Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2024/41 K.2025/363

Taraflar arasında görülen davada........ karar sayılı kararın istinaf incelemesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı HMK’nın 353. maddesi gereğince tetkikatın evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için düzenlenen rapor ile istinaf sebepleri dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları, tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

- KARAR -

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davacıların ciro silsilesinde isimlerinin bulunduğu........ adet bononun kargo taşıması esnasında çalınmış olduğunu, kıymetli evrakların davacıların isteği dışında ellerinden çıkmış olduğunu, davalı ile davacıların herhangi bir ticari ilişkisinin bulunmadığını, ciro silsilesini tamamlama açısından kötü niyetli işlemler yaparak ..........Esas sayılı dosyası üzerinden haksız takibe girişilmiş olduğunu belirterek, davacıların....... sayılı icra dosyasına konu edilen . . .. olup . .......

Firması bulunan ve arkasında . .. cirosu bulunan ..... vade tarihli ......-TL bedelli bonodan dolayı borçlu olmadığının tespitini, ve bononun davalıdan istirdatı ile davacı . .. iadesini, davalının tazminata mahkum edilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasını, talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevabında özetle; davacının işbu davanın ikamesini yetkisiz mahkemede açmış olduğunu, yetkili mahkemenin ..........Mahkemeleri olduğunu, davanın .....hkemelerinde ikame edilmesinin hatalı olduğunu, müvekkilinin çeki ciro yoluyla devir almış olduğunu ve çekin zayi veyahut çalınması hususundan haberdar olunmaması sebebiyle iyi niyetli olduğunu belirterek, öncelik yetkisiz mahkemede açılmış bulunmayan davanın reddini usulden reddini, istirdat koşuları oluşmayan davanın esastan reddini, davacının tazminata mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasını, talep etmiştir.

KARAR

Mahkemece "...Dosya kapsamından dava konusu yapılan çekler nedeniyle taraflar arasında kambiyo ilişkisi bulunmadığı anlaşılmaktadır. Gerek HMK'da gerekse TTK'da çek istirdadı davalarında yetkili mahkemeye ilişkin özel bir düzenleme yer almamaktadır. Bu durumda açılan davanın HMK'nın 6. maddesi uyarınca genel yetkili mahkeme olan, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesinde görüleceği kuşkusuzdur. Davalı vekilince süresinde ve usulüne uygun biçimde yetki itirazında bulunulması, davalı şirketin merkezinin ........olması karşısında mahkememizce yetkisizlik kararı verilmesi gerekmiştir....." şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Karara karşı davacı vekili istinaf isteminde bulunmuştur. Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kayıp çek ve bonolar ile ilgili olarak ...... soruşturma nolu dosyası ile suç duyurusunda bulunulduğunu, dava konusu edilen çekler kargoda .. ilinde çalınmış olup haksız fiilin işlendiği yer . olması nedeni ile .. Mahkemelerinin yetkili olduğundan ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması talebiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında inceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinafa gelen tarafın sıfatı ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmış, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı resen gözetilmiş, ayrıca HMK'nın 357. maddesindeki "İlk Derece Mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz." kuralı nazara alınmıştır.

Dava, menfi tespit ve çek istirdadı talebine ilişkindir.

...... Karar sayılı ilamıyla, davanın yetki yönünden reddine, mahkemenin yetkisizliğine, yetkili mahkemenin .....Mahkemesi olduğunun tespitine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı istinaf kanun yolu başvurusunda bulunmuştur.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Yetki itirazının ileri sürülmesi" başlıklı 19/2. maddesinde. "Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz." hükmünü içermektedir.

Yine, 116/1-a maddesinde "Kesin yetki kuralının bulunmadığı hâllerde yetki itirazını "ilk itiraz" olarak düzenlemektedir. 117/1. madde ise. "İlk itirazların hepsi cevap dilekçesinde ileri sürülmek zorundadır; aksi hâlde dinlenemez." hükmünü içermektedir. Son olarak. "Cevap dilekçesini verme süresi" başlıklı 127/1. maddesi ise. "Cevap dilekçesini verme süresi, dava dilekçesinin davalıya tebliğinden itibaren iki haftadır.

Ancak, durum ve koşullara göre cevap dilekçesinin bu süre içinde hazırlanmasının çok zor yahut imkânsız olduğu durumlarda, yine bu süre zarfında mahkemeye başvuran davalıya, bir defaya mahsus olmak ve bir ayı geçmemek üzere ek bir süre verilebilir. Ek cevap süresi talebi hakkında verilen karar taraflara derhâl bildirilir." şeklinde düzenleme getirmektedir.

Dosya kapsamında dava dilekçesinin davalı tarafa ..... tarihinde tebliğ edildiği, davalı vekilince yasal cevap verme süresi geçtikten sonra ..... tarihinde sunmuş olduğu cevap dilekçesi ile birlikte yetki itirazında bulunduğu bu nedenle davalının usulüne uygun yetki itirazında bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda uyuşmazlığın davanın ilk açıldığı yer olan....... görülüp, sonuçlandırılması gerekmektedir.

6100 sayılı HMK.nun 353/1-a/6.maddesinde, tarafların davanın esasıyla ilgili olarak gösterdikleri delillerin hiçbiri toplanmadan veya gösterilen deliller hiç değerlendirilmeden karar verilmiş olması hususu davanın esası incelenmeden kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine duruşma yapmadan kesin olarak karar verilen hallerden sayılmıştır.

Bu itibarla, mahkemece yukarıda anılan hususlara ilişkin delil toplanmadan, inceleme ve değerlendirme yapılmadan karar verilmesi nedeniyle, HMK'nın 353/1-a/6. maddesi uyarınca kararın kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."