Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2024/121 K.2025/518

Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar davacı vekilince istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA

Davacı vekili, ......... günü başlayan, görsel basın ve haberlerde de yer aldığı üzere yoğun kar yağışı felaketi meydana geldiğini, yaşanan kötü hava şartları nedeniyle müvekkilinin konutunun bulunduğu bölge de dahil olmak üzere birçok iş yeri ve konutun da zarar gördüğünü, müvekkilinin de gördüğü lüzum ve risk üzerine...... başlangıç/tanzim tarihli,....... vadeli konut poliçesi düzenlettiğini,

meydana gelen afet sonucunda,.. günü müvekkilinin sigortalı dubleks villasının çatısı üzerinde yoğun kar birikintisi oluşmasına bağlı olarak biriken karların oluşturduğu ağırlıktan dolayı sigortalı konutun çatı kaplamalarında yer yer çökme ve açılmalar meydana geldiğini, akabinde poliçe vadesi içerisinde çatı kaplamasının tamamen çöktüğünü, müvekkilinin hasar tespitine gerek kalmadan ilgili acente ile görüşürken poliçe tanzim tarihinden önce çatının (sağlam çatının) fotoğrafını attığını, poliçenin sigortacı ve acentesinin bilgisi dahilinde

yapıldığını, bununla beraber çatının üzerinde kar dahi olsa, poliçenin tanzim tarihinde çatıdaki kar birikintisinin risk teşkil etmediğini düşünmüş olacağından poliçenin düzenlendiğini belirterek ..tarihinde müvekkiline ait sigortalı konutta yoğun kar yağışı sonucu . villanın çatısında meydana gelen zararın tazmini ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak ve ıslah edilmek üzere şimdilik ... TL'nin yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, müvekkile gerekli evraklarla başvuru yapılmaksızın dava açıldığından davanın hukuki yarar yokluğundan reddi gerektiğini, müvekkili . . .. merkezi....de olduğundan ..

Mahkemelerinin görevli olduğunu, kaldı ki talebin zamanaşımına uğradığını, sigortalı adına düzenlenen konut poliçesinin başlangıç tarihi .. olup rizikonun dava dilekçesinde belirtildiği üzere poliçe düzenlenme tarihinden önce .. tarihinde meydana geldiğinden zararın teminat kapsamında olmadığını, sigorta ettirenin beyan yükümlülüğüne aykırı davranıp davranmadığının da incelenmesi gerektiğini,

sigortalının söz konusu konuttaki çatının karla kaplı olduğunu bilmesine rağmen poliçe düzenlettirerek kar altında kalan ve çökme tehlikesi olan çatıyı onarmak yerine kötü niyetli olarak poliçe tanzim ettirdiğini ve...... tarihinde çatının çökmesi nedeniyle eldeki davayı açtığını, müvekkili sigortacının faiz sorumluluğunun da olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, taraflar arasındaki uyuşmazlığın ...... tarihinde ve sonrasında ........yaşanan yoğun kar yağışı sebebi ile davacının konutunun çatısında meydana gelen kar birikmesi sonucunda . tarihinde çatının çökmesi nedeniyle meydana gelen hasarın .... arası dönem için düzenlenen poliçenin teminat kapsamında olup olmadığı konusu olduğu,

taraflar arasındaki poliçenin teminatlar başlıklı kısmında “Poliçe başlangıç tarihinden önce meydana gelmiş her türlü hasar ile bu hasarlar nedeni ile ortaya çıkabilecek diğer hasarlar teminat haricidir.” denilmekte, ayrıca hasara neden olan kar ağırlığının poliçe süresi içerisinde meydana geldiği kabul edilse dahi poliçedeki “Poliçe başlangıç tarihinden itibaren ilk . gün içinde dahili su sel su baskını,

her türlü sorumluluk hasarları ve izolasyon yetersizliği sebebiyle meydana gelebilecek olan hasarlar teminat kapsamı dışındadır.” maddesi uyarınca yine davalının meydana gelen zarardan sorumlu tutulamayacağı gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, hasar tespitine yapılmasına gerek kalmadan zaten müvekkili ilgili acente ile görüşürken poliçe tanzim tarihinden önce çatının fotoğrafını attığını, poliçenin sigortacı ve acentesinin bilgisi dahilinde yapıldığını, fotoğraflardan da davalının bilgisi olduğunu, bununla beraber çatının üzerinde kar olsa dahi o tarihte henüz risk teşkil etmediğini, çatının çökmesine sebep olan şey sadece kar birikintisi olmayıp kar birikintisinin erimesi ve ağırlaması olduğunu, poliçe tarihinde hasar olmamakla beraber zaten hasar olmasaydı prim neyi karşılayacağını,

yerel mahkeme davalının meydana gelen zarardan sorumlu tutulamayacağı belirtilmişse de ek olarak sunulan .. İle .....ncelendiğinde de görüleceği üzere poliçenin başlangıç tarihinin..olduğunu, sigortalı taşınmazında meydana gelen hasarın ..günü vuku bulduğunu, davalının sorumlu olmadığını beyan etmenin hakkaniyete de aykırı olduğunu, . .. Başvuru,. Tarih, ..Karar sayılı dosya incelendiğinde raporların müvekkili lehine olduğunu belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle, yoğun kar yağışı nedeniyle oluşan kar ağırlığına bağlı olarak...günü davacıya ait sigortalı konuttaki çatının çökmesi suretiyle meydana gelen maddi zararın konut poliçesi kapsamında tazmini istemine ilişkindir.

Dairemizce inceleme, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf edenin sıfatı, ileri sürülen istinaf nedenleri ve kamu düzeni gözetilerek yapılmıştır.

Dava tarihi ...... itibariyle yürürlükte bulunan 6502 sayılı TKHK'nın 3. maddesine göre, tüketici, ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi , tüketici işlemi, mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileride dahil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına veya hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekalet, bankacılık ve benzeri sözleşmelerde dahil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi ifade eder. 6502 sayılı yasanın 73. maddesi bu Kanunun uygulanması ile ilgili her türlü ihtilafa tüketici mahkemelerinde bakılacağını öngörmüştür. Bir hukuki işlemin

sadece . sayılı yasada düzenlenmiş olması tek başına o işlemden kaynaklanan uyuşmazlığı tüketici mahkemesinde görülmesini gerektirmez. Bir hukuki işlemin ..sayılı yasa kapsamında kaldığının kabul edilmesi için taraflardan birinin tüketici olması gerekir. . sayılı yasanın ..ıkrasında “Taraflardan birini tüketicinin oluşturduğu işlemler ile ilgili diğer kanunlarda düzenleme olması, bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve bu Kanunun görev ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanmasını engellemez.”düzenlemesine yer verilmiştir. Böylelikle ilgili yasa maddesi ile görev konusunun tartışılmasının önüne geçilmiştir.

Somut uyuşmazlıkta davacı dava dilekçesinde, konut çatısının çökmesi suretiyle zarar meydana geldiği iddiasıyla eldeki davayı açmış olup, konut poliçesi incelendiğinde sigortalı ve sigorta ettirenin davacı . . olduğu, sigortalanan yerin villa ve konut vasfında olduğu, ticari amaçla kullanılan bir yer ya da ticarethane olduğunun anlaşılamadığı, davacının tacir olduğunun da dosyadan anlaşılamadığı, hal böyleyken taraflar arasındaki sigorta sözleşmesinin . sayılı .. maddesi anlamında bir tüketici işlemi olduğu anlaşılmaktadır.

Yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler kapsamında uyuşmazlık .. kapsamında kaldığından davaya bakmaya görevli mahkeme tüketici mahkemesi olduğundan, ticaret mahkemesince görevsizlik kararı verilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın esasına girilerek karar verilmesi yerinde görülmemiştir.

Kabule göre; somut olayda ..tarihinde kar kaplı çatının çökmesi suretiyle rizikonun meydana geldiği sabit olup, poliçenin üçüncü sayfasında "kar ağırlığı" rizikosu açıkça teminat örtüsü altına alınmıştır. Kar yağışı .. tarihinde başlamış ise de, poliçe tanzim ve başlangıç tarih..... tarihi olup, çökme rizikosu ise ......tarihinde vuku bulmuştur.

Yerel mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, kar yağışının........tarihinde başladığı, rizikonun poliçe tarihinden evvel başlayan kar yağışıyla meydana geldiği belirtilmişse de, uyuşmazlık konusu riziko kar ağırlığına bağlı çatı çökme olgusu olup, günler içerisinde kar birikmesine bağlı oluşan çökme vakıasının ........arihinde vuku bulduğu açık ve çekişmesizdir.

Hal böyleyken, uyuşmazlığa konu riziko poliçe kapsamı içerisinde gerçekleştiğinden, mahkemece hukuken hatalı değerlendirme içeren bilirkişi raporunun hükme esas alınması kararın esas yönünden de kaldırılmasını gerektirmiştir.

Yerel mahkemece davanın reddine ilişkin gerekçesinde; uyuşmazlık konusu konut poliçesinin uyarılar başlıklı 6. maddesinde; "Poliçe başlangıç tarihinden önce meydana gelmiş her türlü hasar ile bu hasarlar nedeni ile ortaya çıkabilecek diğer hasarlar teminat haricidir." şeklinde düzenleme bulunduğu, hasara yol açan kar ağırlığının poliçe tanziminden hemen önce başlayan kar yağışına bağlı olması nedeniyle ve ayrıca poliçedeki "Poliçe başlangıç tarihinden itibaren ilk 30 gün içinde dahili su sel su baskını, her türlü sorumluluk hasarları ve izolasyon yetersizliği sebebiyle meydana gelebilecek olan hasarlar teminat kapsamı dışındadır." şeklindeki maddesi nedeniyle uyuşmazlık konusu hasarın teminat örtüsü dışında kaldığı belirtilmiştir.

Sigorta sözleşmesinde sigorta konusu menfaatin ne olduğu ve hangi rizikolara karşı güvence sağladığı açıkça belirtilmelidir. Bu anlamda rizikonun ne olduğu açıklanarak, sınırları tespit edilmeli ve hangi hususların teminat dışı olduğu, riziko kapsamına girmediği tereddüte yer bırakmayacak şekilde ve açıkça belirtilmelidir. Bu zorunluluğun karşılanması için de,.

Sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 11/4 maddesinde, "Sigorta sözleşmelerinde kapsam dahiline alınmış olan riskler haricinde, kapsam dışı bırakılmış riskler açıkça belirtilir. Belirtilmemiş olan riskler teminat kapsamında sayılır." şeklinde düzenlemeye yer verilmiştir.

Bu minvalde somut olaydaki poliçe hükümleri incelendiğinde, kar ağırlığına bağlı çatı çökmesi olgusu açıkça teminat kapsamı dışında bırakılmadığı gibi, mahkemece dayanak yapılan poliçe tarihinden itibaren ilk ..günde meydana gelecek ve teminat harici bırakılan "her türlü sorumluluk hasarları" ibaresinden, yapı maliki sıfatıyla davacı sigortalı ve konut malikinin üçüncü kişilere karşı verebileceği zararlar (örneğin konuttaki su baskını nedeniyle komşu taşınmazın duvarının yıkılması) kast edilmektedir.

Nitekim poliçedeki sorumluluk kuvertürleri arasında. TL üst limitle üçüncü şahıs mali sorumluluk klozu bulunmaktadır. Dolayısıyla poliçedeki düzenlemeye yanlış anlam verilerek ilk .gün her türlü riziko ve sigortacı sorumluluğu teminat dışındaymış gibi değerlendirme yapılarak davanın reddine karar verilmesi yerinde olmayıp, kararın bu bakımdan da kaldırılmasını gerektirmiştir.

TTK'nın 18/2 maddesi gereğince basiretli tacir olarak davranma yükümlülüğü sözleşmenin her aşamasında, sözleşme kurulmadan önce, kurulma aşamasında, ifa sürecinde ve hatta sözleşme sona erdikten sonraki aşamada dahi nazara alınması gereken bir yükümlülüktür. Bu kapsamda tacirin imzalamayı planladığı sözleşmeden doğacak edim yükümlülüklerini önceden tahlil etmesi, bu hususta araştırma yapması, risklerini analiz etmesi beklenir.

Tacirin ifa yerinin ya da poliçe konusu riziko mahallinin iklim şartlarını da bilmesi gerekmektedir..........

Buna göre ihtilaf konusunun kaynağını oluşturan yoğun kar yağışı olgusundan meydana gelen maddi zararın taraflar arasında tanzim olunan poliçenin teminatı kapsamında bulunduğu, tacir olduğu için basiretli davranmakla yükümlü olan ve sigortanın yapıldığı bölgede yoğun kar yağışlarının başladığını bilmesi gereken davalı sigortacının, davacının bildirim yükümlülüğüne aykırı davrandığı yönündeki savunması yerinde değildir........

Bu açıklamalar doğrultusunda görevli tüketici mahkemesince yapılacak iş, poliçe hükümleri kapsamında talep edilebilir tazminat miktarının limit ve ilgili muafiyet hükümleri de nazara alınarak (gerekli görülürse keşif de yapılarak) inşaat mühendisi ve sigorta alanında nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişi heyetinden alınacak yeni bir rapor ile davacı sigortalının gerçek zararının tespiti ile sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."