık sözleşmesinin ihlali iddiasına dayalı, oluştuğu iddia edilen maddi zararın tazmini istemine ilişkindir.

İnceleme, HMK'nın 355. maddesi hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Davacı tarafın da kabulünde olduğu üzere dava konusu sözleşme ve buna bağlı yapılan işlemler mahiyeti itibariyle ticari nitelik taşımaktadır. Sözleşmenin 4. maddesinde açık bir şekilde ........ web sayfasındaki izahnamelerin sözleşmesel ilişki kapsamında davacı tarafından bilindiğinin ve kabul edildiğinin kararlaştırıldığı görülmüştür. Davacı tacir gibi hareket ettiğine göre TTK'nın 18/II maddesi gereğince basiretli hareket etmek zorundadır. Bu minvalde somut uyuşmazlık konusu sözleşme maddesinin mahiyeti itibariyle genel işlem koşullarına ilişkin hükümlerin uygulanması da söz konusu değildir.

.......... web sayfasındaki izahnamelerden anlaşılacağı üzere davalı banka tarafından saat 16:00'a kadar taleplerin iletilebildiğinin belirtildiği, kaldı ki aynı talimatların mobil banka uygulaması üzerinden de yapılmasına imkan tanındığı, ayrıca aynı gün saat 13.35'de davacının banka şubesine geldiği halde anılan işlem için 16:00'da yeniden işlem için gelip talepte bulunmasının basiretli bir davranış olarak değerlendirilemeyeceği kanısına varılarak yerel mahkeme gerekçesinde ve saptamalarında usul ve yasaya aykırı herhangi bir yön görülmediğinden davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvuru sebeplerinin esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."