Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2024/1543 K.2025/982

Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar feri müdail ...vekilince istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA

Davacı vekilinin dava dilekçesi ve yargılama aşamasındaki beyanında özetle: Müvekkili .. şirketinin; tekstil sektöründe iplik büküm firması olarak faaliyet gösterdiğini, şirketin ortaklarının . ...ve . .. hissesine sahip olduğunu, şirketin sermayesinin ..

TL olduğunu, şirketin mali zorluğa düşmesinin nedeninin.. depreminin yaşanması ile depremin yıkım etkilerinin yanında ekonomik etkilerinin de ortaya çıkması, deprem ile birlikte bölgede faaliyet gösteren özellikle imalat işletmelerinin ekonomik hammadde temini, üretim, satış ve özellikle alacakların tahsilatına ilişkin problem yaşamaya başlaması, .. ekonomisinin geçirdiği sarsıntı ve döviz kurlarının dalgalı seyri nedeniyle piyasada yaşanan olumsuzluklar, bu süreçte bankaların yeni kredi kullandırmayıp mevcut limitleri düşürmeye başlaması, bunun sonucunda firmaların dar boğaza düşüp stoklarının erimesi ve ticari sürecinin aksaması,

buna bağlı olarak müvekkil şirketin ödemelerinin gecikmeli olarak yerine getirilmeye başlanması, konkordato taleplerinin kabulü halinde .. yılından başlamak üzere . ay vadede ödeyeceğini

Müvekkili . .. Plastik ve Poliüretan terlik ve taban makinalarının imalatı alanında faaliyet gösterdiğini, şirketin tek ortağının . . . olduğu, sermayesinin.

TL olduğu, şirketin mali zorluğa düşmesinin nedeninin .. depreminin yaşanması ile depremin yıkım etkilerinin yanında ekonomik etkilerinin de ortaya çıkması, deprem ile birlikte bölgede faaliyet gösteren özellikle imalat işletmelerinin ekonomik hammadde temini, üretim, satış ve özellikle alacakların tahsilatına ilişkin problem yaşamaya başlaması, .. ekonomisinin geçirdiği sarsıntı ve döviz kurlarının dalgalı seyri nedeniyle piyasada yaşanan olumsuzluklar, bu süreçte bankaların yeni kredi kullandırmayıp mevcut limitleri düşürmeye başlaması, bunun sonucunda firmaların dar boğaza düşüp stoklarının erimesi ve ticari sürecinin aksaması,

buna bağlı olarak müvekkil şirketin ödemelerinin gecikmeli olarak yerine getirilmeye başlanması, müvekkil şirketin % .. ortağı . . .’ın .. ortağı bulunduğu ... Ve Tic. Ltd.Şti. ünvanlı şirketi de etkisi altına alması nedeniyle müvekkil şirketin bu şirketin banka kredi borçlarına olan kefaletinden kaynaklı nakit dengesinin bozulması, konkordato taleplerinin kabulü halinde .. yılından başlamak üzere . ay vadede ödeyeceğini,

Müvekkili . .. ve . . .. müvekkili şirketlerin hissedarı olduğu ve şirketleri münferiden yetkili oldukları, müvekkili şirketlere kefil olmaktan kaynaklı borç bulunduğu, şirketler tarafından kullanılan banka kredilerinde müteselsil kefalet sebebiyle, hem kefalet hem de şahsi borçları sebebiyle konkordato talebinde bulunduklarını ve bir kısım tedbir talepleri ile beraber mühlet verilmesinin talep edilmiştir.

Davacı .. İplik firması ön projesinde özetle: Şirketin yukarıda belirtilen alanlarda faaliyet gösterdiği, şirketin sermayesinin .. TL olduğu, şirketin ortaklarının . . . . ve ...lduğu, şirketin .. tarihli bilançosunda yer alan kasa ve banka bakiyeleri toplamı ..

TL olduğu, bu tutarın konkordato kaynağı olarak dikkate alındığı, konkordato talebinin kabul edilmesi halinde iyi bir nakit yönetimi ve sıkı bir tahsilat politikasıyla alacak tahsil süresinin kısaltılarak .. yılından başlayarak kademeli olarak alacak tutarlarının azaltılması ve bu politikanın .. yılına kadar sürdürülerek şirketin daha düşük alacak tutarları ile faaliyetlerini aksatmadan yürütmesi mümkün olacağı, etkin stok yönetimi ile stok devir hızının arttırılması ve . yılından başlayarak kademi olarak stok seviyelerinin düşürülmesi,

bu doğrultuda azaltılması öngörülen stok tutarları yıllar itibariyle konkordato kaynağı olarak dikkate alındığı, şirket sermayesinin .. TL'ye arttırıldığı, artırılan sermaye tutarının nakden taahhüt edilen..TL'si henüz ödenmediği, bu tutarın konkordato kaynağı olarak dikkate alındığı, konkordato taleplerinin kabulü halinde .. yılından başlamak üzere .. ay vadede ödeneceği belirtilmiştir.

Davacı . . firması ön projesinde özetle: Şirketin yukarıda belirtilen alanlarda faaliyet gösterdiği, şirketin sermayesinin .. TL olduğu, şirketin ortağının . . . olduğu, şirketin .. TL kefalet borçları dahil toplam .. TL borcu olduğu, .. İplik San.Tic.Ltd.Şti.'nin konkordato talebinin kabulü ve söz konusu şirketin konkordato projesinde sunmuş olduğu konkordato teklifi doğrultusunda banka kredileri borçlarının ödenmesi halinde . . . ve . İmalat San.Tic.Ltd.Şti.'de kefalet borcundan

kurtulmuş olacağı, öte yandan kefalet borçları dışında yer alan konkordatoya tabi .. TL borçlarını kefalet borçlarının ana borçlusu. İplik San.Tic.Ltd.Şti.'nin konkordato teklifine paralel olmak üzere .. yılı başından itibaren başlamak üzere . ay vadede aylık eşit taksitler halinde ödemeyi planlandığı, şirketin .. tarihli bilançosunda yer alan kasa ve banka bakiyeleri toplamı ..

TL olduğu, bu tutarın konkordato kaynağı olarak dikkate alındığı, şirketin ortaklardan alacağı olan .. TL tutarın ödenmediği, bu tutarın konkordato kaynağı olarak kullanılacağı, etkin stok yönetimi ile stok devir hızının arttırılması ve .. yılından stok seviyesinin ..kadar düşürülmesinin hedeflendiği bu doğrultuda azaltılması öngörülen stok tutarları yıllar itibariyle konkordato kaynağı olarak dikkate alındığı, şirket sermayesinin ..

TL'ye arttırıldığı, artırılan sermaye tutarının nakden taahhüt edilen .. TL'si henüz ödenmediği, bu tutarın konkordato kaynağı olarak dikkate alındığı, konkordato taleplerinin kabulü halinde .. yılından başlamak üzere .. ay vadede ödeneceği belirtilmiştir.

Davacı . .. ön projesinde özetle: Şirket yetkilisi ve ortağı olduğu .. İplik şirketinin tüm borçlarına müteselsil kefaleti olduğu, şirketin ortağı olan ve şirketin borçlarına kefil olan . .. şirketin konkordato sürecine girmesi dolayısıyla şirketin alacaklılarının cebri icra ile tüm malvarlıklarını sattıracak olması dolayısıyla borçlarını ödeme güçlüğü içerisinde olması muvacehesinde konkordato talebinde bulunduğu, şirketin konkordato projelerinin başarıya ulaşması halinde . .. kefalet borçlarından kurtulmuş olacağı, konkordato taleplerinin kabulü halinde .. yılından başlamak üzere . ay vadede ödeneceği belirtilmiştir.

Davacı . .. ön projesinde özetle:Şirket yetkilisi ve ortağı olduğu .. İplik şirketinin tüm borçlarına müteselsil kefaleti olduğu, şirketin ortağı olan ve şirketin borçlarına kefil olan . . şirketin konkordato sürecine girmesi dolayısıyla şirketin alacaklılarının cebri icra ile tüm malvarlıklarını sattıracak olması dolayısıyla borçlarını ödeme güçlüğü içerisinde olması muvacehesinde konkordato talebinde bulunduğu, şirketin konkordato projelerinin başarıya ulaşması halinde ... .. kefalet borçlarından kurtulmuş olacağı, konkordato taleplerinin kabulü halinde .. yılından başlamak üzere . ay vadede ödeneceği belirtilmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece,.. tarihinden başlamak üzere 3 aylık geçici mühlet kararı verildiği, davacı . ... temsilcisi kendi adına ve şirket adına temsilen sunmuş olduğu .. tarihli dilekçesiyle davadan feragat ettiğini beyan ettiği, davacı . .. Metal Ve Plastik İmalat Sanayi Ticaret Limited Şirketi Temsilcisi kendi adına ve şirket adına temsilen sunduğu ..tarihli dilekçesiyle davadan feragat ettiğini beyan ettiği gerekçeleriyle HMK 307 vd maddeleri gereğince davanın feragat nedeniyle reddine, ancak borçluların rayiç değerli bilançolara göre borca batık olmaması nedeniyle davanın reddi ile yetinilmekle iflas kararı verilmemiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Müdahil .. TEKSTİL SAN. VE TİC.

A.Ş. vekili, öncelikle İİK m. 292/3 uyarınca tarafların yokluğunda karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olduğunu, .. tarihinde tarafımıza tebliğ edilen gerekçeli kararda konkordato talep eden borçlu . .... bakımından rapor tarihi itibariyle gayri faal olduğunun tespit edildiği, şirketin mevcut mali durumunun gerek satış hasılatı ve gerekse de karlılık yönünden projedeki hedefler ile uyumlu olmadığı, bu münasebetle şirketin konkordato projesindeki hedeflerinin gerçekleşme olasılığının bulunmadığı, hal böyleyken konkordatodan umulan faydanın sağlanamayacağı ve durumun komiser heyetinin tespiti ile aşikar olduğu,

şirket yetkililerince şirketin gayri faal hale gelmesi, üretimin durması durumlarından komiser heyetine bilgi verilmediği, birikmiş .. ve Vergi borçları ile işçi alacaklarının ödenmemesi durumlarından kaynaklı olduğu, şirketin temsilci/yetkililerinin kötü niyetli olduğu değerlendirildiğini, gerek işçilerin ve gerekse alacaklıların haklarının korunması adına konkordato talebinin reddi ile tedbirlerin kaldırılması dahil lüzumlu tüm önlemlerin alınması,

kefalet ilişkisi bulunan diğer davacılar hususunda takdirin mahkememizde olduğu belirtildiğini, alacaklıları zarara uğratma amacıyla hareket ettiği konkordato komiserlerinin .. tarihli raporuyla tespit edilen ve borca batıklığı anlaşılan . .. San. ve Tic. Ltd.

Şti. hakkında İİK m. 292 uyarınca taraflar da davet edilerek açılacak duruşmada konkordato talebinin reddiyle birlikte borçlunun iflasına da karar verilmesi ve konkordato talep eden şirketler ve yetkilileri hakkında İİK m. 311 uyarınca suç duyurusunda bulunulması

gerektiği halde sadece konkordato talebinin reddine karar verilmiş olmasında hukuka uygunluk bulunmadığını, nitekim ..tarihli ...

Heyet Raporunda özetle; davacı .. firmasının .. fabrika binasına gidildiği, firmanın idari ofisinin kapalı olduğunun görüldüğü, fabrikadaki görevlilerle yapılan görüşmelerde, firma yetkililerinin/temsilcilerinin kısa bir süre önce fabrikada yer alan cihazların/makinelerin çalışmalarını sağlayan ekran kartları ve ana ekipmanları sökmek suretiyle fabrika binasını terk ettikleri bilgisi paylaşıldığı, bu durumun tespiti amacıyla fabrika binasının taraflarınca incelendiği, yaptıkları incelemeler sırasında, mevcut durumu göstermesi adına video ve fotoğraflar çekildiği,

Fabrikada yer alan makine/cihazların çalışmasını sağlayan ekran kartları ve ana ekipmanların sökülerek götürüldüğü ve firmanın gayri faal olduğunun tespit edildiği, şirket alacaklılarının, fabrika binasına geldiği bilgisi güvenlik görevlisince verildiği, bunun üzerine, .. firmasının yetkilisi . .. ulaşıldığı, yapılan görüşmede, firma yetkilisinin, bir şirket alacaklısının gelerek makine ve cihazların ekran kartları ve ana ekipmanları alarak gittiğini beyan ettiğini, öte yandan, .. firması aleyhine ..

Mahkemesi nezdinde, işçi alacakları yönünden .. adet iş davası açıldığına dair komiser heyetlerine tebligat yapıldığı, tüm bu hususların, Alacaklılar Kurulu ile de paylaşıldığı, Ana borçlu davacı .. İplik San. Ve Tic. Ltd.

Şti. firması yönünden, bu raporun mahkememize sunulduğu tarih itibariyle . .. olduğunun tespit edildiği, şirketin mevcut mali durumunun gerek satış hasılatı ve gerekse de kârlılık yönünden projedeki hedefler ile uyumlu olmadığı, bu münasebetle şirketin konkordato

projesindeki hedeflerinin gerçekleşme olasılığının bulunmadığı, hal böyleyken konkordatodan umulan faydanın sağlanamayacağı ve durumun komiser heyetinin tespiti ile aşikar olduğu, şirket yetkililerince şirketin gayri faal hale gelmesi, üretimin durması durumlarından . . bilgi verilmediği, birikmiş .. ve Vergi Borçları ile işçi alacaklarının ödenmemesi durumlarından kaynaklı olarak, şirket temsilcileri/yetkililerinin kötü niyetli olduğunun değerlendirildiği,

gerek işçilerin ve gerekse de alacaklıların haklarının korunması adına konkordato talebinin reddi ile tedbirlerin kaldırılması dahil lüzumlu tüm önlemlerin alınması gerektiğinin belirtildiğini, .. tarihli Konkordato ..

Raporu ile açıkça tespit edildiği üzere konkordato talep eden şirket yetkilileri fabrikada yer alan cihazların/makinelerin çalışmalarını sağlayan ekran kartları ve ana ekipmanları sökmek suretiyle fabrika binasını terk edip fabrikayı gayri faal hale getirdiklerini, şirkete ait önemli mal varlıklarını kullanamaz hale getirerek değersizleştirdiklerini, böylece alacaklıları zarara uğratma amacıyla hareket ettiklerini,

İİK m. 292/1-c uyarınca konkordatonun reddiyle birlikte iflasa da karar verilmesi gerekirken ilk derece mahkemesi tarafından bu konuda değerlendirme yapılmaksızın sadece konkordatonun reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, ayrıca şirketin borca batık olduğunu.. tarihli Konkordato ..

Raporu'nun dosyaya sunulduğu tarihte konkordato talep eden şirket tarafından feragat dilekçesi sunulduğunu, bu şekilde alacaklıları zarara uğratma amacıyla hareket ettiği tespit edildiğinden hakkında iflas karar verilmesi gereken konkordato talep eden şirketin, iflas kararı verilmeden hemen önce feragat dilekçesi sunarak feragat nedeniyle konkordatonun reddine karar verilmesini amaçlayarak kanunu dolanmaya çalıştığını, .. tarihli . .. Raporu'nda.

Fabrikada yer alan makine/cihazların çalışmasını sağlayan ekran kartları ve ana ekipmanların sökülerek götürüldüğü ve firmanın gayri faal olduğunun tespit edildiğinin belirtildiğini, yapılan işbu tespitin şirkete ait önemli mal varlıklarının kullanılamaz hale getirilerek değersizleştirildiğini, firmanın gayri faal hale getirildiğini, dolaysıyla şirketin bilançosunda görünen stoklar, duran varlıklar vb. aktiflerin gerçeği yansıtmadığını ve şirketin aslında borca batık olduğunu gösterdiğini, İİK m. 292/1-d uyarınca iflâsa tabi borçlu bakımından,

komiserin yazılı raporu üzerine mahkeme kesin mühleti kaldırarak konkordato talebinin reddine ve borçlunun iflâsına resen karar vereceği düzenlendiğinden feragat nedeniyle reddin kaldırılarak davacının iflasına karar verilmesi gerektiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle, İİK 285 vd maddeleri gereğince adi konkordato istemine ilişkindir. Dairemizce inceleme, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf edenin sıfatı, ileri sürülen istinaf nedenleri ve kamu düzeni gözetilerek yapılmıştır. Her ne kadar istinaf eden fer'i müdahil vekili İİK'nın 292/3 maddesi uyarınca duruşmaya çağrılmadan karar verilmesinin usule aykırı olduğunu belirtmişse de, iflas ya da konkordato isteminin kabulüne yönelik bir hüküm olmadığından bu yöndeki usuli itirazlar yerinde değildir.

Mahkemece, yargılama sırasında konkordato talep eden şirketin.. tarihli dilekçesi ile davadan feragat ettiği, HMK'nın 309/2 maddesi hükmü gereğince feragatin hüküm ifade etmesi karşı tarafın ve mahkemenin muvafakatine bağlı değil ise de İİK'nın 292/1-d bendi gereğince konkordato isteminden feragat halinde şirketin borca batık olduğu tespit edilirse re'sen iflas kararı verileceğinin düzenlendiği, talep eden şirketin varlıklarının borçlarından fazla olduğu ve davacı şirketin hem kaydi hem de rayiç bilançodaki mali durumuna göre borca batık durumda olmadığının tespit edildiği,

dolayısıyla talep eden şirket yönünden resen iflas kararı verilmesini gerektirir bir durum bulunmadığı gerekçesiyle konkordato tasdik talebinin feragat nedeniyle reddine, talep eden şirketin iflasına karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

İİK'nın 292. maddesinde; "İflâsa tabi borçlu bakımından, kesin mühletin verilmesinden sonra aşağıdaki durumların gerçekleşmesi hâlinde komiserin yazılı raporu üzerine mahkeme kesin mühleti kaldırarak konkordato talebinin reddine ve borçlunun iflâsına resen karar verir:

a) Borçlunun malvarlığının korunması için iflâsın açılması gerekiyorsa,

b) Konkordatonun başarıya ulaşamayacağı anlaşılıyorsa,

c) Borçlu, 297 nci maddeye aykırı davranır veya komiserin talimatlarına uymazsa ya da borçlunun alacaklıları zarara uğratma amacıyla hareket ettiği anlaşılıyorsa,

d) Borca batık olduğu anlaşılan bir sermaye şirketi veya kooperatif, konkordato talebinden feragat ederse, iflâsa tabi olmayan borçlu bakımından ise birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerindeki hâllerin kesin mühletin verilmesinden sonra gerçekleşmesi durumunda, komiserin yazılı raporu üzerine mahkeme kesin mühleti kaldırarak konkordato talebinin reddine resen karar verir. Mahkeme, bu madde uyarınca karar vermeden önce borçlu ve varsa konkordato talep eden alacaklı ve alacaklılar kurulunu duruşmaya davet eder; diğer alacaklıları ise gerekli görürse davet eder.

'' hükmü yer almaktadır. Anılan maddenin (d) bendine göre; borca batık olduğu anlaşılan bir sermeye şirketi veya kooperatif konkordato talebinden feragat ederse borca batık durumda olup olmadığının mahkemece re'sen tahkiki gerekir. Bu durumda konkordato talep eden şirketin TTK'nın 376. maddesi gereğince usulüne uygun şekilde öncelikle borca batık olup olmadığının tespiti, borca batık durumda ise konkordato talebinden feragat etmesi nedeniyle iflasına karar verilmesi, borca batık durumda değil ise konkordato projesi uygulanabilir nitelikte olmadığı tespit edilmişse tasdik koşulları oluşmadığından konkordato talebinin reddine karar verilmesi gerekmektedir.

Somut olayda konkordato heyeti komiser raporunun .. tarihli heyet raporunda rayiç değerler dikkate alınarak borca batıklığın .. tarihi itibariyle mevcut olmadığının tespit edilmiş olmasına, dosya içeriği kararın dayandığı gerektirici sebepler ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre mahkemece yazılı şekilde feragat nedeniyle davanın reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık görülmemiştir.

Her ne kadar İİK 292/1-b bendinde projenin başarıya ulaşamayacağının anlaşılması halinde mahkemece re'sen konkordato talebinin reddi ile iflasa karar verileceği düzenlenmişse de, eldeki davada özellikle (b) bendi bakımından feragat işlemi öncelikli olarak ve mahkemenin kabulüne bağlı olmaksızın kesin hüküm gibi sonuç doğuracağı, feragate bağlı iflas hususunun (d) bendine özgü olarak düzenlendiği,.. tarihli borca batık olunmadığını gösteren komiser raporunun verildiği gün aynı anda davacının da davadan feragat ettiği nazara alındığında,

feragat beyanına üstünlük tanınmamasını gerektirir düzenleme bulunmadığından yazılı şekilde karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir. Bir başka söyleyişle, feragata rağmen borca batıklığın incelenmesine ilişkin yasal zorunluluk borca batıklığın kamu düzeni karakteri ile alakalı olmakla birlikte projenin başarıya ulaşamayacağının anlaşılmasına ilişkin (b) bendi açısından ise kamu düzeni söz konusu değildir.

Feragat beyanıyla taraf ve mahkeme arasındaki usul ilişkisi sona ermiş olmaktadır.

HMK'nın 355. maddesi kapsamında fer'i müdahil .. . TEKSTİL SAN. VE TİC. A.Ş. vekilinin istinaf başvuru nedenleri ile sınırlı olarak dosya üzerinden yapılan istinaf tetkiki sonucu, ilk derece mahkemesinin kararında ve gerekçesinde yasa ve usule aykırılık bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden, müdahil vekilinin vaki istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.(1) maddesi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki hüküm verilmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."