Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2024/224 K.2025/730

Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar davalı vekilince istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA

Davacı vekili, davalı şirketle yapılan sözleşme uyarınca müvekkilinin alıcı, davalını ise satıcı olduğunu,.. günlü sözleşmede satıcının ödeme taahhütünü yerine getirmediği takdirde satıcının elinde bulunan teminat çekine .. gün vade ekleyip tahsilat edecektir maddesi olduğunu, sözleşmenin .. tarihinde davalı tarafından fesh edildiğini, davalının .. nolu açık teminat çeki üzerine ..

TL yazarak ... şubesine takasa verdiklerini, bankadan müvekkilin aranması üzerine davalı ile irtibata geçilerek davalının borçlarının .. TL olduğunu söyleyerek ve kendilerine...adet çek vermeleri halinde takastaki .. TL bedell, çeki geri alacaklarını söylediklerini, bunun üzerine müvekkilinin .'er TL bedeli . adet çeki baskı altında düzenlediğini, oysaki gerçek borcun .... olduğunu belirterek.. keşide tarihli . nolu, .. TL bedelli çekin ..

TL'si tutarında müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitini talep ve dava etmiş olup, yargılama esnasında çek bedeli ödendiğinden işbu .. TL bedelin istirdadını istemiştir.

CEVAP

Davalı vekili, taraflar arasında uzun süredir devam eden bir ticari ilişki bulunduğunu, müvekkilinin mal alışverişi sonucu düzenlenen çek bedellerini usulüne uygun olarak tahsil ettiğini, halı üreten müvekkilinin davacı şirkete satıp teslim ettiğini, sözleşme kapsamında çekler düzenleyerek ödemeyi plana bağladıklarını, buna göre çekler takasa verilmek suretiyle ödeme gününde ödendiğini belirterek davanın reddi ile asgari .. tazminata hükmedilmesini dilemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, yanlar arasındaki sözleşmesel ilişki sebebiyle davacı tarafça davalı tarafa .. TL bedelli . adet çek verildiği, davalı tarafça .. TL mal teslimi yapıldığı, HMK 222 hükmünce taraf defterlerinin incelenmesine talep üzerine ve resen karar verilmekle inceleme neticesinde davacının davalıdan .. TL alacaklı olduğu alınan bilirkişi raporları hüküm kurmaya elverişli olmakla davanın haklı olduğuna kanaat getirilmekle .. TL'nin ödeme tarihi olan .. tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, tüm şekil şartlarına uygun olarak tanzim edilip teslim edilen cari borçlarına ilişkin çekler ticaretin gereği takasa verilerek ve tahsil edildiğini, bunun da usulüne uygun ve delil kabul edilebilecek ticari defter kayıtları ile belgelendiğini, çekleri gününde ödeyen davacılar borçlarını ödemelerine rağmen ödedikleri bedelin istirdadını talep ettiklerini, çekler takibe konulsaydı, vade farkından dolayı davacının ödemesi gereken daha fazla bedelin ortaya çıkacağını, davacı yetkilileri borçları karşılığında çekleri düzenleyip müvekkiline teslim ettiğini ve günü geldiğinde de çekler tahsil edildiğini,

her iki şirket arasında yapılan ticari sözleşme ve sözleşme gereği tarafların yükümlülüklerinin belli olduğunu, taraflar arasında bilirkişi raporunda belirtildiği gibi, davacı şirketin borçlandırılması suretiyle cari hesap bulunduğunu, çekler taraflar arasındaki cari hesaptan kaynaklanan ödemelere ilişkin olup sözleşmeye göre çeklerin ödemesi yapıldığını, bilirkişinin de bu yönde tespit yaptığını, davacı tarafın istirdat edeceği herhangi bir bedel bulunmadığını, dosyada alınan bilirkişi raporunda;

müvekkili.. .. incelemesinde her iki taraf açısından da alacak borç sıfırlanmış olup, davacı şirketin herhangi bir alacağı bulunmadığını, hükme esas alınması gereken raporun .. tarihli raporu olduğunu, davacı şirket ile müvekkili şirketin cari hesabının kapatıldığını ve sıfırlandığını belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle, ticari satım ilişkisi kapsamında, teslim olunan emtialara nazaran fazladan ödenen çek bedeli tutarı .. TL açısından borçlu olmadığının tespiti ile ödenen bedelin istirdadı istemine ilişkindir.

Dairemizce inceleme, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf nedenleri ve kamu düzeni gözetilerek yapılmıştır.

Davalı satıcı defterlerine göre, davacı alıcı şirketten .. TL alacaklı görünmekte olup, .. TL bedelli dava konusu çek de dahil 2 adet çek bedelinin tahsil edildiği uyuşmazlık konusu değildir. Yine davalı defterlerine göre .. TL - .. tutarlık farkın ise kur farkı kaydıyla sıfırlandığı tespit edilmiştir. Diğer yandan davacı alıcı defterlerinde de 2 adet çek bedelleri .. TL ödeme kaydı düşülmekle .. TL davalının davacıya borçlu olduğu görülmektedir.

Taraflar arasında döviz yabancı para üzerinden alım satım ilişkisi gerçekleştiği anlaşılamamaktadır. Dahası, varlığı inkar edilmeyen dosyada mübrez ve tarafların imzasını taşıyan bila tarihli adi yazılı sözleşmede de yabancı para üzerinden ticari alışverişin sürdürüleceğine dair bir hüküm olmadığı gibi ifa uğruna verilen çekler de TL üzerinden tanzim edilmiştir.

Hal böyleyken, davalı satıcının defterlerinde .. TL farkın sıfırlanmasına ilişkin kur farkı açıklamasının sözleşmesel dayanağı bulunmadığı gibi taraflar arasında bu yönde süregelen bir döviz alışverişi olduğu da saptanamadığından, fazla ve karşılıksız ödeme kabulü lazım gelen .. TL üzerinden yazılı gerekçelerle davanın kabulü cihetine gidilmesinde herhangi bir isabetsizlik görülmemiştir.

HMK'nın 355. maddesi kapsamında davalı vekilinin istinaf başvuru nedenleri ile sınırlı olarak dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucu, ilk derece mahkemesinin kararında ve gerekçesinde yasa ve usule aykırılık bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden, davalı vekilinin vaki istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.(1) maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."