Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2024/17 K.2024/323

Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar davacı vekilince istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA

Davacı vekili, müvekkilinde bulunan keşidecisi .............Şirketi olan, ............. çek numaralı, ........... keşide tarihli,.............. TL bedelli, keşidecisi ............. Şirketi olan,........... .................... tarihli, ............ TL bedelli, keşidecisi ..........Şirketi olan,......Şubesine ait,... çek numaralı, ............ keşide tarihli, ..........TL bedelli, keşidecisi ............ Şirketi olan,................

Şubesine ait, ..........numaralı, .......... keşide tarihli, .............TL bedelli, keşidecisi ................ olan, ..................Şubesine ait, .............. çek numaralı,..............keşide tarihli, .........

TL bedelli, keşidecisi .................Şti. olan, .............çek numaralı,...........keşide tarihli, ......TL bedelli, keşidecisi.................... olan, .................. ait, ............ çek numaralı, .............. keşide tarihli, ..................TL bedelli, keşidecisi ...................olan, ...............keşide tarihli,............... TL bedelli, keşidecisi ............olan, ............. .........

Şubesine ait, ............ çek numaralı, .......... keşide tarihli, ............. TL bedelli, keşidecisi.................olan, ............... ...... çek numaralı, ...............keşide tarihli, ..................

TL bedelli çeklerin çalındığının/ kaybolduğunun fark edilmesi üzerine bankaya bu konuda bilgi verildiğini, ancak çeki eline geçiren kişilerin tahsil etmesi ve çeki işletmesinin söz konusu olduğunu belirterek anılan çeklerin zayi nedeniyle iptaline hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, davaya konu keşidecisi ............ Şti. olan, ......................Şubesine ait.................. çek numaralı, ................... keşide tarihli, .............. TL bedelli çekin dava açıldıktan sonra ..................... tarihinde davacı tarafça bankaya ibraz edildiğinin ilgi banka tarafından bildirilmiş olması karşısında bu çek yönünden davanın reddine, davacının dava konusu diğer çek bilgilerini ibraz ettiği, yapılan ilanlar sonucu hak sahiplerinin ortaya çıkmadığı, bankadan gelen cevabi yazılardan da çeklerin ibraz edilmediğinin belirtildiği gözetildiğinde talep edenin zilyedi iken çeklerin kaybolduğunun değerlendirildiği gerekçesiyle diğer çekle açısından davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili, mahkemece ret kararı verilen çek yönünden; her ne kadar verilen müzekkere cevabında hata olduğu, taraflarınca yapılan haricen sorgulamalarda çekin tahsil edilmek için bankaya ibraz edilmediği, bu nedenle bankaya durumu açıklar mahiyette tekrar müzekkere yazılması talep edilmişse de taleplerinin reddedildiğini, çift imzalı bankadan alınan ............ tarihli yazının da iddialarını ispatlar nitelikte olduğunu, müvekkili şirket tarafından keşidecisi ...................

Şti. olan, ..............Şubesine ait, .............çek numaralı, .............keşide tarihli, ...............TL bedelli çekin önce bankaya tahsile konulduğunu, daha sonra keşide yeri eksik olduğundan bahisle banka tarafında çekin müvekkili şirket yetkilisine iade edildiğini, çeki iade alan şirket yetkilisinin ilgili çeki, diğer çeklerle beraber yan yana koyduğunu ancak daha sonra çekleri kaybettiğini anladığını, ilgili çekin banka tarafından işleme alınmadığını, bu nedenle ret kararı verilen çeke ilişkin kararın kaldırılması gerektiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle, TTK'nın 818/s. maddesi delaletiyle aynı Yasanın 757-765. maddelerine göre açılmış zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.

TTK'nın 757-765.maddelerinde yer alan yasal düzenlemeye, yerleşik uygulamaya ve ilmi açıklamalara göre zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK'nın 651/2.maddesi uyarınca hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibine iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir. (TTK 652. md.)

Esasen hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu tür davalarda, davacının zayi olgusunun varlığı hususunda mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunulmasını yeterli saymak gereklidir. Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, zayi nedeniyle çek iptali hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir. Kaldı ki, dava sırasında yapılacak olan ilanlar sonucunda, hak sahipleri varsa ortaya çıkabilecek ve kendilerine karşı istirdat davası açılabilecek, ya da hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile çek iptali kararının iptali talep edilebilecektir. Dolayısıyla mahkemeyi tereddüde sevk eden hususlar, esasen anılan davalarda tartışılacaktır.

Somut olayda davacı tarafından, dava konusu çeklerin kaybedildiği ileri sürülmüş ve anılan çekin tüm bilgileri sunulmuştur. Mahkemece keşidecisi ....................Şti. olan, ............ Şubesine ............. çek numaralı, ........... keşide tarihli, .............

TL bedelli çek yönünden davadan sonra ............... günü bizzat davacı tarafından bankaya ibraz edildiğinin banka cevabi yazısında belirtilmesi nedeniyle işbu çek yönünden davanın reddine karar verilmişse de, bankanın istinaf dilekçesi ekinde ibraz olunan ......... tarihli yazısına göre ..............seri numaralı ........... keşide tarihli ................ TL bedelli çekin bankaya .......günü davacı TC/VKN .................

A.Ş. tarafından ibraz edildiği ifade edilmiş ise de işbu ifadenin çekin Bankamızca işleme alındığı anlamına gelmediği ve çekin .............. günü davacıya tarafınıza iade edildiği hususunun belirtildiği anlaşılmaktadır.

Diğer yandan dava dilekçesinde de davacı vekilinin, müvekkilinin..................tarihinde hesap incelemeleri esnasında vadelerinin yaklaşması sebebiyle bankaya tahsile verilmek üzere 10 adet çekin kaybolduğunu fark ettiklerini belirttiği, müvekkilinin çeklerin birbirlerine üst üste ataçlanmış olarak durduğunu hatırladığını,..................günü durumu anlayan müvekkilinin çeklerin bankalardan ödeme için sorulup sordurulmadığının tahsile koyulup koyulmadığının akıbetini araştırdığını beyan etmesi karşısında, reddolunan.............. çek seri numaralı, ............. keşide tarihli, .............TL bedelli çek açısından da meşru hamil ve zayi olgusunun yaklaşık delillerle ispat edildiğinin kabulü gerekir.

Anılan gerekçelerle istinaf sebebi yapılan çek açısından davacının istinaf başvurusu yerinde görülmüş olup, HMK'nın 353/1-b.(2) maddesi gereğince yeniden esas hakkında hüküm kurulması gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."