Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2023/1079 K.2024/1532

Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar davalı vekilince istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA

Davacı . .... vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalıya ürün satışı yaptığını, bunun karşılığında da davalının müvekkiline 05/06/2015 düzenleme tarihli,.... ödeme tarihli, .... TL bedelli, .... düzenleme tarihli, .. ödeme tarihli .... TL bedelli ve ... düzenleme tarihli,.... ödeme tarihli,.. TL bedelli bonoları verdiğini, borcun ödenmemesi üzerine de bu bonolara dayalı olarak ....sayılı dosyasından takip başlatığını, davalının takibe haksız ve kötüniyetle itiraz etmesi üzerine de icra inkâr tazminatı talepli itirazın iptali davası açtıklarını belirtmiştir.

CEVAP

Davalı ....... vekili cevap dilekçesinde; dava konusu ve başlatılan icra takibi dayanağı olan kambiyo senetlerinin zamanaşımına uğradığını, müvekkilinin böyle bir borcu bulunmadığını, ticari ilişkinin varlığının davacı tarafça ispat edilmesi gerektiğini, taraflar arasında meydana gelen ticari ilişki neticesinde ödenmesi gereken tutarın müvekkilince ödenmiş olduğunu, alacak ilişkisi kalmadığını, müvekkili ile davacı taraf arasında .. yılında bir ticari ilişkinin söz konusu olduğunu, bunun karşılığında da müvekkilim tarafından .. TL ödeme yapıldığını, bu ödeme karşılığında davacı tarafından ..... tarihli tahsilat makbuzu verildiğini, bu gerekçelerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

YEREL MAHKEMENİN İLK KARARI

İlk derece mahkemesince ... tarihinde. "SMMM bilirkişinin... tarihli raporunda davacı tarafından takibe konu edilen senetlere ilişkin ödeme yapılmadığı mütalaa edilmiştir. .. bilirkişiden ...tarihli raporunda davacı tarafından takip ve dava konusu edilen senetlere ilişkin ödeme bulunmadığı, esas senetlerin taraf kayıtlarında olmadığı mütalaa edilmiştir.

Uyuşmazlık itirazın iptali istemine ilişkindir. .. madde hükmünce taraf ticari defterleri incelenmiş, faturaya konu edilen mallara karşılık verilen senetlere ilişkin ödeme yapıldığı davalı tarafından ispat edilememiştir. Davalı tarafından faturaya konu malların .... tarihli raporda .. formlarına bildirildiği mütalaa edildiğinden mahkememizce malların davalıya teslim edildiğine kanaat getirilmiştir.

Hal böyle iken geçerli bir borç ilişkisine dayalı olarak davalı edimini yerine getirmediği, davacı tarafından başlatılan takibin ve açılan davanın haklı olduğu anlaşılmış, davacı tarafından yapılan itirazın iptali ile takibin devamına takip konusu alacağın ... oranında icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle davanın kabulüne, ....Esas sayılı dosyası ile yapılan takibe davalı tarafından yapılan itirazın iptali ile, takibin ..

TL üzerinden kaldığı yerden devamına ve icra inkâr tazminatına karar verilmiştir.

GAZİANTEP BAM 11. HD KALDIRMA KARARI: ......Davacı vekili, dava dilekçesinde davalı hakkında .... esas sayılı dosyası ile başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali, takibin devamı ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davanın temelini oluşturan ilamsız icra takibinde ... TL asıl alacak, .... TL işlemiş faiz olmak üzere toplam .... TL tahsili talep edilmiştir.

İtiraz üzerine açılan istinaf incelemesine konu işbu itirazın iptali davasında ise harca esas değer dava dilekçesinde ..... TL olarak gösterilmiş ve bu asıl alacak miktarı üzerinden de ..... TL peşin harç alınması gerekirken dava açılırken .... TL peşin nisbi harç alınmıştır. İlk derece mahkemesince ise .... TL üzerinden itirazın iptali ile takibin devamına hükmedilmiştir.

Dava dilekçesinin netice ve talep kısmında bedel ve alacak kalem türü belirtilmeksizin sadece "itirazın iptali" denilerek, takip konusu alacağın tamamının dava konusu yapıldığına dair izlenim yaratılmıştır.

Bu durumda; öncelikle mahkemece HMK'nın 31. maddesinde düzenlenen "Hakimin Davayı Aydınlatma Ödevi" ilkesi çerçevesinde işin esasına girilmeden önce davacının talebinin dava dilekçesinde dava değeri olarak gösterilen miktara mı, icra takibindeki (harca esas değer olarak gösterilen) asıl alacağa mı, yoksa dava dilekçesinin sonuç ve istem bölümünde belirtildiği üzere icra takibindeki toplam alacağa mı yönelik olduğunun belirlenmesi gerekmektedir.

Zira, 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 28/a ve 32. maddeleri uyarınca eksik peşin harç tamamlanmadan yargılamaya devam edilemeyeceğinden öncelikle eksik peşin harcın tamamlatılması gerekecektir. Ayrıca yargılama giderleri ve vekalet ücreti de dava değeri üzerinden haklılık durumuna göre belirlenecektir. Mahkemece, bu yönde bir açıklama yaptırılmadığı gibi harca esas değer olarak belirtilen ve eksik yatırılan harca rağmen dava değerinin üzerinde miktara hükmedildiği görülmektedir.

Bilindiği üzere, 492 sayılı Harçlar Kanununda, harç alınması veya tamamlanması yanların isteğine bırakılmamış; değinilen yönün mahkemece kendiliğinden (re'sen) gözetilmesi hükme bağlanmış ve yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemlerin yapılamayacağı vurgulanmıştır. Harçlar Kanunu gereğince eksik harç tamamlanmadan yargılama devam edilememesi kamu düzenine ilişkin bir aykırılık olup mutlak bir istinaf sebebi olarak kabul edilmesi gerekmektedir.

Zira HMK’nın 355. maddesi gereği de ....kamu düzenine aykırılık gördüğü taktirde bunu resen gözetir. O halde mahkemece, 6100 sayılı HMK'nun 31. maddesi çerçevesinde davacı vekiline davadaki talebi açıklatılarak belirtilen usul kuralları çerçevesinde işlem yapılıp, eksik peşin harçları ikmal ettirip sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken bu yönler gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir." gerekçesiyle mahkemenin kararı kaldırılmıştır.

YEREL MAHKEMENİN İKİNCİ KARARI

İlk derece mahkemesince... tarihinde; ".... tarihli raporunda davacı tarafından takibe konu edilen senetlere ilişkin ödeme yapılmadığı mütalaa edilmiştir. . bilirkişiden .. tarihli raporunda davacı tarafından takip ve dava konusu edilen senetlere ilişkin ödeme bulunmadığı, esas senetlerin taraf kayıtlarında olmadığı mütalaa edilmiştir.

Uyuşmazlık itirazın iptali istemine ilişkindir. .. madde hükmünce taraf ticari defterleri incelenmiş, faturaya konu edilen mallara karşılık verilen senetlere ilişkin ödeme yapıldığı davalı tarafından ispat edilememiştir. Davalı tarafından faturaya konu malların.... tarihli raporda . formlarına bildirildiği mütalaa edildiğinden mahkememizce malların davalıya teslim edildiğine kanaat getirilmiştir.

Hal böyle iken geçerli bir borç ilişkisine dayalı olarak davalı edimini yerine getirmediği, davacı tarafından başlatılan takibin ve açılan davanın haklı olduğu anlaşılmış, davacı tarafından yapılan itirazın iptali ile takibin devamına takip konusu alacağın ..i oranında icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar vermek gerekmiş ve ..... sayılı kararı bir arada değerlendirildiğinde aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle davanın kabulüne.......Esas sayılı dosyası ile yapılan takibe davalı tarafından yapılan itirazın iptali ile takibin ....

TL üzerinden kaldığı yerden devamına ve icra inkâr tazminatına karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı taraf istinaf dilekçesinde; dava konusu ve başlatılan icra takibi dayanağı olan kambiyo senetlerinin zamanaşımına uğradığını ve artık kambiyo senedi vasfını taşımadığını, davacının yalnızca fatura deliline dayandığını, faturanın tek taraflı olarak düzenlenebilir bir belge olduğunu, bilirkişi raporların da bu konuda tam bir açıklık getiremediklerini, taraflar arasında meydana gelen ticari ilişki neticesinde ödenmesi gereken tutarın müvekkilince ödendiğini, bu ödeme karşılığında davacı tarafından .... tarihli tahsilat makbuzu verildiğini, dosyada incelenen ticari defterlerin delil niteliği taşımadığını,

.... gereğince ticari defterlerin sahibi lehine delil olarak kullanılabilmesi için diğer tarafın defter kayıtları ile çelişmemesi gerektiğini, ancak defter kayıtlarının birbiri ile uyumlu olmadığını, bu nedenle davacı tarafın iddiasını ve alacağını başkaca deliller ile ispat etmesi gerektiğini, dosya içerisinde başkaca ispata yarar delil bulunmadığından davanın reddi gerektiğini, icra inkar tazminatına hükmedilmesinin gerekçelendirilmediğini belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 207 ve davamı maddelerine göre alım satım sözleşmesinden kaynaklı alacak için başlatılmış icra takibine itiraz nedeniyle 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 67'ye göre itirazın iptali davasıdır.

Dairemizce inceleme, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf nedenleri ve kamu düzeni gözetilerek yapılmıştır.

TBK m. 207'ye göre; "Satış sözleşmesi, satıcının, satılanın zilyetlik ve mülkiyetini alıcıya devretme, alıcının ise buna karşılık bir bedel ödeme borcunu üstlendiği sözleşmedir. Sözleşme ile aksi kararlaştırılmadıkça veya aksine bir âdet bulunmadıkça, satıcı ve alıcı borçlarını aynı anda ifa etmekle yükümlüdürler. Durum ve koşullara göre belirlenmesi mümkün olan bedel, kararlaştırılmış bedel hükmündedir." Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere göre taraflar arasında bu maddeye göre alım satım sözleşmesi kurulduğu anlaşılmaktadır.

Davalı tarafın cevap dilekçesinde ödeme defini ileri sürdüğü görülmektedir. Dolayısıyla ispat yükü artık davalı üzerindedir. Davalı ödeme defini ileri sürdüğüne göre davaya konu bonoların bedelini davacıya ödediğini kanıtlamak zorundadır. Dosya içerisinde davalının ödeme defini kanıtlayacak bir belge ya da kanıt bulunmadığı anlaşılmaktadır.... Bu gerekçelerle mahkemenin davanın kabulü yönünde karar vermesi usul ve yasaya uygundur.

Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklara ve gerekçe içeriğine göre, mahkemece taraflar arasındaki uyuşmazlığın somut olayın özelliklerine uygun olarak belirlendiği, yargılamanın HMK'da belirtilen usullere uygun olarak yürütüldüğü, taraflarca gösterilen hükme etki edecek delillerin usulüne uygun olarak toplandığı, delillerin takdirinde ve yasa kurallarının olaya uygulanmasında bir isabetsizlik görülmediği, kararda kamu düzenine aykırı herhangi bir husus bulunmadığı, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davalı tarafın istinaf başvurusunun HMK m. 353/I-b. (1) maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

2-Alınması gereken 2.049,30 TL istinaf harcından peşin alınan 512,33 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.536,97 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,

3-Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4-HMK'nın 333. maddesi uyarınca artan gider avansının talep halinde iadesine,

5-İstinaf yargılaması duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,

6-HMK'nın 359/4. maddesi uyarınca kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,

26.11.2024 tarihinde, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK m. 362/1,a gereğince miktar veya değeri üç yüz yetmiş sekiz bin iki yüz doksan (378.290,-) Türk Lirası'nı geçmeyen davalara ilişkin kararlar hakkında temyiz yoluna başvurulamayacağından miktar itibari ile KESİN olmak üzere, OYBİRLİĞİYLE karar verildi...

. . Başkan .. ¸e-imzalıdır . . . Üye .. ¸e-imzalıdır . . Üye . ¸e-imzalıdır . . Katip .. ¸e-imzalıdır

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."