Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2023/970 K.2025/249

Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar davacı tarafça istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA

Davacı ..........sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 37. maddesinin ikinci fıkrasına göre... yönelik Devlet destekleri kapsamında yapılan ödemelere ilişkin iş ve işlemleri, ...........ile görevlendireceği ilgili diğer kurum ve kuruluşlar vasıtasıyla da gerçekleştirilebilir" hükmünü amir olduğunu, davalı şirkete de ..sayı...........akkında Tebliği kapsamında marka tanıtım faaliyetine yönelik destek ödemesi yapıldığını, bu destek çerçevesinde davalı . ....... de .. ülkesindeki faaliyetlerine ilişkin yapmış olduğu tanıtım destek başvurusundan dolayı.......... sayılı Tebliğ kapsamında destek müracaatı alındığını,

söz konusu destek müracaatının incelenmesi neticesinde başvuru esnasında örnekleri sunulan katalog ve ajanda da yabancı dillerde ibareler ile birlikte .. ifadelerin de kullanıldığının görülmesi üzerine........Tebliğe ilişkin Genelgenin 14/3 maddesindeki "Tanıtım faaliyetleri kapsamında ....

C) Türkçe yapılan tanıtım harcamaları .... desteklenmez" hükmü kapsamında ve ayrıca üzerinde adı geçen firmanın yapılan taşınabilir şarj cihazının........sayılı . .. talimat gereği ..........sayılı yazı ile konu ........ iletilerek başvurunun mezkur mevzuat kapsamında nasıl değerlendirilmesi hususlarında talimatları talep edildiğini, bakanlıktan gelen cevabi yazıda davalı tarafça başvuru yapılan ürün olan taşınabilir şarj cihazları bedelinin piyasa rayiç bedeline uygunluğunun birliklerince araştırıldıktan sonra değerlendirmeye alınması gerektiğini belirttiğini,

bu durum üzerine birliklerinin yapmış olduğu inceleme ve değerlendirme neticesinde davalı şirket........

Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Tebliğ kapsamında yaptığı (yelek, tişört, küp, blok metal kalem, saat) harcamalarına ilişkin hak edişlerinin ödemesinin yapıldığını, taşınabilir şarj aleti için yapılan piyasa fiyat araştırmasında fiyat teklifleri arasında büyük farklılıklar olması ve piyasa rayiç bedeliyle uyumlu olmadığı yönündeki tespite bağlı olarak destek dışında tutulması yönünde hareket edildiğini, davacı tarafta davaya konu şirketlerine yapılan destek ödemeleri ile ilgili.........

Tebliğ kapsamında yaptıkları destek müracaatında taahhütname imzaladığını, davalı şirket tarafından hem imzalamış olduğu taahhütname hem de...sayılı tebliğin ..maddesi uyarınca ödemesi gereken para ödenmesi için müvekkili birlik tarafından Bakanlık talimatı ile ilgili tutar ödenmek zorunda kalındığı,

bu tutarın geri ödenmesi için davalı aleyhine icra takibi yapıldığını, ancak yapılan icra takibine davalının haksız itirazı nedeniyle takibin durduğunu bu nedenle davalarının kabulüne, davalı borçlunun ..........Esas sayılı dosyası kapsamında yapmış olduğu haksız ve hukuka aykırı itirazının iptaline, icra takibinin devamına alacak likit olduğundan davalı borçlu aleyhine takip konusu alacağın ....'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ...i vekili cevap dilekçesinde özetle; .. talimatı haksız olmasına rağmen davacı taraf kendiliğinden ödeme yaptığını, davalının davacı lehine vermiş olduğu taahhüdü bulunmadığını, bir zarar var ise zararın oluşmasına davacının sebebiyet verdiğinden müterafik kusur indirimi hakkı olmadığını, sunulan ve yargılama aşamasında kendiliğinden belirlenecek nedenlerle davanın reddine, davacının haksız ve kötü niyetli olarak icra takibi yapması nedeniyle alacaklı tarafın aleyhine ..oranınından aşağı olmamak üzere tazminata, yargılama masrafları ve avukatlık ücretinin davacı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

YEREL MAHKEME KARARI

İlk derece mahkemesince.

"7155 sayılı Kanun'un 20'nci maddesi ile eklenen 6102 sayılı . . .(TTK)'nun 5/A-1 maddesinde, ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olmasının dava şartı olduğu, 7155 sayılı Kanun'un 23'ncü maddesi ile eklenen 6325 sy m.18/A-2 maddesinde ise, arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verileceği düzenlenmiştir.

Anılan yasal düzenleme karşısında arabuluculuğa başvurmadan dava açılması halinde işin esasına girilmesi mümkün değildir. Davalı vekili her ne kadar kendilerine süre verilmesi halinde dava şartı noksanlığını gidereceklerini, usulüne uygun süre verilmemesi nedeniyle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiş ise de.

HMK'nın 115/2. maddesinde tamamlanabilir dava şartı eksikliğinin giderilmesi için davacı tarafa süre verilebileceği belirtilmiş ise de 6352 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında ..

Kanununun 18/A-2. maddesinde arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın dava şartı yokluğundan usulden reddedileceği açıkca belirtildiğinden anılan dava şartı eksikliğinin tamamlanabilir dava şartı eksikliği olarak nitelendirilmesi mümkün değildir.

Zira arabuluculuk, tarafların mahkeme yoluna başvurmadan uyuşmazlıkları bir araya gelerek çözmeleri, bu şekilde daha hızlı ve barışcıl yöntemlerle sonuca ulaşmaları ile mahkemelerin iş yükünün azaltılması amacıyla getirilmiş bir alternatif çözüm yoludur.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun dava şartlarının incelenmesi başlıklı 115. madde hükmünün açık olduğunu, buna göre; madde 115'de, "1) Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. (2) Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir.

Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder. (3) Dava şartı noksanlığı, mahkemece, davanın esasına girilmesinden önce fark edilmemiş, taraflarca ileri sürülmemiş ve fakat hüküm anında bu noksanlık giderilmişse, başlangıçtaki dava şartı noksanlığından ötürü, dava usulden reddedilemez".........

Eldeki dosyada davanın... tarihinde..

Mahkemesi’nde .. sayısı ile ...tarihinde açıldığı, ilgili mahkemece ... tarihli kararı ile davanın mahkememizin görevli olması sebebi ile usulden reddine karar verildiği, bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun..... sayılı ilamı ile esastan reddine karar verildiği ve davacı vekilinin istemi ile dosyanın mahkememize tevzi edildiği davacının tam da bu aşamada ...... tarihinde arabuluculuk bürosuna başvuru yaptığı anlaşılmakla tamamlanabilir dava şartı niteliğinde bulunmayan işbu eksiklik sebebi ile davanın dava şartı yokluğu hasebi ile usulden reddine dair aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir." gerekçesiyle davanın dava şartı yokluğundan

reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı taraf istinaf dilekçesinde; dosyanın görevsizlikle.......... tarihinde arabuluculuk kanun yoluna başvurulduğunu, arabuluculuk dava şartının yerine getirilmesinin akabinde dosyanın görevli mahkemesine gönderilmesi için talepte bulunduklarını, dosyanın görevli asliye ticaret mahkemesi'ne gönderildiği aşamada arabuluculuk dava şartının usulüne uygun şekilde yerine getirilerek tamamlandığını, bu nedenle kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, .........Tebliğ hükümlerine göre verilen destek ödemesinin iadesi / istihkakı için başlatılan icra takibine itiraz nedeniyle 2004 sayılı İİK m. 67'ye göre açılmış itirazın iptali davasıdır.

Dairemizce inceleme, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf nedenleri ve kamu düzeni gözetilerek yapılmıştır.

Dava konusu uyuşmazlık dava açılmadan önce arabuluculuk başvurusu yapılmamış olması durumunda görevsizlik ya da yetkisizlik kararı verilmesi üzerine dosya görevli ya da yetkili mahkemeye gitmeden önce arabuluculuk başvurusu yapılmış olmasının arabuluculuk dava şartının yerine getirilmesi olarak kabul edilip edilemeyeceği konusundadır.

Arabuluculuk dava şartı olarak 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m. ..sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m. 3'de düzenlenmiştir. Her üç yasal düzenlemeye göre de dava açılmadan önce arabulucuya başvuruda bulunulması dava şartı olup dava açıldıktan sonra arabulucuya başvuru yapılması dava şartı eksikliğinin giderilmesi olarak kabul edilmemiştir.

6100 sayılı HMK m. 118/I'e göre; "Dava, dava dilekçesinin kaydedildiği tarihte açılmış sayılır. Dava dilekçesine davalı sayısı kadar örnek eklenir." Bu maddeye göre dava, dava dilekçesinin kaydedildiği tarihte açılmış sayılmaktadır.

6100 sayılı HMK'nın "Görevsizlik veya yetkisizlik kararı üzerine yapılacak işlemler" başlıklı 20'inci maddesine göre.

"Görevsizlik veya yetkisizlik kararı verilmesi hâlinde, taraflardan birinin, bu karar verildiği anda kesin ise tebliğ tarihinden, süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde kararı veren mahkemeye başvurarak, dava dosyasının görevli ya da yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmesi gerekir.

Aksi takdirde dava açılmamış sayılır ve görevsizlik veya yetkisizlik kararı veren mahkemece bu konuda resen karar verilir.

Dosya kendisine gönderilen mahkeme, kendiliğinden taraflara davetiye gönderir." Bu madde, görevsizlik veya yetkisizlik kararı verilmesi hâlinde taraflara yeni bir dava dilekçesi hazırlama ve karşı tarafa tebliğe çıkarma yükümlülüğü getirmediği gibi dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi ile birlikte davanın görevli mahkemede yeniden açılmış sayılacağına ilişkin bir düzenleme de içermemektedir.

Yukarıda belirtilen HMK m. 118/I'e göre; davanın dava dilekçesinin kaydedildiği tarihte açılmış sayılması nedeniyle dosyanın görevli ya da yetkili mahkemeye gönderilmesi durumunda husumet itirazı, hak düşürücü süre ve zamanaşımı süresinin belirlenmesi ile diğer dava şartları olan derdestlik itirazı, taraf ve dava ehliyetine sahip olma, vekâlet ehliyetinin bulunup bulunmadığı davanın görevsiz ya da yetkisiz mahkemede açıldığı tarihe göre belirlenmektedir. Davanın açıldığı tarihte dava şartının gerçekleşip gerçekleşmediğinin belirlenmesi HMK m. 118'de ki bu hükme göre davanın ilk açıldığı tarihe göre belirlenmektedir.

Arabuluculuk dava şartını düzenleyen 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ..ayılı İş Mahkemeleri Kanunu m. 3 dava şartının gerçekleşip gerçekleşmediğinin belirlenmesinde davanın açılma tarihini HMK m. 118/I'den farklı olarak düzenlememiştir. Bu yasa hükümlerinde HMK m. 20'den farklı bir düzenleme ile görevsizlik ve yetkisizlik durumlarında dava şartının dosyanın görevli ya da yetkili mahkemeye gönderildiği tarihi esas alan bir düzenleme de yer almamaktadır. Bu nedenlerle mahkemenin kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."