Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2023/117 K.2024/774

...

DAVANIN KONUSU

Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ :.... YAZIM TARİHİ :.......

Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar davalı vekilince istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili aleyhine, davalılardan ... tarafından ...... takip nolu kambiyo senedine mahsus takip başlatıldığını, ödeme emri tebliğ edildikten sonra, müvekkilinin yasal süresi içinde ....... Esas sayılı dosyasında imzaya ve borca itirazda bulunduklarını ve dava açıldığını, takip dayanağı olan .......seri numaralı.... keşide tarihli ve .......

TL bedelli çekteki imzanın müvekkiline ait olmadığını, müvekkilinin takibe konu olan çeki arkadaşı dava dışı . ..... boş bir şekilde (imzasız) verdiğini, . ....... ise bu çek yaprağını çaldırdığını veya kaybettiğini, . ....... bununla ilgili olarak, . ....... sayılı dosyasında çek zayi davası ikame ettiğini, müvekkilinin telefon tamirciliği ve satışı yapan bir esnaf olduğunu, müvekkilinin çekin hakimi ve takibe koyan ... ile lehtar . ...... ve dava dışı diğer ciranta . ..... tanımadığını ve bu şahıslarla hiçbir ticari ve borç ilişkisi bulunmadığını belirterek,

dava ve takip konusu çekten dolayı müvekkilinin borçlu olmadığının tespitini, takip dayanağı belgelinin iptali ve müvekkile iadesini, kötü niyetli davalıların % ....'den aşağı olmamak üzere icra tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin bu davanın tarafı olmadığını, söz konusu çekin . .... tarafından ciro yapılmak suretiyle müvekkiline verildiğini, ciro silsilesinde . . ve . ...... 'ın ciranta olarak bulunduğunu, ancak davacının huzurdaki iş bu davayı yalnızca . ... ve müvekkiline açtığını, . ... dava dışı bıraktığını, . ......., müvekkiline iş bu çeki ciro eden kişi olduğunu, dava dışı bırakılmasının mümkün olmadığını, öncelikle . ..... davaya müdahil edilmesini talep ettiklerini, müvekkilinin iş bu çekin hamili olduğunu, kanunen üzerine tüm sorumluluklarını yerine getirerek,

alacağını tahsil etmek için ...... dava konusu çeki icraya koyduğunu, müvekkilinin, usulüne uygun yapılan çekin imza ve sahteliğini araştırma yükümlülüğünün bulunmadığını, bu konunun muhatabı nın diğer davalı ... . ve . .... olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; "....Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı tarafın, . ...... Esas sayılı icra takip dosyasına konu, ......

TL bedelli çekindeki keşideci imzasının kendisine ait olmaması sebebiyle borçlu olmadığının tespitini talep ettiği, yukarıda safahatı açıklandığı üzere .........Esas sayılı dava dosyası kapsamında aldırılan ....... uzmanı bilirkişi tarafından düzenlenen ...... tarihli bilirkişi raporuna göre çek üzerindeki keşideci imzasının davacı ...'nın eli ürünü olmadığının tespit edildiği, ilgili dosyanın davacısı ile davalısının bu dosyada da davacı ve davalı olduğu, diğer davalı ... . de bu raporun tebliğ edildiği, alınan bu raporun hüküm kurmaya elverişli olup mahkememiz dosyasında usul ekonomisi gereği yeniden rapor alınmasına gerek görülmediği,

böylelikle açılan menfi tespit davasının kabulüne karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.

Davalı vekili davanın çekin cirantası . .... ihbarını talep etmiş ise de açılan davada hasım gösterilmeyen çek cirantasına davanın ihbarının mümkün olmadığı, çek cirantası ile diğer ilgililerin zorunlu dava arkadaşı olduklarına dair bir düzenleme bulunmadığı, eldeki davada yalnızca hasım gösterilen davalılar yönünden hüküm kurulduğu, davacı tarafın davasını başkaca sorumlu olabileceği kişilere yöneltmeye zorlanamayacağı kanaatine varıldığından davalı vekilinin bu talebi reddedilerek dava karara bağlanmıştır.

Ancak, . . ... menfi tespit davasını düzenleyen 72. maddesinin kötü niyet tazminatını düzenleyen 4. fıkrasında; "borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötüniyetli olduğu anlaşılırsa, talebi üzerine, borçlunun dava sebebi ile uğradığı zararın da alacaklıdan tahsiline karar verilir.

Takdir edilecek zarar, haksızlığı anlaşılan takip konusu alacağın yüzde yirmisinden aşağı olamaz" hükmünün bulunduğu, davalıların çekteki imzanın sahte olduğunu bilmelerinin kendilerinden beklenemeyeceği gibi bu hususu araştırma yükümlülüklerinin de bulunmadığı, bu bakımdan davalıların kötü niyetli olduklarına ilişkin bir delile rastlanmadığından davacı tarafın % .. tazminat talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm fıkrasının tesisi uygun görülmüştür,

HÜKÜM;Yukarıda açıklanan gerekçeye göre; DAVANIN KABULÜ ile, .......sayılı dosyasına dayanak .... seri numaralı ... keşide tarihli ve ....... TL bedelli çekten dolayı davacının, borçlu olmadığının tespitine, Davacı tarafın kötü niyet tazminatı talebinin REDDİNE...." karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Karara karşı davalı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemenin eksik inceleme yaparak söz konusu davayı sonuçlandırdığını, ilk derece mahkemesince davaya esas alınan dosyalarda alınan bilirkişi raporlarında bu denli aykırılık var iken, istinaf incelemesi sonucu yeni esas alan ve kesinleşmiş bir karar verilmeyen dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunun verilen hükme esas alınmasının eksik inceleme yapıldığının göstergesi olduğunu, yerel mahkemece yeni bir bilirkişi raporu alınması ve bu rapor için taraflara itiraz hakkı tanınması gerekirken, mahkemenin kesinleşmiş bir kararı olmayan dosya kapsamında alınan raporlardan birini kabul edip,

diğer raporu esas almamasının hatalı olduğunu, ayrıca davaya cevap dilekçelerinde belirttikleri üzere müvekkilinin bu davanın tarafı olmadığını, söz konusu çekin dava dışı . ... tarafından ciro yapılmak suretiyle müvekkiline verildiğini, ciro silsilesinde;

. . ve . .... ciranta olarak bulunduğunu, ancak davacının iş bu davayı yalnızca . .. ve müvekkiline açtığını, . .... ise dava dışı bırakıldığını, . .... müvekkiline işbu çeki ciro eden kişi olduğunu ve dava dışı bırakılmasının mümkün olmadığını, öncelikle . ..... davaya müdahil edilmesini talep etmelerine rağmen bu taleplerinin mahkemece reddedildiğini, öte yandan müvekkilinin işbu çekin hamili olduğunu, kanunen üzerine tüm sorumlulukları yerine getirerek,

alacağını tahsil etmek için....dava konusu çeki icraya koyduğunu, müvekkilinin usulüne uygun yapılan çekin imza ve sahteliğini araştırma yükümlülüğünün bulunmadığını, bu konunun muhatabının diğer davalı ... ... ve davaya müdahil edilmesi gereken . ... olduğunu belirterek, açıklanan nedenlerle istinaf incelemesi yapılarak yerel mahkemece verilen kararın kaldırılarak davanın istinaf mahkemesinde yeniden görülmesine, davanın istinaf mahkemesinde yeniden görülmesi mümkün değil ise hükmün bozulmasına ve dosyanın yeniden karar verilmek üzere yerel mahkemeye gönderilmesine,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

İnceleme, HMK'nın 355. maddesi hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Dava, icra takibinden sonra açılan menfi tespit ve kötü niyet tazminatı istemine ilişkindir.

Mahkemece; davacı tarafın.......Esas sayılı icra takip dosyasına konu,......TL bedelli çekteki keşideci imzasının kendisine ait olmaması sebebiyle borçlu olmadığının tespitini talep ettiği, yukarıda safahatı açıklandığı üzere ......Esas sayılı dava dosyası kapsamında aldırılan... uzmanı bilirkişi tarafından düzenlenen......tarihli bilirkişi raporuna göre çek üzerindeki keşideci imzasının davacı ...'nın eli ürünü olmadığının tespit edildiği, ilgili dosyanın davacısı ile davalısının bu dosyada da davacı ve davalı olduğu, diğer davalı ... . de bu raporun tebliğ edildiği,

alınan bu raporun hüküm kurmaya elverişli olup mahkememiz dosyasında usul ekonomisi gereği yeniden rapor alınmasına gerek görülmediği, böylelikle açılan menfi tespit davasının kabulüne karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.

Eldeki dava dosyasında ilk derece mahkemesi tarafından verilen gerekçeli karar......tarihinde davalı ... vekiline tebliğ edilmiş ve istinaf süresi olan 2 haftalık süre geçirilmiş ise de kararı istinaf eden davalı vekilinin...... tarihli dilekçesinde istinaf süresi içerisinde ...... tarihleri arasında "istirahat raporu" almış olduğu ve bu rapora istinaden istinaf süresi bakımından eski hale getirme talebinde bulunduğu anlaşıldığından 6100 sayılı HMK'nun 95. Vd maddeleri uyarınca davalı vekilinin sunmuş olduğu rapor dikkate alınarak eski hale getirme talebinin kabulü ile istinaf incelemesinin yapılmasına karar verilmiştir.

Her ne kadar mahkemece ...... tarihli bilirkişi heyet raporunda "belirlenen çek üzerindeki keşideci imzasının davacıya ait olmadığının tespiti" nedeniyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de; aynı çek nedeniyle ....... Esas sayılı dava dosyasında aldırılan bilirkişi raporunda davaya konu edilen çekteki davacıya atfen atılan imzanın davacı ...'nın el ürünü olmasının kuvvetle muhtemel olduğunun belirtilmesi karşısında raporlar arasında temel çelişki oluştuğu görüldüğünden, bu çelişkinin üniversitelerin grafoloji kürsülerinde görev yapan akademisyenlerden oluşan heyetten alınacak raporla giderilerek oluşacak sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi isabetli olmamıştır.

Sonuç olarak, ilk derece mahkemesince davanın esasına yönelik uyuşmazlığın giderilmesi için gerekli olan deliller toplanmamış ve bu konuda herhangi bir değerlendirme yapılmamış olması nedeniyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-a-6. maddesi uyarınca kabulü ile mahkeme kararının kaldırılmasına, yukarıda belirtildiği şekilde delillerin toplanarak oluşacak sonuca göre karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."