Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2023/775 K.2024/1603

Taraflar arasında görülen davada.... esas, ...... karar sayılı kararın istinaf incelemesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı HMK’nın 353. maddesi gereğince tetkikatın evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için düzenlenen rapor ile istinaf sebepleri dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları, tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

- KARAR -

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davacı şirketin yıllara sari şekilde taşıma işlerini yaptığı . . şirketinin taşıma işini davacı karşı davalı şirkete taşere ettiğini, şirketçe malların hem zamanında teslim edilmediğini hem de tamamının kırılmış olarak teslim edildiğini, araç şoförünce malların yatırıldığını, davacı şirketin dozvolası bulunmadığını, bu sebeple . .. davacı şirketten talepte bulunduğunu, davacı şirketin taşıma işinden dolayı ..-Euro zararı bulunduğunu,

davacı kaşı davalı şirketin navlun ücreti olan ..-Euro'nun bakiye ..-Eurosunu talep etme hakkını bulunmadığını belirterek asıl davanın reddini fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ..-TL maddi ve ..-TL manevi tazminatın en yüksek faiziyle birlikte davacı karşı davalıdan alınarak davacıya verilmesini dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevabında özetle; mahkememizin ....Esas sayılı dosyası ile karşı dava hakkında aynı hususlarda dava görüldüğü, HMK 114/1-h hükmünce bu sebeple davacının dava açmakta hukuki yararı bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

KARAR

Mahkemece "...Uyuşmazlık, menfi tespit ve maddi manevi tazminat istemine ilişkindir.

Karşı dava hakkında mahkememizin ..... Esas sayılı dosyasında aynı taleplere ilişkin itirazın iptali davası görülmüş ve davanın reddine karar verilmiştir. Davalı karşı davacı anılan dosyada yasal süreden sonra cevap dilekçesi sunduğundan karşı dava dilekçesi tefrik edilerek mahkememizin iş bu esas sırasına kaydedilmiştir.

Huzurdaki davada davacı iddiaları mahkememizin... Esas sayılı dosyasında savunma olarak ileri sürülmesi gerekirken cevap süresinin kaçırılması sebebiyle iddia olarak ileri sürülmüştür. Aynı hususta itirazın iptali davası görülürken bu hususlara ilişkin menfi tespit davası açılmasında hukuki yarar bulunmamaktadır. HMK 114/1-h hükmünce davacının dava açmakta hukuki yararı bulunması dava şartıdır. Tüm bu açıklamalar bir arada değerlendirildiğinde hukuki yarar yokluğu nedeniyle karşı davanın usulden reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur..." şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Karara karşı davacı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle;....... esas sayılı davasında davacı cevap dilekçesi ile birlikte karşı dava dilekçesi sunduğunu, mahkemece karşı davanın ayrı bir esas kaydı oluşturularak eldeki davanın görüldüğünü, gerekçeli kararda davada istemin menfi tespit ile maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olduğunu belirterek maddi ve manevi tazminat talebinde bulunduklarının tespit edildiği, asıl dava konusu faturaya ilişkin olarak yapılan ..

EURO ödemenin davalı-karşı davacı şirkete iadesi hakkında hiçbir irdeleme yapılmadığını, davalı şirket sözleşmede kararlaştırılan edimlerini geç teslim ederek ve taşınan mallar zarar görerek teslim ettiğini, mahkemece uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek dosyaya mübrez önemli delillerin değerlendirilmediğinden ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması talebiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında inceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinafa gelen tarafın sıfatı ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmış, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı resen gözetilmiş, ayrıca HMK'nın 357. maddesindeki "İlk Derece Mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz." kuralı nazara alınmıştır.

Dava, davalı tarafından davacı aleyhine taşıma sözleşmesinden kaynaklı alacak nedeniyle ....esas sayılı dosyası ile başlatılan takipten ötürü borçlu olunmadığının tespiti, maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

...... Karar sayılı ilamı ile davalı tarafından başlatılan takibe davacının itirazı üzerine açılan itirazın iptali davasından sonra aynı hususlara ilişkin menfi tespit davası açılmasında davacının hukuki yararının bulunmaması nedeniyle hukuki yarar yokluğundan davanın reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı istinaf kanun yolu başvurusunda bulunmuştur.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık uluslararası taşıma nedeniyle bakiye taşıma alacağının tahsili talebiyle davacı tarafından davalı aleyhine başlatılan ilamsız icra takibine yapılan itirazın iptali talebi karşısında davalı taşıtanın malın hasar görmesi nedeniyle davacının bakiye taşıma ücreti alacağına hak kazanmayacağı ve bu taşıma nedeniyle oluşan maddi ve manevi zarar iddialarına ilişkindir.

Davalı tarafından başlatılan takibe yapılan itirazın iptaline ilişkin dava..... kayıtlı olup, dosyamız davacısı bu davaya karşı harcı yatırılarak eldeki menfi tespit ve maddi-manevi tazminata ilişkin karşı davasını açmıştır... Esas sayılı davanın yapılan yargılaması kapsamında ...... tarihli celsede karşı davanın tefrik edilerek başka bir esasa kaydedilmesine karar verilmiş ve dosya mahkemenin ..... Esas sırasına kaydedilmiştir.

...... Karar sayılı ilamının istinaf edilmesi üzerine mahkeme kararı Dairemizin......Esas,....

Karar sayılı ilamı ile tefrik kararının hatalı olduğu, asıl dava ile karşı davanın HMK 166/4 maddesi gereğince davaların biri hakkında verilecek hüküm diğerini etkileyecek nitelikte olması halinde davaların birlikte görüleceği yönündeki hüküm dikkate alınarak asıl ve karşı davanın birleştirilmesine karar verilerek yargılamaya devam edilmesi gerektiği, karşı dava olarak açılan davanın taşıma ücreti alacağına konu malı taşınma sırasında hasara uğradığı iddiası ile açılmış tazminat davası olduğu belirtilerek kararın kaldırılmasına ve dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Kaldırma kararımızda da belirtildiği üzere asıl dava ile karşı davanın birlikte görülmesi gerekmektedir. Zira birisinde verilecek hüküm diğerini esastan etkileyecek niteliktedir.

İstinafa konu edilen dava dosyasında ise, mahkemece itirazın iptali davasında ileri sürülmesi gereken hususların menfi tespit davası olarak ileri sürülmesi hususunda davacının hukuki yararı olmadığı belirtilmiş ise de, karşı davada davacı maddi ve manevi tazminat isteminde bulunmuş olup, talep salt olarak menfi tespite ilişkin değildir. Kaldı ki mahkemece HMK'nın 297.maddesi uyarınca taleplerden her biri hakkında verilen hüküm ve taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların sıra numarası altında açık, şüphe uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gerekmektedir. Mahkemece davacının talep etmiş olduğu maddi ve manevi tazminata ilişkin her hangi bir inceleme, araştırma yapılmamış, bu hususta her hangi bir hüküm kurulmamıştır.

Mahkemece yapılması gereken HMK'nın 166/4 maddesi uyarınca tefrikine karar verilen asıl dava ile karşı davanın birleştirilmesi, bunun mümkün olmaması halinde bekletici mesela yapılıp yapılmayacağı tartışılması ve davacının her bir talebi hakkında bildirilen deliller muvacehesinde yargılama yapılarak karar verilmesi gerekmektedir.

6100 sayılı HMK.nun 353/1-a/6.maddesinde, tarafların davanın esasıyla ilgili olarak gösterdikleri delillerin hiçbiri toplanmadan veya gösterilen deliller hiç değerlendirilmeden karar verilmiş olması hususu davanın esası incelenmeden kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine duruşma yapmadan kesin olarak karar verilen hallerden sayılmıştır.

Bu itibarla, mahkemece yukarıda anılan hususlara ilişkin delil toplanmadan, inceleme ve değerlendirme yapılmadan karar verilmesi nedeniyle, HMK'nın 353/1-a/6. maddesi uyarınca kararın kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."