Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2024/36 K.2024/1522

Taraflar arasında görülen davada ...........karar sayılı kararın istinaf incelemesi taraflarca istenmiş, 6100 sayılı HMK’nın 353. maddesi gereğince tetkikatın evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için düzenlenen rapor ile istinaf sebepleri dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları, tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

- KARAR -

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davacının davalı şirket ile .........tarihinde sözleşme imzaladıklarını, bu sözleşme ile davalı şirketin ürettiği ürünleri satın alıp perakende satışı yapmayı kararlaştırdıklarını, davacı sipariş edilen mallara karşılık . .. keşide edilen.. adette toplam ... TL çek verdiğini, bu çeklerden ..adet çekin toplamı ...... ödediğini, siparişlere karşılık ...... bankasından keşide edilen ..adet toplamı ...

TL çeklerin verildiğini, sözleşme tarihinden itibaren gönderilen ürün miktarının ....... olduğunu, defolu ürünler nedeniyle davacının ..... TL iade faturası düzenlendiğini, indirimli satışlarla ilgili de .... fatura düzenlendiğini ve davalıya gönderildiğini, davalıya toplam .... TL ödeme yapıldığını, bu durumda davacının davalıya ...... TL alacaklı olduğu, bu nedenle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ......

TL alacağın faiziyle birlikte tahsilini talep ettiklerini,......... esas sayılı dosyasından takibe konu olan .. adet çekten borçlu olmadığının tesbitine, icra takibinin iptaline,........esas sayılı dosyasına konu olan ..adet çekten borçlu olmadığının tesbitine, davalı nezdinde bulunan ........TL alacağın ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, henüz icraya intikal etmemiş . adette toplam ..... TL bedelli çekler ile .....

TL bedelli çekten dolayı borçlu olmadığının tespitine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevabında özetle; davacı şirketin mağazasını ürün teslimine uygun hale getirmediğini, mağaza dekorasyonunu yapan şirkete sorulduğunda bu hususn ortaya çıkacağını, ayrıca siparişe bağlanan ürünlerin çeklerini .. tarihinde .. TL ... TL çekide .... tarihinde gönderdiğini, çeklerin teslim tarihinden iki gün sonra ürünlerin davacıya gönderildiğini, davacının .... TL ürünün defolu olduğunu ileri sürdüğünü, defolu olduğu gerekçesiyle iadesi yapılan ürün tutarının .... TL olup bu bedelin cari hesabına alacak olarak kayıt edildiğini, açıklanan nedenlerle haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

KARAR

Mahkemece "...Her ne kadar ... kaldırma kararında "...fatura bedelinin daha önceden ......

TL sezon indirimi iskonto faturası için hangi oran ve miktarlar esas alınmış ise ona göre düzenleneceği.." gerekçesi ile kaldırma kararı vermiş ise de; daha önceden hangi oran ve miktarların esas alındığına dair taraflara süre verilmesine rağmen dosyaya sunulan herhangi bir bilgi belge belge bulunmadığından davacının bu konuda davasını ispatlayamadığı kabul edilerek, davalı tarafından .... yılında davacıya .....

TL satış faturası düzenlendiği ve tamamının davalının ticari defterine işlendiği, davacı kayıtlarında görülen alış fatura miktarının da yine ... TL olup her iki tarafın ticari kayıtlarının birbiri ile örtüştüğü, Davalı tarafça davacı aleyhine başlatılan icra takiplerinde toplam ..... TL asıl alacak talebinde bulunulduğu, bilirkişi kurullarınca yapılan incelemede ise davalının alacağının .....

TL olduğu, Davacı sözleşme kapsamında mağazanın ürün satışına hazır hale getirilmesi için öngörülen .. günlük süreye uymadığı anlaşılmakla sözleşmenin feshinin haklı nedene dayanmadığı feshin haksız olduğu buna göre davalının icra takiplerinde haklı olduğu, davalı tarafından başlatılan icra takiplerinden sonra davacıdan tahsil edilen toplam ......

TL'nin icra takipleri ile ilgili tüm masrafların düşülmesinden sonra kalan tutarın davacının borcundan icra takibinde icra dairesince mahsup edilmesi gerektiği, dava konusu .....

İskenderun Şubesinin .....'şer TL'lik ...... keşide tarihli ve.........numaralı çekler yönünden davalı tarafın iş bu çeklerin davacı tarafından kendilerinden talep edilmediğini, talep edilmesi halinde iade edileceğinin beyanları çerçevesinde davacının iş bu çekler yönünden borçlu olmadığının tespiti ile çeklerin iptaline, ......arihli ...

TL bedelli ... nolu çeke ilişkin talebin ise reddine, karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur..." şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Karara karşı taraflarca istinaf isteminde bulunmuştur.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; bozma sonrası düzenlenen bilirkişi raporunda davalı şirketin göndermiş olduğu tüm mallardan doğan alacağı, iki ayrı icra dosyasından doğan icra masrafları ve sair alacakları hesaplandıktan sonra davacı şirketin yapmış olduğu ödemeler karşılıklı takas ve mahsup edildiğinde davacı müvekkilin sonuç itibari ile.......-TL alacaklı olduğu rapor edilmiş, bilirkişi heyeti raporunda dava konusu olan .....-TL bedelli iskontolu satışlardan doğan davacı alacağı hiç hesaba katılmadığını,

halen derdest bulunan iki ayrı icra dosyasından dolayı davacının herhangi bir borcunun kalmadığı ve her iki icra dosyasının iptaline karar vermesi gerekirken bu yöne ilişkin talebimizi reddetmesi usul, kanun ve hakkaniyete aykırı olduğunu, satışların davalının merkezine bağlı sistem üzerinden yapıldığını, genel merkez istediği anda bu sistemi bayiye kapattığı zaman bayinin herhangi bir ürünü satması veya günlük yaptığı satışları takip edip belgelendirmesi mümkün olmadığını, bu sisteme kaydedilmiş günlük tüm satışlar istenilse dahi sistemden imha edilip karartılması söz konusu olmadığını,

bu nedenle yazılım firmasında veya bu sistemi açıp geçmişe dönük olarak yapılmış tüm satış dökümünü sistemden tespit edip rapor edebilmesi için bir bilgisayar mühendisi ve/veya bu konuda uzman ehil bilirkişinin görevlendirilmesi gerektiğinden ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması talebiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında inceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinafa gelen tarafın sıfatı ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmış, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı resen gözetilmiş, ayrıca HMK'nın 357. maddesindeki "İlk Derece Mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz." kuralı nazara alınmıştır.

Dava, taraflar arasında düzenlenen ....... tarihli bayilik sözleşmesi nedeniyle davacı tarafından keşide edilip davalıya verilen çekler dayanak yapılarak .........Esas sayılı takibinin iptaline..... Esas sayılı dosyasına konu edilen ..adet çek nedeniyle borçlu olunmadığının tespitine, takibin iptaline, henüz icraya intikal etmemiş .. adet toplam ... bedelli çekler ile ...... bedelli çekten dolayı borçlu olunmadığının tespitine, cari hesap ilişkisinden kaynaklanan .. alacağın ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsili talebine ilişkindir.

Dairemizin....... Esas, .....Karar sayılı ilamında "Davanın esasıyla ilgili olarak gösterilen delillerin “hiçbirinin” toplanmaması ile anlaşılması gerekenin uyuşmazlığın çözülmesi için taraflarca gösterilen delillerden hiç birinin toplanmaması ya da deliller bütünü ile çözüme ulaşılabilecek hallerde bu bütünü oluşturan delillerden “birinin” toplanmamış olması halleri olduğu söylenebilir.

Hakimin belirli bir yargıya vararak karar vermesinde etkili nitelikteki deliller söz edilmekte olup bu özellikte delillerden “birinin” toplanmamasını da ... maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir.

Zira somut olayda olduğu gibi tarafların uyuşmazlığa ilişkin olarak göstermiş oldukları delillerin değerlendirilmemiş olması veya gösterilen delillerin değerlendirilmesine yönelik teknik bilgiyi gerektiren bir hususta bilirkişi raporu alınmaması halinde yargı sistemimiz bakımından benimsenmiş olan dar istinaf sisteminden uzaklaşılarak ilk derece mahkemesince değerlendirilmemiş olan konularda ilk defa istinaf mahkemesince bir delile ilişkin olarak tartışma yapılarak yargıya varılacaktır ki bu da iki dereceli yargılama olan istinaf yargı sistemi ile bağdaşmayacaktır." şeklinde karar verilerek ilk derece mahkemesi kararı kaldırılmış,

kaldırma kararımız sonrası yapılan yargılama sonrası yine Dairemizin .........Esas ..... Karar sayılı ilamında " Dosyanın incelenmesinde, yargılamaya davacı . . .. vekili olarak katılan ..... dosyada vekaletnamesine rastlanmamıştır.

Bu durumda ilk derece mahkemesince davacı vekiline kesin süreli muhtıra çıkarılarak vekaletnamesini sunmasının istenmesine, verilen kesin sürede vekaletname sunulur ise dosyanın yeniden gönderilmesi, sunulmaz ise kararın davacı asile tebliği ile istinaf süresinin de beklenilmesinden sonra dosyada davalı tarafın da istinafı bulunduğundan her halükarda dosyanın Dairemize gönderilmesi için ilk derece mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda....... tarihinde oy birliği ile karar verildi." hükmü ile dosya ilk derece mahkemesine noksanlığın ikmali için geri çevrilmiştir.

İs......... Karar sayılı ilamı ile Dairemizin kaldırma kararı doğrultusunda alınan bilirkişi raporu dikkate alınarak verilen karar isabetli görülmüştür.

Karara karşı taraflarca istinaf kanun yolu başvurusunda bulunmuştur.

Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklara ve gerekçe içeriğine göre, mahkemece taraflar arasındaki uyuşmazlığın somut olayın özelliklerine uygun olarak belirlendiği, yargılamanın HMK'da belirtilen usullere uygun olarak yürütüldüğü, taraflarca gösterilen hükme etki edecek delillerin usulüne uygun olarak toplandığı, delillerin takdirinde ve yasa kurallarının olaya uygulanmasında bir isabetsizlik görülmediği, kararda kamu düzenine aykırı herhangi bir husus bulunmadığı, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından tarafların istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."