Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2024/1256 K.2025/1554

Taraflar arasında görülen davada .. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen ..karar sayılı kararın istinaf incelemesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı HMK’nın 353. maddesi gereğince tetkikatın evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için düzenlenen rapor ile istinaf sebepleri dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları, tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

- KARAR -

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davacı şirket hazır giyim ve konfeksiyon sektöründe yaklaşık .. yıldır faaliyette bulunan ihracatçı bir firma olup davalı yan ise kumaş üreticisi olduğunu, davacı davalı yan ile; dava dışı .. Tekstil İth. İhr. Ve Mümessillik San. Ve Tic. Ltd.

Şti. aracılığı ile ... isimli marka için üretilecek ürünlerin imalatında kullanılmak üzere aşağıda sipariş ayrıntıları verilen kumaşların üretimi için anlaşmaya varmış ve her bir sipariş için ayrı ayrı sipariş formları düzenlendiğini, özellikleri detaylıca açıklanan kumaşların tamamı .. markası için dava dışı .. Tekstil'e satılmak/ihraç edilmek üzere davalıdan tedarik edilmiş ve kumaşların zamanında teslim edileceği inancıyla ..

Tekstil ile .. için üretilecek ürünlerin teslim tarihi konusunda uzlaşılarak taahhütte bulunduğunu, davacı yapılan bu ödemeleri ticari defterlerine işlemiş ve ürünlerin zamanında teslim edilmesini beklemeye başladığını, her ne kadar taraflar arasındaki ticari ilişki bu şekilde başlamışsa da süreç içerisinde davalı yan tarafından ürünlerin zamanında ve istenilen niteliklerde teslim edilmemesi sebebiyle dava dışı ..

Tekstil ile yapılan sözleşmeleri gereği gibi ve zamanında ifa edemeyen davacı akdedilen sözleşmeler gereği geç teslimat/yükleme den ötürü .. firmasına indirim uygulamak zorunda kaldığını, Yani dava dışı .. Tekstil ile davacı arasında yapılan sözleşmeye göre ürünlerin zamanında teslim edilmemesi halinde satış bedeli üzerinden indirim yapılmak suretiyle sözleşmenin ifa edileceği hüküm altına alındığını, bu sebeple de dava dışı ..

Tekstil davacı müvekkile yaklaşık ...-USD gecikme indirimi uygulamış aynı zamanda bazı ürünlerin teslimatında daha fazla gecikmeyi engellemek için de ...-USD uçak kargo bedeli ödemek zorunda kaldığını, Kısaca davacı müvekkilin davalı yanın kumaşları geç teslim etmesinden dolayı uğradığı zarar toplamda yaklaşık ...-USD tutarında olduğunu, bilindiği üzere kararlaştırılan teslimat süresine tam olarak uyulması, tam zamanında tedarik sözleşmesinin karakteristik özelliklerinden birisini oluşturduğunu belirterek.

Nihai yargılama neticesinde haklı davamızın kabulüne karar verilerek davalı yana ..- USD'lik borç bedelinden sorumlu olmadığımızın tespit edilmesini ve ayrıca yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevabında özetle; davacı tarafından ikame dilen dava haksız olup kabulü mümkün olmadığını, davacı firma piyasada normal standartlarda .. iplik fiyatını, iplik tutarı ön ödeme peşin geri kalan bakiye ürün teslimi nakit olacak şekilde verildiğini, daha sonra davacı üç iplik siparişlerinin .. firması için olduğunu yani pahalı ürün satan bir marka olduğunu sipariş formu ile beraber belirttiğini, bunun üzerine davalı firma ise .. markası için üretim kalitesinin yüksek olması gerektiğini ve verilen fiyatlarla bunu sağlayamayacaklarını belirttiğini,

dava konusu siparişlerin başında veya geçilen sipariş formlarında kumaş terminleri ile ilgili yazılı bir metin veya bir görüşme olmamış, sipariş formları geçildikten sonra toplu bir termin bilgisi müşteri tarafında mail olarak davalıya iletildiğini, üretime geçildikten sonra endişeler doğrultusunda piyasa kabul toleransında olan kumaşlar davacı şirketçe reddedilmiş, gerekçe olarak ise kumaş ön ve arka yüzey arkasında renk farklılığı, beyaz kumaşlarda jüt sayısı, delik sayısı, koyu renklerde sürtme lekesi gibi kumaşın kesilmemesi için ciddi bir neden olmayan problemler gösterildiğini,

normalde bu tarz kumaşlarda müşterilere kumaşların fireli kesilmesi ve daha sonra eksiğinin davalı ücretsiz kumaş teslim ederek yapmış olduğu hatanın telafisi yapıldığını, ..

Tekstil iyi niyet göstermeyerek eğer 1 ton kumaş içinde genel olarak tekstil piyasasında termin ile ilgili problemler üretimin doğası gereği yaşandığını, hiç bir ticari ilişkide kumaş bedelinin yarısını fatura edecek kadar ağır cezai işlem söz konusu olmadığını, ayrıca davacı tarafından gönderilen, kendilerince zarar ettiklerini raporladıkları excell dosyasında kumaş teslim tarihlerinde geç kalınmasında kendilerinin hatalarının olduğu dosyası yanlışlık ile davalıya de ilettiklerini, dosyada yazılan dikili ürünlerin geç teslim edilmesinde kumaş terminlerinden ziyada dikim ile teknik sebepler detaylıca yazılı olduğunu, ..

Tekstil in müşterisine zamanında ürünleri teslim edememe sebeplerinden biride kendi yaşamış olduğu üretim kaynaklı, olan bu dava .. Tekstil'in kumaş üretim sürecini çeşitli bahaneler ile baltalayarak kumaşların terminlerinin cezaya düşmesini kasıtlı olarak yaptığı kanaatini oluşturduğunu, siparişin başında davacı tarafından geri gönderilen kumaşları müşteri memnuniyeti adına davalıca tamire alındığını, ..

Tekstil in dikili ürünler üzerinde indirim yaptığı fiyatların, .. firması ile siparişlerin detaylarını kapsayan sipariş sözleşmesinde kaydının tespiti, fatura ettiğini söylediği rakamlar adil ve mantığa uygun olmadığını, davalı ile aralarında yapılan sözleşme ile uygulanmak istenen indirim arasında orantısızlık olduğunu, davalının kayyımlık görevi .. Sigorta Fonu eliyle yürütüldüğünü belirterek; arz ve izah olunan nedenlerle davanın reddine karar verilmesine talep etmiştir.

KARAR

Mahkemece "...Davacı dava dilekçesinde; davalı ile kumaş satışı için anlaşıldığını, kumaşların davalıdan teslim alınması sonrasında kumaşların dava dışı 3.bir firmaya satışının yapılacağını, ürün bedelinin davalıya ödendiğini, ürünlerin dava dışı firmaya zamanında teslim edilmemesi halinde satış bedeli üzerinden indirim yapılmak suretiyle sözleşmenin ifa edileceğinin davacı ile dava dışı firma arasında hüküm altına alındığını, davalının geç teslimi nedeniyle dava dışı firmaya(.... gecikme indirimi uyguladıklarını, aynı zamanda bazı ürünlerin teslimatında daha fazla gecikmeyi engellemek için de ..

USD uçak kargo bedeli ödemek zorunda kaldıklarını, toplam zararlarının yaklaşık .. USD tutarında olduğunu, bu nedenle davalı yana .. USD'lik borç bedelinden sorumlu olmadıklarının tespitini talep etmiştir.

Davalı savunmasında özetle; ürün tesliminde yaşanan gecikmenin davacıdan kaynaklandığını beyan etmektedir.

Talimat mahkemesi aracılığıyla mali müşavir, tekstil mühendisi ve nitelikli hesaplamalar uzmanından oluşan heyetten alınan kök ve ek raporda özetle; taraflar arasında yazılı sözleşme bulunmadığı, ürün onay ve düzeltme süreçlerine ilişkin yazılı bir kural bulunmadığını, cezai şarta dair herhangi bir anlaşmanın bulunmadığı, davacı ile dava dışı firma arasındaki gecikme sürecinin, davacı ile davalı arasındaki gecikme sürecinden çok daha uzun ...... olması nedeniyle dava dışı firmaya ürün tesliminde gecikme sebeplerinin ve davacının iddia ettiği zararların sırf davalıdan kaynaklı sebeplere dayandığına ilişkin bir kanaat getirilemediğine dair tespitlere yer verilmiştir.

Tarafların iddia ve savunmaları, taraflar arasındaki yazışmalar, bilirkişi raporları ile dosyamızda bulunan tüm bilgi ve belgeler bir arada değerlendirildiğinde; kumaş satışına ilişkin olarak taraflar arasında sözlü olarak anlaşıldığı, ürünlerin geç teslim edildiği iddiası ile zarara uğranıldığı, bu nedenle kumaş bedellerinden sorumlu olunmadığının tespiti istemi ile eldeki davanın açıldığı, taraflar arasında yazılı sözleşme bulunmadığı, ürün onay ve düzeltme süreçlerine ilişkin yazılı bir kural bulunmadığı, cezai şarta dair herhangi bir anlaşmanın bulunmadığı,

davacı ile dava dışı firma arasındaki gecikme sürecinin, davacı ile davalı arasındaki gecikme sürecinden çok daha uzun..... olması nedeniyle dava dışı firmaya ürün tesliminde gecikme sebeplerinin ve davacının iddia ettiği zararların sırf davalıdan kaynaklı sebeplere dayandığına ilişkin bir kanaat getirilememesi nedeniyle alınan bilirkişi raporlarına da itibar edilerek taraflar arasında cezai şarta dair anlaşma bulunmaması ve davacının uğradığı iddia olunan zararın davalıdan kaynaklandığının ispat edilememesi nedenleriyle davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan gerekçelere binaen; 1-Davanın reddine,..." şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Karara karşı davacı vekili istinaf isteminde bulunmuştur. Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı ile davalı yan arasında güvene dayalı bir ticari ilişki yürütülmeye çalışılmışsa da; dosyaya sunulan mail suretleri, ödeme dekontları, 3.kişi .. firması ile yapılan sözleşme ve .. Mahkemece celp edilecek diğer deliller davalı yan tarafından taahhüt edilen edim gereği gibi ifa edilmediğini, davalı yanın basiretli bir tacir gibi hareket etmediğinden ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması talebiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında inceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinafa gelen tarafın sıfatı ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmış, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı resen gözetilmiş, ayrıca HMK'nın 357. maddesindeki "İlk Derece Mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz." kuralı nazara alınmıştır.

Dava, .. borç nedeniyle menfi tespit talebine ilişkindir.

.. Asliye Ticaret Mahkemesi ... sayılı ilamıyla, davanın reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı istinaf kanun yolu başvurusunda bulunmuştur.

Uyuşmazlık taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında davacının davalıdan sipariş ettiği ürünlerin geç teslim edilmesi nedeniyle davacının dava dışı şirkete yapmış olduğu indirim bedeli olan .. ve ürünlerin teslimatında daha fazla gecikme yaşanmaması için uçakla taşınması nedeniyle kargo şirketine ödemiş olduğu .. olmak üzere .. bakımından davacının davalıya borçlu olup olmadığı noktasındadır.

Her hangi bir icra takibi olmaksızın açılan ve sonuçlandırılan menfi tespit davasında ispat yükümlülüğü davacı üzerinde olup, davacı davalıdan kaynaklanan sebeplerle gecikme yaşandığını ve bu gecikme nedeniyle yukarıda belirtilen giderleri yapmak zorunda kaldığını ispatlayamadığından mahkemece verilen karar isabetli görülmüştür.

Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklara ve gerekçe içeriğine göre, mahkemece taraflar arasındaki uyuşmazlığın somut olayın özelliklerine uygun olarak belirlendiği, yargılamanın .. belirtilen usullere uygun olarak yürütüldüğü, taraflarca gösterilen hükme etki edecek delillerin usulüne uygun olarak toplandığı, delillerin takdirinde ve yasa kurallarının olaya uygulanmasında bir isabetsizlik görülmediği, kararda kamu düzenine aykırı herhangi bir husus bulunmadığı, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."