Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2024/135 K.2024/420

Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar davalı vekilince istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA

Davacı vekili, müvekkili şirketin kredi sigortaları branşında faaliyet gösterdiğini, davalı şirkete düzenlediği kredi sigortası priminden kaynaklı ....

USD alacağını tahsil edememesi üzerine . . . esas sayılı dosyası ile davalı şirket aleyhine genel iflas yolu ile takip başlatıldığını, davalının itirazı üzerine dosya borcunun ödenmediğini, taraflar arasındaki cari kredi sigortası poliçesi özel şartlarının ..... nolu modülüne göre sigorta şirketi, hasar prim oranına bağlı olarak sigortalısına poliçe tarifesinde gösterilen yüzde oranlarını ödemesi gereken prime uygulayarak ya indirim verir yada ek ücret uygular hükmünün bulunduğunu, davacının düzenlenen poliçeden davalıdan tahsil ettiği prim tutarının .....olduğunu, davalıya iki hasar dosyası için toplamda .......

USD hasar ödemesi yapıldığını, hasar tutarı prim tutarına oranlandığında mevcut hasar prim oranı ....olduğunu, bu durumda takip ve dava konusu poliçe sürşarj prim alacağı, poliçe tarifesinde yer alan sürşarj kademelerinden en üst seviye olan ....... şeklinde hesaplandığını, ......ile birlikte takip konusu yapıldığını, alacaklarını halen tahsil edemediklerini, bu nedenlerle davalı şirketin itirazlarının kaldırılarak davalı şirkete öncelikle depo kararı çıkarılmasına, depo kararına rağmen borcun ödenmemesi halinde davalı şirketin iflasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, taraflar arasında...... tarihleri arasında geçerli kredi sigortası poliçesi tanzim edildiğini, poliçesinin süresinin ...... tarihinde sona erdiğini ve uzatılmadığını, poliçe ile müvekkilinin .... . prim ödemesi yapmasının kararlaştırıldığını, prim tutarının ödendiğini, poliçe süresi içerisinde gerçekleşen risklerden dolayı davacının, müvekkili şirkete toplam .... ... tutarında tazminat ödediğini belirterek, müvekkilinden ..... ek prim talep ettiğini, ek primin.

Haziran ...... tarihli fatura ile müvekkilinden talep edildiği ve tek taraflı olarak ..... tarihli sürşarj zeyilnamesi düzenlendiğini, talebin sigorta sözleşmesi bittikten sonra yapıldığını, sözleşme süresi bittikten sonra sigortacının ayarlama şartına dayanarak primi yükseltme, ek prim talep etme hakkının bulunmadığını, davacının ek primi sözleşme süresi içerisinde talep etseydi, müvekkilinin sözleşmeyi feshederek zaten ek prim ödemekten kurtulacağını, ek prim talebinin kredi sigortası genel şartlarına aykırı olduğunu, genel şartlara göre kredi sigortalarında primin ciro esas alınarak belirlendiğini,

fazla prim alınmasının sadece genel şartların ....maddesi uyarınca ciro artışı gerekçesi ile mümkün olabileceğini, genel şartların ....maddesi uyarınca sigorta sözleşmesine genel şartlara aykırı düşmemek ve sigortalının aleyhine olmamak kaydıyla özel şartlar konulabileceğinin hüküm altına alındığını, bu durumda özel şartlarda yer alan gerçekleşen hasar miktarının tahsil edilen prime oranlanması ve buna göre ek prim tahakkuk ettirilmesi şeklinde ön görülen usul ve özel şartın genel şartlara aykırı olduğu için geçersiz olduğunu, yine poliçede belirlenen şartların . . ..

Şartları ile çelişmesi halinde ve sigortalının menfaatine aykırı ise . . . . . geçerli olacağına yönelik hükmün bulunduğunu, bu nedenlerle davacının ek pirim talep etme hakkı bulunmadığından davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; davalıya verilen kesin süre içerisinde borç takip dosyasına ödendiği ve davacı tarafçada ödenen bedel takip dosyasından tahsil edildiği, bu durumda davanın konusuz kaldığı gerekçesiyle davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, dava konusuz kalmış olsa da davalı taraf davanın açılmasına sebep olduğundan aleyhine yargılama giderlerine hükmedilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı vekili, mahkemenin gerekçeli kararında, "sigorta poliçesinde ..... .....den fazla hasar oranı için ... oranında ek prim yapılabileceğinin yazılı olduğu, aynı madde altında sigorta değerlendirme süresinin her bir sigorta yılı olarak belirtildiği, poliçe feshedildikten veya yenilenmedikten sonra sigorta şirketinin ödeme onayı vermiş olduğu tazminat talepleri son değerlendirme süresi içinde onaylanmış sayılır hükmünün bulunduğu, davacı tarafa toplam ..... tazminat talebinin davacı tarafça onayladığı,

bu ödemelerin "poliçe feshedildikten veya yenilenmedikten sonra sigorta şirketinin ödeme onayı vermiş olduğu tazminat talepleri son değerlendirme süresi içinde onaylanmış sayılır" hükmünün kapsamında kaldığı vicdani kanaatine ulaşıldığını ve düzenlenen bilirkişi raporun mahkemece denetlenmesi yapılarak hükme esas alındığının ifade edilerek,

sigorta şirketinin ek prim talep etme hakkı olduğunun belirtildiğini, mahkemenin gerekçesinde ifade edilen, poliçenin "Tazminat ödemelerinin poliçe feshedildikten veya yenilenmedikten sonra sigorta şirketinin ödeme onayı vermiş olduğu tazminat talepleri son değerlendirme süresi içinde onaylanmış sayılır" hükmünün, somut olay bakımından bir önemi bulunmadığını ve bu hüküm ....... ve poliçe genel şartları hükümlerine aykırı olduğu için geçersiz olduğunu, mahkemenin, sigorta poliçesinin sözü edilen maddesine baktığını, ama . . ... maddesini ve poliçe genel şartlarını dikkate almadığını, bilirkişinin uyuşmazlığı çözme yeterliliği bulunmadığını,

mahkemenin hükme esas aldığı poliçe özel şartı (sigorta süresi bittikten sonra ek prim istenebilmesi), . . . . ncü maddesine aykırı olduğu için geçersiz olduğunu ve uygulama alanı bulamayacağını, ek prim talebinin kredi sigortası genel şartlarına da aykırı olduğunu, ihtilafın hukuki olup mahkeme tarafından çözümlenebilecek nitelikte bulunduğunu, davanın konusuz kalmadığını, mahkeme tarafından icra takibine itirazlarının kaldırılması ve icra dosyasına ödeme yapılmadığı takdirde müvekkili şirketin iflasına karar verileceği için, icra dosyasına mecburen ödeme yapıldığını,

faiz işlememesi ve ilerleyen tarihte artacak kur sebebiyle daha fazla bir ödeme yapmamak için de davacının icra dosyasından parayı çekmesine izin verildiğini, bu durumun müvekkili şirketin davacının haklı olduğunu kabul ettiği anlamına gelmeyeceğini, mahkemenin davanın esası hakkında karar vermesi gerekirken davanın konusuz kaldığı gerekçesiyle esas hakkında karar vermemesinin hatalı olduğunu, bu nedenle kararın kaldırılması gerektiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle; alacak/kredi sigorta poliçesinden kaynaklanan ek prim alacağının tahsiline yönelik takipli iflas takibinde itirazın iptali ile davalının iflasına karar verilmesi istemine ilişkindir. Dairemizce inceleme, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf nedenleri ve kamu düzeni gözetilerek yapılmıştır. Davacı taraf davalı hakkında başlattığı icra takibi ile alacak/kredi sigorta poliçesinden kaynaklanan ek prim alacağının tahsilini talep etmekte; davalı ise ek prim talebinin TTK'nın 1414 maddesi ile kredi sigortası genel şartlarına aykırı olduğunu belirterek davanın reddini savunmaktadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık davacı sigorta şirketinin ek prim alacağının varlığı ve miktarı hususundadır. Taraflar arasında düzenlenen poliçede her bir maddenin altında davalının imzası almaktadır. Bunun dışında prim ayarlamasına ilişkin .., kredi sigortası bilgilendirme formu ve kredi sigortası genel ve özel şartları da davalı tarafça imzalanmış, davalı sözleşme öncesinde bilgilendirilmiştir.

Diğer taraftan davalının geçersizliğini ileri sürdüğü husus hasara bağlı ek prim ödemesine ilişkin olup meydana gelen hasarla orantılı olacak şekilde prim alınacağına ilişkin poliçe şartının dürüstlük kuralına aykırı bir yönünün de bulunmadığı gibi genel şartlara ve TTK hükümlerine de aykırılık teşkil etmediği açıktır.

Bu yönüyle davalının, primin belirlenmesine ilişkin poliçe hükümlerinin poliçe genel şartlarına ya da TTK maddelerine aykırı olduğundan bahisle geçersizliğine ilişkin istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.

Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklara ve gerekçe içeriğine göre, mahkemece taraflar arasındaki uyuşmazlığın somut olayın özelliklerine uygun olarak belirlendiği, yargılamanın HMK'da belirtilen usullere uygun olarak yürütüldüğü, taraflarca gösterilen hükme etki edecek delillerin usulüne uygun olarak toplandığı, delillerin takdirinde ve yasa kurallarının olaya uygulanmasında bir isabetsizlik görülmediği, kararda kamu düzenine aykırı herhangi bir husus bulunmadığı, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."