Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2023/955 K.2025/217

.. T.C.

GAZİANTEP

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

11. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO :.. KARAR NO : ...

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

Başkan :.... Üye :.... Üye :.... Katip : ...

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

Gaziantep 1. Asliye Ticaret Mahkemesi TARİHİ : ... NUMARASI :.. DAVACI : ... VEKİLİ : Av. . DAVALI : ... VEKİLİ : Av. .....

DAVANIN KONUSU

Yurt İçi Karayolu Taşımacılık Poliçesinden Doğan Tazminat

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : ... YAZIM TARİHİ : .....

Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar davacı vekilince istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA

Davacı vekili; nakliyat işiyle uğraşan müvekkilinin ........ şahıs şirketi adı altında faaliyette bulunduğunu, müvekkilin taşımasını yaptığı malları her türlü riske karşı....... poliçe numaralı .........ile davalı sigorta şirkete sigortalattığını, ...tarihinde dava dışı ........ aylık bir nakliye sözleşmesi imzalandığını, buna istinaden ...... tarihinde kiralık araç olan ........ plakalı araç ile taşıma konusu malların . .. sevki için yola çıktığını, ancak . .. gerçekleşen hırsızlık olayından dolayı göndericinin ürünlerinin teslim edilemediğini, ilgili firmaya imzalanan sözleşme gereğince uğradıkları .....

TL'lik zararın müvekkili tarafından ödendiğini, bu zarardan ötürü davalı sigortacıya . nolu .......Sorumluluğu poliçesi kapsamında .. tarihinde emniyeti suistismal hasarı olduğuna dair ihbarda bulunulmuşsa da davalının ....... günlü cevabi yazısıyla;

taşımaya sigortalının dahil olduğuna ilişkin herhangi bir delil olmadığından hasarla ilgili sigortalının bir sorumluluğunun olmadığı belirtilerek talebin reddedildiğini, arabuluculuktan da sonuç alınamadığını, davalı hırsızlık olayının gerçekleştiği araçların şirket aracı olmamasından dolayı teminat dışı kaldığını iddia ederek herhangi bir sorumluluğu olmadığını belirtmişse de sözleşmenin on birinci sayfasının altıncı paragrafında ''şahıs araçları ile yapılan taşımalar teminata dahil edilmiştir'' şeklinde özel hüküm bulunduğunu,

özel şart içeren sözleşmelerde ise genel şart değil özel şartın uygulanacağını beyanla müvekkilinin ödediği ......... tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, dava konusu olay açısından müvekkilinin sigortalısının dahil olduğunu gösterir somut delil olmadığını, dava dosyasına sunulan belgelerden görüleceği üzere ........adlı satıcı firma tarafından .. adlı alıcı firmaya bir takım emtia satılmış olup, emtiaların nakliyeci .......... bulunan tesislerinden ........ tarihinde yüklendiğini, adli makamlar tarafından araç sürücüsü . .. için tutanak tutulduğunu, davacı ... römork plakalı aracın kiralık olduğunu, kendisinin nakliyeci olduğunu iddia etmişse de bunu ispatlayamadığını,

sunulan evraklar incelendiğinde taşıma faturasının araç sahibi.......tarafından mal sahibi/satıc....... adına düzenlendiğini, faturadan görüleceği üzere sigortalının söz konusu taşıma işine herhangi bir dahli bulunmadığını, sigortalı davacı olduğu halde taşımanın ..........simli kişiye ait araçla gerçekleştirildiğini, bu kişinin sigortalı ile herhangi bir hukuki ve ticari bağı olmadığını, kiralık araca ilişkin herhangi bir belge de bulunmadığını, faturanın . .. tarafından satıcı .. isimli firmaya kesildiğini,

kaldı ki davacının .. ile imzaladıklarını sözleşme kapsamında hırsızlığa konu mallar için......TL yapılan ödemeye ilişkin herhangi belge sunulmadığını,öte yandan ....... dört numaralı sayfasının ......Şartı başlıklı bölümünde, bireysel nakliyeciler tarafından gerçekleştirilen her türlü sevkiyatın teminat harici olacağının kararlaştırıldığını, poliçedeki kiralık araçlara ilişkin tüm özel şart, istisna ve yükümlülüklerin işbu kiralık araç özel şartı hükümlerine aykırı olmamak kaydıyla geçerli olduğunu,

dolayısıyla da sevkiyatı yapan aracın sigortalı tarafından kiralandığı ihtimalinde dahi aracın nakliyecilik hizmeti veren bu alanda kanuni gereği yeterliliğe sahip tüzel kişi firmadan kiralanmaması sebebiyle poliçe şartlarının ihlal edildiğini, sevkiyata ilişkin müvekkiline bildirim de yapılmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, taraflar arasında düzenlenen taşıyıcı sorumluluk sigorta poliçesinde "kiralık araçlarla yapılacak sevkiyatlarda söz konusu araçların tüzel kişiliğe haiz bir firmadan kiralanmış olması şartı ile teminat geçerlidir. Sigortacının söz konusu kiralık araç sahibi firmaya rücu hakkı saklıdır. Bireysel nakliyeciler tarafından gerçekleştirilen her türlü sevkiyat teminat harici olacaktır.

İşbu poliçede yer alan kiralık araçlara ilişkin tüm özel şart, istisna ve yükümlülükler işbu "Kiralık Araç Özel Şartı" hükümlerine aykırı olmamak kaydıyla geçerlidir." hükmü gereğince, sözleşme özel notları kısmında "Şahıs araçları ile yapılan taşımalar teminata dahil edilmiştir." denilmekte ise de kiralık araçlar özel şartında "İşbu poliçede yer alan kiralık araçlara ilişkin tüm özel şart,

istisna ve yükümlülükler işbu ". . . ." hükümlerine aykırı olmamak kaydıyla geçerlidir." hükmüne yer verildiğinden kiralık şahıs araçlarıyla yapılan taşımaların teminat harici olduğunun kabulü ile meydana gelen taşıma teminat harici olduğundan davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF GEREKÇELERİ

Davacı vekili, yerel mahkeme kararında klozlar arasında bağlantı ile genel koşullar ve özel koşullar değerlendirmesi yapılmadan, dosyanın bir başka bilirkişi heyetine tevdi edilmesi gerektiği karşısındaki itirazlarının gerekçesiz olarak reddedilerek davanın reddine karar verildiğini, genel koşullardaki kiralık araç özel şartı ile şahıs araçları ile yapılan taşımalar teminata dahil edilmiştir şeklindeki özel klozun poliçeye neden dahil edildiği hususunda bir tartışma yürütülmediğini, hiçbir sigortacının rizikonun gerçekleşmesi halinde teminatın ödenmemesi için poliçede çelişen klozlar koyamayacağını, bu hususun tartışılmadığını,

davalının teminatın ödenmemesi için bu çelişik klozları öne sürmek için özel-genel hükümleri birbirine karıştıran bir yol izlediğini, poliçenin ......... başlıklı bir klozda "kiralık araçlarla yapılacak sevkiyatlarda söz konusu araçların tüzel kişiliğe haiz bir firmadan kiralanmış olması şartı ile teminat geçerlidir. Sigortacının söz konusu kiralık araç sahibi firmaya rücu hakkı saklıdır. .. nakliyeciler tarafından gerçekleştirilen her türlü sevkiyat teminat harici olacaktır.

İşbu poliçede yer alan kiralık araçlara ilişkin tüm özel şart, istisna ve yükümlülükler işbu ........hükümlerine aykırı olmamak kaydıyla geçerlidir." hükmü olduğunu, söz konusu bu kloz ile sigorta şirketi şahıslarla yapılan taşımaların riskini almak istememekteyse de müvekkilinin kendisinin bir komisyoncu olduğunu öz mal araçlarının olmadığını, yüklemelerinin çoğunu şahıslardan kiraladığı araçlarla yaptığını ve bu şekliyle yüklemeler gerçekleştrdiğini söz konusu bu kloza bir istisna koymaması halinde poliçeyi imzalayamayacağını acenteye ifade ettiğini,

bunun üzerine poliçenin 8. sayfasında "Sözleşmenin Özel notları" başlıklı klozlar düzenlenerek, 11. sayfada şahıs araçlarıyla yapılan taşımaların teminata dahil edildiğini, genel koşullarda teminata dahil olmayan hususun kiralık araçların şahıslara ait olma hususu olduğunu, özel madde düzenlenerek genel maddenin mülga edildiğini, genel koşullarda teminata dahil olmayan kiralık araçların şahsılara ait olması hususuna istisna getirilerek kiralık araçların şahıs araçlara ait olması hususunun da teminata dahil edildiğini, sigortacının tüzel bir kişilikle poliçe düzenlemediğini,

müvekkilinin şahsi araçları olmayan bir komisyoncu olduğunu ve yüklemelerinin çoğunu kiralık şahsi araçlarla yaptığını, bunu bildiği için genel koşullarda kiralık araç özel şartını kabul etmediğini, bunun üzerine şahıs araçlarıyla yapılan taşımaların da teminata dahil edildiğini, belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle, ......... kapsamında, sigortalının taşıma işi esnasında gerçekleşen hırsızlık olayı nedeniyle giderilen zararın tahsili istemine ilişkindir. Dairemizce inceleme, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf edenin sıfatı, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillere, özellikle poliçede yer alan yapılacak sevkiyatlarda söz konusu araçların tüzel kişiliğe haiz bir firmadan kiralanmış olması şartı ile teminat geçerli olacağı, poliçede yer alan kiralık araçlara ilişkin tüm özel şart, istisna ve yükümlülüklerin işbu ..........hükümlerine aykırı olmamak kaydıyla geçerli olacağı yönündeki düzenleme uyarınca zararın teminat dışında kaldığının belirlenmesine, bu yöndeki gerekçe içeriğine göre, mahkemece taraflar arasındaki uyuşmazlığın somut olayın özelliklerine uygun olarak belirlendiği,

yargılamanın HMK'da belirtilen usullere uygun olarak yürütüldüğü, taraflarca gösterilen hükme etki edecek delillerin usulüne uygun olarak toplandığı, delillerin takdirinde ve yasa kurallarının olaya uygulanmasında bir isabetsizlik görülmediği, kararda kamu düzenine aykırı herhangi bir husus bulunmadığı, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."