Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2024/1499 K.2026/272

İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dosya incelendi, gereği düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, taraflar arasında .. tarihli .. kontratı ve.. kontratı proforma başlıklı .. iplik satış sözleşmesi kapsamında, davacı şirketin ithalat yoluyla getirdiği menşei .. ülkesi olan jute iplik alım satım sözleşmesi yapıldığını, ürün özelliklerinin açıkça bu sözleşmelerde belirtildiğini, davalı ile yapılan satış sözleşmesi gereğince davacı şirketin menşei ülkesi üretici şirket ile aynı miktarda alım ve taahhüt sözleşmesi yaptığını ve bu sözleşme gereği taahhüt altına girdiğini, taahhüdü gereğince ürünlerin üretici şirket tarafından yüklemesinin yapılarak . ülkesinin . .. limanında bekletildiğini,

davalı tarafından .. ton .. ipliği karşılığı .. USD ödeme yapıldığını, ancak bakiye .. USD'nin ödenmediğini, toplamda .. USD ödeme ile birlikte demoraj masraflarının davalı tarafça ödenmesi gerektiğini, belirtilen eksik ödemeler yapılmadığından ürünlerin gümrüklenemediğini, bu nedenle müvekkili şirketin günlük ..

USD civarında demoraj (gümrük masrafı) ödemek zorunda bırakıldığını, ayrıca fiyatların düşmesi nedeniyle davacının bu ürünü üçüncü şahıslara satması durumunda fiyat farkından kaynaklı olarak ton başına .. USD zararı oluşacağını, bu zararın her gün artarak devam ettiğini, konuya ilişkin davacı tarafça... Noterliğinin .. tarihli ihtarnamesinin keşide edildiğini, ihtara istinaden sözleşmenin feshedildiğini ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik ..

USD demorajdan kaynaklı, .. USD düşük bedelle satış farkı, .. USD millileştirme bedeli, .. USD liman masrafı olmak üzere toplam .. USD maddi tazminatın sözleşmeye aykırılığın gerçekleştiği tarihten itibaren işletilecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, müvekkili şirketin halı imalatında ihtiyaç duyduğu jüt ipliğinin temini konusunda davacı şirket ile anlaştıklarını,.. tarihli ve .. tarihli proforma faturalar düzenlendiğini, varılan anlaşma gereği, davacı tarafın .. gün içerisinde proforma faturalara konu ürünlerin teslimatını yapacağının, müvekkili şirketin de emtiaların tesliminden sonra ödeme yapacağının kararlaştırıldığını, ancak davacı tarafın taahhütlerini ..gün içerisinde yerine getirmeyerek sözleşme konusu emtiaları zamanında teslim etmediğini, maddi sıkıntılarının olduğunu beyan ederek ödemelerle alakalı yardım talebinde bulunduklarını,

taahhütlerini yerine getirmeyen davacı şirket ile durum değerlendirmesi yapılarak iş bu proformaları kapsayan ..tarihinde yeni bir satış sözleşmesi imzalandığını,.. tarihli sözleşme uyarınca, müvekkili şirketin .. USD ödemeyi davacı şirketin hesabına banka havalesi yoluyla yatırdığını, .. USD’lik ödeme karşılığında, en geç .. tarihine kadar.. kg jüt ipliği teslim edilmesi gerekirken, gecikmeli olarak .. tarihli fatura ile ..

Kg jüt ipliğinin müvekkili şirkete teslim edildiğini, teslim edilen .. kg jütlerin kıymetinin .. USD olduğunu, bakiye .. USD değerinde. Ton..üt ipliğinin müvekkili şirkete teslim edilmediğini, müvekkili şirketin davacı taraftan ..

USD alacağı olduğunu, müvekkili şirketin davacı tarafın beyanlarının aksine, edimini yerine getirdiğini ancak davacı tarafın edimini yerine getirmediğini, sözleşmede teslim tarihi tayin edilmiş olmakla ihtara dahi gerek bulunmadığını, davacının taahhütlerini (edimini) yerine getirmemiş olması sebebiyle .. tarihli sözleşme ve sözleşmeye bağlı proforma faturaların ...

Noterliğinin.. tarihli ihtarnamesi ile haklı sebeple taraflarınca feshedildiğini, .. tarih ve .. numaralı proforma fatura ile satın alınan emtiaların bugüne kadar hiç teslim edilmediğini, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... sayılı dosyasından aldırılan... tarihli bilirkişi raporu ile müvekkili şirketin davacı şirketten .. USD alacaklı olduğunun anlaşıldığını savunarak davanın reddini istemiştir.

KARAR

Mahkemece, toplanan deliller ve aldırılan bilirkişi raporuna göre taraflar arasında, . USD ve .. USD tutarlı . adet proformaya dayalı bir alım-

satım sözleşmesi yapıldığı, sözleşmenin 'Tarafların Yükümlülükleri' başlıklı 3. maddesi gereğince; proformada belirlenen jüt ipliklerin satıcı firma (davacı) tarafından, yapılan ödemeye istinaden 21 gün içinde davalı firmanın

adresine (.) getirilmesi gerektiği hususunda tarafların anlaştığı, ürünlerin sözleşmeye göre alıcı-davalı firmanın . adresine teslim edilmesi gerekirken,

getirilmediği, davalıya teslim edilmediği, . . . . Limanında bekletildiği, bu hususun dava dilekçesinde de açıkça belirtildiği, taraflar arasında görüşmeler devam ederken bir durum/güncelleme yapılarak ..

tarihinde yeni bir satış sözleşmesi yapıldığı, yeni yapılan sözleşmeye uyarınca, .. Kg ürün

teslim edilmesi karşılığında davalı alıcının .. USD ödemesi hususunda anlaştıkları,

dosya kapsamında yer alan banka dekontundan davalı alıcının .. USD ödemede bulunduğu, ancak davacı satıcının .. kg ürün teslim etmesi gerekirken .. kg ürün teslim ettiği, teslim

edilen ürünlerin değerinin .. USD olduğu, bu durumda bedeli ödenmiş olmakla beraber

.. USD değerinde .. Kg ( ..) tutarında ürünün davalıya teslim edilmemiş

olduğunun anlaşıldığı, taraflar arasındaki sözleşme uyarınca ürünlerin davalının .. adresine teslim edilmesi gerekirken,.. . limanında bekletildiği, bu nedenle davacının demuraj, liman masrafları ve millileştirme giderlerinin bulunduğu ancak davalının sözleşme kapsamında dava konusu edilen giderlerden sorumluluğu bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Karara karşı davacı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle, .. nolu sözleşmelerde davalının ödemeleri yapmaması ya da eksik yapması sebebiyle ürün teslim edilmediğini, davalı ile yapılan sözleşmeye binaen davacı üretici firma ile alım sözleşmesi imzalanarak davalının sipariş ettiği bütün ürünlerin son partisinin.. tarihinde . . . limanına ulaştığını, bu durumun davalıya çeşitli defalar iletilmesine rağmen davalı tarafın ürünler ile ilgili ödemeleri ya eksik yaptığını ya da limanda kalan ürünler ile ilgili ödeme yapmadığını, sözleşmede ürün teslimine ... yazılsa da . . olarak yazıldığını, bunun liman teslimi manasında olduğunu,

. bir liman bulunmadığını, buradaki kastın ürünün limana geldiğinde ödeme yapılacağı olduğunu, .. ya da farklı bir teslim şeklinin yazılmadığının açıkça görüldüğünü,.. tarihinde imzalanan ek sözleşmeye göre alıcının ödemeyi yaptıktan .. gün sonra ürün teslim edileceğini, edilmezse cezai şartların devreye gireceğini, alıcının yaptığı.

USD'lik ödemenin bile.. jut ödemesini karşılamadığını, alıcının yüksek fiyattan yapmış olduğu sözleşmenin yükümlülüklerinden kaçınmaya çalıştığı, .. ödeme teriminin geminin varış limanına kadar olan teslim şekli olduğunu, limanda ödemenin esas olduğunu, .. liman bulunmadığını, ödemenin ürün limana ulaştıktan sonra yapılacağını, . .'de başlayan .. Krizi'nin sona ermesiyle jüt ipliği fiyatlarının ..

USD/MT'den aşağılara ... . fiyatına düştüğünü, alıcının fiyat indirimi baskısıyla ..'de yeni bir satış sözleşmesi ile ürünün ödeme ve teslim tarihi arasındaki sürenin düzenlendiğini, alıcıdan ... jüt ipliği karşılığında..tarihinde tahsil edilip limanda ürünün çekimi işlemlerine hemen başlandığını, buna rağmen alıcının düzenli ödeme yapma sözünü yerine getirmediğini, haftalık yapacağı ..

USD'lik ödemeyi göndermediğini, 3 hafta oyalayarak ödeme yapmadığını, davalı tarafından . jüte ipliği karşılığı. USD ödeme yapıldığını, ancak bakiye. USD'nin ödenmediğini, toplamda. USD ödeme ile birlikte demuraj masraflarının davalı tarafça ödenmesi gerektiğini, belirtilen eksik ödemeler yapılmadığından, limanda bekleyen diğer ürünlerin gümrüklenemediğini, bu nedenle davacı şirketin günlük.

USD demuraj (gümrük masrafı ) ödemek zorunda bırakıldığını, ayrıca fiyatların düşmesi nedeniyle ton başına .. USD zararı oluştuğunu, konuya ilişkin ..

Noterliği'nin .. tarihli ihtarının çekilerek limanda bekleyen diğer ürünlerin ödemesinin yapılmaması durumunda, ödemeye konu ürünün teslim edilmeyeceğini ve bunun oluşan demuraj ve liman masraflarına mahsup edileceğini, ayrıca oluşacak bütün zarar ve giderlerin firma hesabına kaydedileceğinin noter kanalıyla iletildiğini, ihtara istinaden sözleşmenin feshedildiğini, ödemenin ürün .. . limanına geldiğinde yapıldığını, .. tarihinde yapılan ilk ödemeye karşılık limanda .. ilk yüklemenin.. tarihinde.. tır ile yapılarak fabrikaya ..tarihinde ulaştığını,

.. tarihinde davalı firmaya limana gelen ürünler ile ilgili bilgilendirme gönderilerek bilgilendirme talep edildiğini, ancak ödemenin yapılmadığını, taraflar arasındaki temel anlaşmanın davacı şirketin ürünü .. limanına getirdiğinde davalı şirketin ödemeyi yapacağı.. gün içinde davacı şirketin ürünü davalı şirkete teslim edeceği, .. tarihinde yapılan sözleşmedeki .. günden sonra yapılan teslimatlar için ..

USD ceza konulduğunu, fiyatlarda meydana gelen düşme nedeniyle davalı şirketin ödeme yapmadığını, davacı şirketi oyaladığını, malların ... gümrüğünde olduğunu, bedelin ödenmesi durumunda ürünlerin teslim edileceğinin davalı tarafa noter kanalıyla ihtar edildiğini, buna rağmen davacının temerrüte düştüğünü söylemenin raporun gerçeği yansıtmadığının kanıtı olduğunu, asıl sorunun firmanın düzenli yapmaya söz verdiği ödemeyi yapmaması olduğunu yetersiz bilirkişi raporuna istinaden verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması talebiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

İNCELEME VE GEREKÇE

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında inceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinafa gelen tarafın sıfatı ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmış, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı resen gözetilmiş, ayrıca HMK'nın 357. maddesindeki "İlk Derece Mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz." kuralı nazara alınmıştır. Dava, sözleşmeye aykırı davranış nedeniyle tazminat istemine ilişkindir. ... Asliye Hukuk Mahkemesi.. Karar sayılı ilamıyla, Karara karşı davacı istinaf kanun yolu başvurusunda bulunmuştur.

Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına,

ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık olmamasına ve özellikle taraflar arasında akdedilen satış sözleşmesi ile satıcı firma tarafından, yapılan ödemeye istinaden 21 (yirmi bir) gün içinde ürünlerin alıcı firmanın adresine (.) getirmekle yükümlü olduğunun kararlaştırılmış olmasına rağmen davacı tarafça ürünlerin .. bırakılmış olmasına, aldırılan bilirkişi raporuyla davalının, davacıdan teslim edilmemiş .. ton ürün bedeli olarak ..

USD alacağı bulunduğunun tespit edilmiş olmasına, demuraj, liman masrafları ve millileştirme giderlerinden davalının sorumlu olmamasına göre davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."