Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2024/1735 K.2025/808

Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar davacı vekilince istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA

Davacı vekili, . .. parsel nolu tapuya kayıtlı taşınmazlarda ekili ".." çeşidinde kırmızı mercimek ürününe ilişkin .. yılında davalı ile aralarında Devlet Destekli Katılım Köy Bazlı Kuraklık Verim Sigorta Poliçesi akdedildiğini, buna göre ekilen arpa ürününde .. yılı hasat döneminde kuraklık nedeniyle verim kaybı zararının oluştuğunu, poliçe kapsamında davalı kurumca herhangi bir ödeme yapılmadığını belirterek şimdilik .. TL'nin belirsiz alacak davası şeklinde, poliçe kapsamında alacağının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, genel şartlar uyarınca köyün eşik verim değerinin, köyün ortalama veriminin %. i nispetinde belirlendiğini, köyün ortalama veriliminin .. tarafından ürün bazında ilan edilen son 7 yıldaki en yüksek 5 yılın ortalaması temel alınarak belirlendiğini, verim tespitlerinde genel şartlar uyarınca referans parsellerde gerçekleşen verimin esas alındığını, köyün gerçekleşen verim ortalamasının, eşik verim değerinin altında kalması durumunda köyde bulunan tüm sigortalı üreticilere tazminat ödemesinin yapıldığını, . yılında ..

Köyünde kırmızı mercimek ürününde gerçekleşen verim ortalamasının eşik verim değeri üzerinde kaldığından tazminat ödemesinin yapılmadığını, hasar oranlarının tespitinde .. eksperlerinin yaptığı tespitlerin geçerli olduğunu, eksperlerce yapılan işlemlerde hata olmadığını, İlçe Tarım tarafından yapılan hasar oranlarının dikkate alınmasının mevzuata aykırı olduğunu, salt meteoroji verilerinin tarım alanlarındaki kuraklığı göstermeyeceğini, meteorolojik kuraklık ile tarımsal kuraklığın farklı kavramlar olduğunu beyanla davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, hasar dosyası ve yargılama evresinde aldırılan bilirkişi heyet raporu ile sübut bulduğu üzere, poliçe ve eki niteliğinde genel şartlar ve Devlet Destekli Köy Bazlı Kuraklık Verim Sigortası Tarife Talimatları uyarınca referans parsellerde gerçekleşen verimin eşik verim değerinin üzerinde olduğundan rizikonun meydana gelmediği,

her ne kadar davacı tarafça bilirkişi heyet raporuna itiraz edilmiş ise de, davacı tarafından Tarım Sigortaları Havuzu tarafından atanan eksper tarafından referans parsellerde gerçekleşen verim miktarına ilişkin tespitine yönelik herhangi bir delil tespiti yaptırılmadığı gibi davacı tarafça bu tespitin aksine yönelik herhangi bir delilin ikame edilmediği, bu hali ile davacı itirazlarının soyut nitelikte kaldığından davacının itirazlarına itibar edilmediği,

davacının referans parseller dışındaki sigortalanan ürünün ekili bulunduğu alanda somut olarak gerçekleşen verim kaybının tazminat hesabında dikkate alınmasına ilişkin isteminin, sözleşme ile kararlaştırılan ve .. yılı Devlet Destekli Köy Bazlı Kuraklık Verim Sigortası Genel Şartlarının B.4 üncü maddesinde düzenlenen "Tazminat Hesabı" kuralları uyarınca sözleşmeye aykırılık yarattığından mesmu olmadığı, bu halde davacının davalıya yönelttiği istemlerin poliçe ve eki niteliğindeki genel şartlara aykırı olduğu gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF GEREKÇELERİ

Davacı vekili, dosyaya .. tarihinde .. tarafından sunulu raporda poliçeye konu kırmızı mercimek ürününün gelişim dönemine denk gelen . .aylarında yağışların düşüklüğü ve neredeyse hiç olmayışının bitkinin gelişmesini imkansız kıldığını belirttiğini, bilirkişilerce bunun göz ardı edilip, davalı eksperlerince yapılan tespit çerçevesinde rapor tanzim edildiğini, raporuna itirazların mahkemece dikkate alınmadığını belirterek kararın kaldırılıp yeniden tahkikatla davanın kabulüne karar verilmesi için istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle, Devlet Destekli İlçe Bazlı Kuraklık Verim Sigortası Poliçesine dayalı tazminat istemine ilişkindir.

Dairemizce inceleme, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf nedenleri ve kamu düzeni gözetilerek yapılmıştır.

Dava konusu poliçede parsel bazlı zararın kapsama alınmadığı ve primlerin de buna göre tespit edildiği, ilgili sigorta genel şartlarına göre yapılan hesap çerçevesinde ilçede .. yılı için . tipi mercimek bitkisinde köy eşik değeri olarak . kg belirlendiği, tespit olunan verimin .. kg olduğu, bu miktarın eşik değerin üstünde olduğu anlaşılmaktadır.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda ilçe bazlı gerçekleşen verimin referans parseller üzerinden tazminat hesabı yapıldığı, tazminat hesabında da gerçekleşen verim ortalaması ile eşik verim değeri arasındaki farkın baz alındığı, yürürlükteki mevzuat gereği Devlet Destekli Tarım Sigortaları Sistemi uygulamalarında risk inceleme ve hasar tespitinin sadece .. eksperleri tarafından yürütüldüğü, . . İl ve İlçe Müdürlüklerinin yada başka kurumların değerlendirme faaliyetinin bulunmadığı anlaşılmakla davacı vekilinin bu yöndeki istinaf sebepleri yerinde değildir.

Davacı istinaf sebebi olarak, sigorta eksperlerince yapılan tespit çerçevesinde tek yanlı rapor tanzim edildiğini, bunun hükme esas alınamayacağını belirtmişse de, poliçe hükümlerine göre .. eksperlerinin tespitleri doğrultusunda belirlenen eşik verimin altında kalan verim azlığının nazara alınacağı, diğer yandan Devlet Destekli İlçe Bazlı Kuraklık Verim Sigortası Poliçesi Genel Şartları-2022 A.1. maddesine göre sigortalının poliçede belirtilen parseline özgü verim kaybı taleplerinin dikkate alınmayacağı gözetilerek ileri sürülen vaki istemler yerinde görülmemiştir.

Buna göre davacı vekilinin istinaf başvuru nedenleri ile sınırlı olarak dosya üzerinden yapılan istinaf tetkiki neticesinde, ilk derece mahkemesinin kararında ve gerekçesinde yasa ve usule aykırılık bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden, davacı vekilinin vaki istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.(1) maddesi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki hüküm verilmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."