Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2023/1133 K.2025/307

Taraflar arasında görülen davada ......... karar sayılı kararın istinaf incelemesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı HMK’nın 353. maddesi gereğince tetkikatın evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için düzenlenen rapor ile istinaf sebepleri dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları, tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

- KARAR -

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davacının iplik üretimi yaptığını, dava dışı yabancı firmaya .......palet iplik satımı gerçekleştirdiğini, ipliklerin yabancı firmanın İstanbul deposuna teslimi için daha öncede anlaşmalarının bulunduğu dava dışı . . ile yani davalı . . ile ..tarihinde teslim edilmek şartıyla .. . olarak anlaştıklarını, davalı . .. ürünleri anlaşılan tarihte ve sonrasında teslim etmediği,

iletişim sağlanmadığını bu nedenle polise başvurduklarını, diğer davalı sigorta şirketi ile nakliye riskleri nedeniyle poliçelerinin bulunduğunu, poliçe limiti kapsamında zararlarının ..-Euro nedeniyle sigorta şirketine başvurduklarını ancak sigorta şirketinin davacının zararlarını karşılamadığını, davaya konu olayda davacının bir kusurunun olmadığını, davacının zarara uğradığını,

bu zarardan davalıların sorumlu olduğunu savunarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik ..-TL'nin olay tarihinden işleyecek merkez bankasının dövize uyguladığı en yüksek faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini dava etmiştir.

CEVAP

Davalı . .., süresi, sonrasında verdiği cevap dilekçesinde; davanın zamanaşımı geçtikten sonra ikame ettiğini, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, ihtilaf halinde . . ve . Dairelerinin yetkili olduğu taraflarca kararlaştırıldığını, davacının belirsiz alacak davası açmasında hukuki yararı olmadığını, zarar poliçe teminatı kapsamı dışında olduğundan davalı sigortanın tazmin yükümlülüğü bulunmadığını, davacı poliçenin .. sayfasında düzenlenen üçer aylık bildirim yükümlülüğüne uymadığını, davacı sigortalı olarak yükümlülüklerini yerine getirmediğini, basiretli bir tacir gibi hareket etmemiş, zararını ispat eden hiç bir delil sunmadığından davanın reddini savunmuştur.

Davalı . .. davaya cevap vermemiştir.

KARAR

Mahkemece "...Tüm dosya kapsamı ve davalılardan . . .. nezdinde tutulan hasar dosyası incelendiğinde davacı şirketin siparişini taşımak üzere davalılardan . .. ile anlaşması, hasar dosyasında sunulan kantar fişine göre davalı taşıyıcı . .. malı teslim aldığı yine . . davacı şirkete .-TL bedelli, .... tarihli, .... nolu nakliye bedeline ilişkin fatura düzenlemesi karşısında taşıma sözleşmesinin kurulduğu sabittir.

Davacı ile davalılardan . . .. arasındaki nakliyat abonman sigorta poliçesinin .. sayfasında taşımanın gerçek ya da tüzel firmalar tarafından yapılması ve yine poliçenin .sayfasında gerçek veya tüzel firmalar tarafından yapılmayacak taşımalarda sigortacının ön onayının alınması sözleşme şartı olarak kararlaştırılmıştır.

Davalı taşıyıcının dosya kapsamından anlaşıldığı üzere taşınan malı teslim etmediği sabittir ve davacı zararından bu yönü itibariyle TTK hükümlerine göre tam sorumludur.

Davalılardan . . yönünden ise gerçek kişi taşıyıcıya malın teslim edilmesi ve sigorta şirketinin gerçek kişi taşıyıcıya mal teslimi yapılması hakkında sigorta şirketinden ön onay alınmadığından dosya kapsamındaki tazminat alacağından davalı sigorta şirketinin poliçe teminatı kapsamında sorumluluğu bulunmamaktadır.

Davacı taraf dava dilekçesinde harcı esas değeri .-TL tutarak ..-TL üzerinden dava açmıştır. Ancak ıslahın dava dilekçesinde değinilen .......-Euro üzerinden yapıldığı görülmüştür. Dava dilekçesinde kısmi tutar Türk Lirası üzerinden dava ikame edilmesine rağmen Euro üzerinden ıslah yapılması ve bu ıslaha dayanarak hüküm kurulması mümkün değildir. Bu sebeple davanın bilirkişi raporunda belirlenen bedel üzerinden her iki tarafın tacir olması sebebiyle ..-TL'nin ticari avans faiziyle birlikte ıslaha göre davalılardan . .. alınarak davacıya verilmesine dair kısmen kabulüne- kısmen reddine, . .. yönünden ise sübut bulmadığından reddine karar verilmiştir..." şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Karara karşı davacı vekili istinaf isteminde bulunmuştur. Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkeme ilgili sigorta poliçesini hatalı tahlil ettiğini, . .. olan firma için . .. nakliyat işini yaptığının gayet açık ve net olduğunu, yani dava dosyasında . .. gerçek şahıs olmadığına dair bir iddia olmadığı gibi bir delil olmadığından davacı şirketin sigorta şirketinden onay alması durumu söz konusu olması mümkün olmayacağını, mahkemenin yapılan ıslaha dayanarak hüküm kurmaması yasa ve usullere aykırı olduğundan ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması talebiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında inceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinafa gelen tarafın sıfatı ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmış, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı resen gözetilmiş, ayrıca HMK'nın 357. maddesindeki "İlk Derece Mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz." kuralı nazara alınmıştır.

Dava, sigorta poliçesi ve taşıma sözleşmesi kapsamında tazminat talebine ilişkindir.

........Karar sayılı ilamıyla, davanın, davalı... yönünden reddine, diğer davalı . .. yönünden davanın kısmen kabul, kısmen reddine verilmiştir.

Karara karşı davacı istinaf kanun yolu başvurusunda bulunmuştur.

Davacı ile davalı . . .. arasında ". . . . ." düzenlenmiştir. Bu poliçe kapsamında davacı tarafından yapılacak taşımalarda oluşacak zarar güvence altına alınmıştır. Davacının malları davalı taşıyıcı . .. tarafından taşınmakta iken zarar meydana gelmiştir.

Davalı . .. kendisine teslim edilen malları İstanbul'daki depoya teslim etmemesi nedeniyle davacı tarafından suç duyurusunda bulunulması akabinde... Sor.numaralı dosya üzerinden soruşturmaya başlanılmış olup, bu kapsamda davacı şirket yetkilisi ve davalı . .. ifade tutanakları dosya arasında mevcut ise de, Ceza soruşturmasının akıbeti araştırılmamıştır.

Ceza mahkemesi kararlarının hukuk mahkemesine (davasına) etkisi, . sayıl..........'de düzenlenmiş olup; hukuk hâkimi, ceza mahkemesinin kesinleşmiş kararları karşısında ilke olarak bağımsız kılınmıştır.

Bu ilke, ceza kurallarının kamu yararı yönünden bir yasağın yaptırımını, aynı uyuşmazlığı kapsamına alan hukuk kurallarının ise, kişi ilişkilerinin Medeni Hukuk alanında düzenlenmesi ve özellikle tazmin koşullarını öngörmesi esasına dayanmaktadır.

6098 sayılı TBK'nın 74. maddesinde; “Hâkim, zarar verenin kusurunun olup olmadığı, ayırt etme gücünün bulunup bulunmadığı hakkında karar verirken, ceza hukukunun sorumlulukla ilgili hükümleriyle bağlı olmadığı gibi, ceza hâkimi tarafından verilen beraat kararıyla da bağlı değildir. Aynı şekilde, ceza hâkiminin kusurun değerlendirilmesine ve zararın belirlenmesine ilişkin kararı da, hukuk hâkimini bağlamaz” hükmü yer almaktadır.

6098 sayılı Borçlar Kanununun 74 üncü maddesi uyarınca ceza mahkemesince verilen beraat kararı; kusur ve derecesi, zarar tutarı, temyiz gücü ve yükletilme yeterliliği, illiyet gibi esasların hukuk hakimini bağlamayacaktır. Ancak hemen belirtilmelidir ki, gerek öğretide gerekse ... yerleşmiş içtihatlarında, ceza hakiminin tespit ettiği maddi olaylarla ve özellikle "fiilin hukuka aykırılığı" konusu ile hukuk hâkiminin tamamen bağlı olacağı kabul edilmektedir.

Diğer bir anlatımla, maddi olayları ve yasak eylemlerin varlığını saptayan ceza mahkemesi kararı, taraflar yönünden kesin delil niteliğini taşıyacaktır. Bu doğrultuda maddi vakıanın tespitine ilişkin ceza mahkemesi kararı hukuk hakimini bağlayıcı olup ceza mahkemesince bir maddi vakıanın varlığı ya da yokluğu konusundaki kesinleşmiş kabule rağmen, aynı konunun hukuk mahkemesinde yeniden tartışılması olanaklı değildir ...

Bu sebeple Mahkemece ceza soruşturması akıbeti sorularak gerektiğinde bekletici mesele yapılarak oluşacak sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi isabetli olmamıştır.

6100 sayılı HMK.nun 353/1-a/6.maddesinde, tarafların davanın esasıyla ilgili olarak gösterdikleri delillerin hiçbiri toplanmadan veya gösterilen deliller hiç değerlendirilmeden karar verilmiş olması hususu davanın esası incelenmeden kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine duruşma yapmadan kesin olarak karar verilen hallerden sayılmıştır.

Bu itibarla, mahkemece yukarıda anılan hususlara ilişkin delil toplanmadan, inceleme ve değerlendirme yapılmadan karar verilmesi nedeniyle, HMK'nın 353/1-a/6. maddesi uyarınca kararın kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."