Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2024/5 K.2025/446

Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar davalı vekilince istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA

Davacı vekili, takibe dayanak teşkil eden.... tanzim tarihli .... seri numaralı KDV dahil .... TL bedelli faturaya konu mallar teslim edilmesine rağmen bakiye ... TL'sinin ödenmediğini beyanla... esas sayılı ilamsız takibe vaki itirazın iptali ile takibin devamını, asgari ... inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, yanlar arasında bir iş ilişkisi bulunmadığını, asıl yüklenicinin talebi ile bir kısım faturaların alt yüklenici konumundaki davacı . . .. tarafından iş yaptıran müvekkil şirket adına düzenlendiğini, bu fatura karşılığı davacıya .... tarihinde ... TL ve .... tarihinde de ... TL olmak üzere toplam ... TL ödeme yapılmış olup banka dekont örneklerini sunduklarını, müvekkilince inşaat için fatura edilmesine rağmen kendisine teslim edilmeyen malzemeler için ...

TL tutarında (KDV Dahil ... TL) iade faturası tanzim edildiğin, mutabakat mektubunun davacıya mail ortamında iletildiğini ancak bir geri dönüş yapılmadığını, işin bir an önce bitirilmesi için müvekkilinin iş bitiminde, ... tarihinde asıl yüklenici . .. ile hesaplaşarak kendisinden ibraname alındığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

DAİREMİZ KALDIRMA KARARI

Mahkemece...Esas....

Karar sayılı..... tarihli kararıyla; davalı tarafça ibraz edilen cevap dilekçesinde davacı tarafla aralarında doğrudan bir sözleşmesel bir ilişki bulunmadığını dava konusu edilen faturadan kaynaklı işin kendileri ile . .. arasında yapıldığı davac......dava dışı . .. taşeronu konumunda olduğu . .. talebi üzerine müvekkil şirket adına . . .. tarafından fatura düzenlendiği dava konusu edilen faturadan kaynaklı borcun ise dava dışı . .. ödendiğinin beyan edilmesi karşısında her ne kadar bilirkişi raporunda tarafların ticari defterleri üzerinde yapılan incelemede davacı taraf ticari defter kayıtlarına göre davalının davacıya ..

TL, davalı taraf ticari defter kayıtlarına göre ise ..

TL borçlu olduğu bildirilmiş ise de davacı tarafça tanık olarak bildirilen ve .nolu celsede tanık olarak dinlenilen . .. beyanlarından da anlaşılacağı üzere davaya konu faturadan kaynaklı işin davalı ile dava dışı . . arasında yapılan sözleşmeden kaynaklı . . tarafından yapıldığı davacı ..... dava dışı . .. taşeronu konumunda bulunduğu ve davalı ile davacı arasında doğrudan bir sözleşmesel bir ilişki bulunmadığını ve ayrıca mahkeme huzurunda dinlenen . .. kabulünde de anlaşılacağı üzere davalı ile dava dışı . .. arasındaki sözleşme ilişkisinden dolayı . .. herhangi bir alacağının kalmadığına dair davalı tarafa imzalı beyan dilekçesi teslim

etmiş olduğu bu durumda ancak davacının varsa dava dışı . ... alacağı davalı tarafça . .. ödenmeyen bedele ilişkin sebepsiz zenginleşme davası açabileceği, fakat . .. alacağının bulunmadığının da gerek davalı tarafın cevap dilekçesi ekinde yer alan belgeden gerekse . .. mahkeme huzurundaki beyanlarından anlaşıldığı gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince istinaf edilmekle.

Dairemizin .Esas, ..Karar sayılı,... tarihli kararıyla; dava konusu fatura davalının ticari defterinde kayıtlı olduğuna göre, davacı tarafından mal tesliminin ispatlandığı, davalının takip dayanağı ... TL'lik faturanın ...

TL'lik kısmını ödediği sabit olup geri kalan kısmın ödendiğinin veya alınan malın iade edildiğinin ispat yükü davalıda olduğu, HMK'nın 221/1. maddesi gereğince mahkemenin kendiliğinden taraflara ait ticari defterlerin ibrazına karar verebileceği hususu dikkate alınarak taraflara .. yılı ticari defterlerini ibraz etmek üzere süre verilmesi, ticari defterlerin sunulmamasının yasal sonuçlarının hatırlatılması, ticari defterler ibraz edildikten sonra defterler üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak ek rapor alınması, bu şekilde yapılan araştırma ve inceleme sonucunda ödemenin ya da iadenin ortaya konulamaması halinde, ...

TL'nin ödendiğinin veya iade edildiğinin ispat yükünün davalı tarafa ait olduğu gözetilerek sonucuna göre yargılamaya devamla esas hakkında karar verilmesi gerekirken mahkemece yanılgılı gerekçe ile davalı tarafından dava dışı . .. yapılan ödemenin hangi sebeple davacı bakımından bağlayıcı olacağı karar yerinde tartışılıp değerlendirilmeden,

ispat yükünün tayininde hataya düşülerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmadığı belirtilerek davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-a.(6) maddesi uyarınca kabulü ile kararının kaldırılarak belirtilen şekilde deliller toplanarak oluşacak sonuca göre karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine iadesine karar verilmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Yeniden yapılan yargılama ve tahkikat neticesinde mahkemece; tüm dosya kapsamı, kaldırma uyarınca alınan denetime elverişli bilirkişi raporu ve taraf beyanları birlikte değerlendirildiğinde, her ne kadar davalı tarafından ... TL iade faturası davalı taraf ticari defterlerinde kayıtlı ise davacı taraf işletme defterlerinde kayıtlı olmadığı ve davacı tarafça iade faturasına konu malların davacı tarafa iade edildiğine ilişkin delilde ibraz edilmediği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davalının .... esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile, takibin .... TL yönünden devamına karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı vekili, dosyada tarafların ... yılı ticari defterleri bulunmadığından, iade faturasının davacının ticari defterinde kayıtlı olup olmadığının tespit edilemediği ve ... yılı defterlerinin incelenmesi gerektiğinden yola çıkılarak red kararının kaldırılmasına karar verildiğini, yerel mahkemenin de bu hususları ve 2. celse ticari defterler dikkate alınmadan hüküm tesisi edilmesine dair itirazlarını göz ardı ederek davacı tarafa yeniden delillerini sunmak üzere süre verdiğini, netice itibarıyla davacının kesin süreye uymadığını,

sunulan ticari defter ve kayıtlarda yer alan .....TL bedelli iade faturasına ilişkin kayıtlara dayanılarak karar verilmesi gerektiğini, yasaya uygun olmayan delile dayanan bilirkişi raporu ve taraf beyanları birlikte değerlendirilerek , .....

TL iade faturası davalı taraf ticari defterlerinde kayıtlı ise de davacı taraf işletme defterlerinde kayıtlı olmadığından bahisle davanın kısmen kabulü şekilde hüküm tesisi yoluna gidildiğini, davacı yan iade faturasına ıttıla olmasına rağmen bilerek ve isteyerek iade faturasını kendi defterlerine işlemediğini, davacı tarafça açılan icra takibi ve ticari defterleri arasındaki fark orta olduğunu, davacının banka havalesi yoluyla aldığı ödemeleri dahi ticari defterine işlemediğini, defterdeki alacak, icra takibi ile talep edilen alacak ve bilirkişi raporu ile tespit edilen alacak miktarlarının hep farklı çıktığını,

sırf davacı tarafça defterlerine işlenmediğinden bahisle iade faturasının yok sayılmasının hakkaniyetli bir karar olmadığını, üstelik..nolu celsede davacı tanığı ve dava ihbar olunan olarak dinlenilen . .. beyanlarından da anlaşılacağı üzere davaya konu faturadan kaynaklı tüm ödemelerin yapılarak kendisinden ibraname alındığını, davacı lehine.. icra inkar tazminatına hükmedilmişse de dosyada takip ve ticari defterleri arasındaki fark ortada olduğundan, ayrıca da davacı banka havalesi yoluyla aldığı ödemeleri dahi ticari defterine işlemediğinden,

defterdeki alacak, fatura tutarı icra takibi ile talep edilen alacak ve bilirkişi raporu ile tespit edilen alacak miktarları hep farklı olduğundan inkar verilmesinin de hatalı olduğunu belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle, ticari satıma ilişkin düzenlenen bakiye fatura bedelinin tahsili için başlatılan takibe vaki itirazın İİK'nın 67/1 maddesi gereğince iptali istemine ilişkindir.

İnceleme, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf edenin sıfatı, ileri sürülen istinaf nedenleri ve kamu düzeni gözetilerek yapılmıştır.

Kaldırma ilamımız doğrultusunda yapılan yargılama neticesinde; takibe konu faturanın gerek davacı gerekse de davalı defterlerinde kayıtlı olduğu, .. yılı defterlerinde davalı tarafından davacı yana düzenlenen iade faturasının davacı defterlerinde kayıtlı olmadığı, davalının takip dayanağı ... TL'lik faturanın .... TL'lik kısmını ödediği sabit olup geri kalan kısmın ödendiğinin veya alınan malın iade edildiğinin ispat yükü davalıda olduğu, dava dışı . .. yapılan ödemenin davacı bakımından da bağlayıcı olacağının davalı tarafından ispat edilemediği, alacağın mahiyeti itibariyle likit ve belirlenebilir nitelikte olduğu da anlaşılmakla yazılı gerekçelerle davanın kısmen kabulü cihetine gidilmesinde usul ve yasaya aykırılık görülmemiştir.

Davalı vekilinin istinaf başvuru nedenleri ile sınırlı olarak dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucu, ilk derece mahkemesinin kararında ve gerekçesinde yasa ve usule aykırılık bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden, davalı vekilinin vaki istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.(1) maddesi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki hüküm verilmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."