Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2024/1245 K.2024/1589

Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar davacı vekilince istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA

Davacı .....vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili kurumun bina ve eklentilerinin güvenliğinin sağlanması için ihale yöntemiyle özel güvenlik şirketlerinden hizmet satın alındığını, dava dışı . .. adlı özel güvenlik işçisinin müvekkili kurumun özel güvenlik işlerini üstlenen davalı şirketlerin bünyesinde çalıştığını, dava dışı . .. toplu iş sözleşmesinden kaynaklı fark olarak .. TL, damga vergisi olarak ... TL ve kıdem tazminatı olarak .. TL ve ... TL olmak üzere toplamda ... TL ödeme yapıldığını, dava dışı ...ödenen .... TL'nin .... tarihinden ....'nin de .... tarihinde itibaren işleyecek ticari faizi ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalılar....... cevap dilekçesinde; dava dışı işçiye, davacı idarenin ödeme yapmış olduğunu ödeme sonucu taraflarına rücu davası açıldığını, açılan davanın reddini talep ettiklerini, usule ilişkin itirazlarında müvekkili şirket ile davacı arasında imzalanan hizmet sözleşmelerinde yetkili yerin belirlendiğini ve yetkili yerin sözleşmesinin yapıldığını, yetkili yerin .... mahkemeleri olduğunun belirlendiğini bu nedenle yetkisizlik kararı verilmesini, esasa ilişkin itirazlarında ayrıca asıl işverenin alt işverene rücu etmesine imkan veren bir kanun maddesinin bulunmadığını ayrıca davacının yaptığı ödemeden huzurdaki dava ile haberdar olduğunu,

müvekkili şirketin davacıdan ihale ile iş almakta olduğunu, ihaleyi kazanan müvekkili şirketin mevcut işçilerle çalışmaya devam ettiğini ancak davacı, ihaleye çıktığı işçi sayısını zaman içerisinde düşürmekte olduğunu, açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar........davaya cevap dilekçesi vermeyerek .... sayılı HMK m. 128'e göre davaya konu maddi vakıaları inkâr etmiştir.

YEREL MAHKEME KARARI

İlk derece mahkemesince. "Mahkememizce davalılardan ... ve ..... açılan davanın bu dosyadan tefriki ile yeni bir esasa kaydedilmesine karar verilmiştir. Belirtilen davalıların süresi içerisinde yetki itirazında bulunduğu anlaşıldığından tefrik edilen dosyada yetkisizlik kararı verilmiş ve dosya..... gönderilmiştir. Bu nedenle yargılamaya davalılar.... yönünden devam edilmiştir.

Kural olarak her yüklenici çalıştırdığı işçinin işçilik haklarından kendi çalıştırdığı dönemle sorumludur. Aynı işin devamı niteliğinde idareye bağlı yerlerde hizmet verip dava dışı işçiyi çalıştıran diğer firmalar içinde sözleşme hükümleri ve yasal düzenlemeler çerçevesinde idareyi sorumlu tutmak mümkün değildir. Buna göre davacı kurum davalı firmaların işçiyi çalıştırdıkları döneme isabet eden işçilik alacaklarını davalılardan isteme hakkına sahiptir. BK.nun 167.

Maddesinin dava konusu olayda uygulanması mümkün değildir. Zira sözleşme ve ihale dokümanında sorumluluk belirlenmiş olup dava dışı işçiyi çalıştıran şirketlerin aralarında müteselsil sorumluluğu gerektirir hukuki veya fiili irtibat bulunmamaktadır. Bu açıklamalara göre işçinin, işçilik alacakları için İş Mahkemesi'ne açtığı dava da, idarenin sorumlu tutulması İş Kanununun dan kaynaklanan bir zorunluluktur.

Davacı tarafından ödenen kısmın rücuen tahsiline ilişkin davada ise taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine bakılması gerekir.

Sözleşmede ve sözleşmenin eki şartnamelerde tarafların sorumluluklarına dair hüküm bulunması halinde bu hükmün uygulanması gerekli olup sözleşmede ve eki şartnamelerde sorumluluğa ilişkin hüküm bulunmaması halinde ise davalı işverenlerin dava dışı işçinin kendi yanlarında çalıştığı döneme isabet eden miktarın yarısından sorumlu olduklarının kabulü gerekir.

Tüm dosya kapsamına göre taraflar arasındaki düzenlenen sözleşmenin ve sözleşmelerin eki niteliğindeki teknik şartname uyarınca yüklenici davalıların çalıştırdığı işçilerin sosyal hakları açısından iş kanunu ve diğer yasalardan kaynaklanan işçilik alacaklarından yüklenicinin sorumlu olduğu açıkça yazılıdır. Sözleşmenin bu hükümleri tarafları da bağlar.

Bu nedenlerle mahkememizce sözleşmenin hükümleri göz önüne alınarak davalı yüklenicileri sorumlu tutarların bilirkişi raporuyla tespit edilmiş davalılardan .....sorumlu olduğu dönemler bakımından karar verilmiş ve dava dışı işçinin davalı ....... çalışmadığı anlaşıldığından bu davalı bakımından davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

6102 sayılı TTK.'nun 19/2 maddesine göre taraflardan yalnız biri için ticari iş niteliğinde olan sözleşmeler kanunda aksi bir hüküm bulunmadıkça diğeri için de ticari iş sayılır. Davalılar tacir olup dava konusu alacak ticari işletmesiyle ilgili olduğundan dava konusu alacak için avans faizi isteyebilir. Ayrıca davanın rücuen alacak davası olması sebebiyle ödeme tarihinden itibaren davacının mal varlığında azalma söz konusudur.

Dolayısıyla herhangi bir ihtara gerek kalmadan rücuen alacak davalarında ödeme tarihinden itibaren faiz talep edilmesi yerinde olup davacının talebi doğrultusunda hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı .....vekili istinaf dilekçesinde; yerel mahkemenin kararında dava dışı işçinin davalı .....çalışmadığı anlaşıldığından bu davalı bakımından davanın reddine ilişkin hüküm kurulduğunu, Ancak dava dış....tarihleri arasında bu şirkette çalıştığını, .. kayıtlarından da bu durumun anlaşıldığını, bu gerekçelerle kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine göre ödenmiş olan işçilik alacakları nedeniyle 6098 sayılı ...'e göre rücu istemine ilişkin alacak davasıdır.

Dairemizce inceleme, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf nedenleri ve kamu düzeni gözetilerek yapılmıştır.

Dava konusu uyuşmazlık dava dışı işçinin işçilik alacaklarından davacının hizmet ihalesini alan davalı şirketlerin sorumlu olup olmadığı konusundadır.

Davacı taraf dava dışı işçinin davalılardan davanın reddi kararı verilen Hamidanoğlu Şirketinde de çalıştığını, bu nedenle bu şirket hakkında davanın reddine karar verilemeyeceği itirazında bulunmuştur.

Dava dosyası üzerinde "3 klasör eki var" uyarısı yazıldığı halde dosyanın eklerinin dairemize gönderilmediği anlaşılmıştır. Bu nedenle aşağıda belirtilen sözleşme ve şartnamelere ilişkin inceleme dairemizce yapılamamıştır.

Dosya içerisinde bulunan dava dışı işçinin .. kaydı incelendiğinde davalı Hamidanoğlu Şirketinde çalıştığını gösterir bir kayıt bulunmamaktadır. Ancak davacı tarafın dosyaya sunduğu ihale alan şirketler listesinde bu şirketin ... . tarihleri arasında davacıdan hizmet ihalesi aldığına ilişkin kayıt bulunmaktadır. Sözleşme ve şartnameler dosya ekinde bulunmadığından bunun incelemesi yapılamamakta, mahkemenin gerekçeli kararında da bu konuda açıklama bulunmamaktadır.

Dosya içerisindeki belgelerden davalı olan....'nin de aynı dönemi kapsayacak şekilde ....döneminde ihale aldığı ve dava dışı işçinin .. girişini yaptırdığı görülmektedir. Bu durumda ihaleyi alan şirket kendi adına ya da ihaleyi birlikte aldığı başka bir şirket varsa onunla birlikte adi ortaklık / konsorsiyum adına dava dışı işçinin SGK kaydını yaptırmamış olsa da işçilik ücretlerinden hukuken sorumludur.

Bunun için davacı tarafın istinaf gerekçesi yaptığı davalı Hamidanoğlu Şirketinin hizmet ihale sözleşme ve şartnameleri incelenerek .... tarihleri arasında davacıdan hizmet ihalesi alıp almadığının, eğer hizmet ihalesini aldıysa tek başına mı yoksa başka bir şirket ile adi ortaklık / konsorsiyum kurarak mı aldığının belirlenmesi, bunun sonucuna göre davalı.... hakkında hüküm kurulması,

eğer başka bir şirket ile adi ortaklık / konsorsiyum kurarak ihaleyi aldıysa diğer şirket ile müşterek ve müteselsil sorumlu olacağının gerekçeli karar da değerlendirilmesi gerekirken bu hukuki değerlendirme yapılmadan karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bu gerekçelerle davacının istinaf başvurusunun kabulüne karar verilmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."