Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2024/57 K.2025/432

Av. ...

DAVANIN KONUSU

Ticari Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan Davalar (İstirdat)

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : .. YAZIM TARİHİ : ..

Taraflar arasında görülen davada .....karar sayılı kararın istinaf incelemesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı HMK’nın 353. maddesi gereğince tetkikatın evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için düzenlenen rapor ile istinaf sebepleri dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları, tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

- KARAR -

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davacının keşideci ..... alacağına mahsuben almış olduğu .....seri numaralı, ... TL tutarlı çekin hamili iken çekin kaybolduğu, çekin iptali için... esas sayılı dava dosyasından başvuruda bulunduğu, muhatap banka tarafından anılan dosyaya çekin davalı tarafından ibraz edildiğinin bildirildiği, bunun üzerine ibraz eden aleyhine istirdat davasının açıldığı, keşideci tarafından çekin davacıya teslim edildiği, keşideci ile davalı arasında hiçbir ticari bağın bulunmadığı, çekin keşideci tarafından davalıya teslim edilmediği, çek üzerinde davacıya ait hiçbir imza ve ibarenin bulunmadığı, çekin davacı rızası dışında elinden çıktığından bahisle dava konusu çekin davalıdan istirdadına karar verilmesi talep edilmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevabında özetle; davacının çek üzerinde bir cirosunun bulunmadığından aktif husumetinin olmadığı, çekin ticari çek olmadığı, çekin dava dışı ... isimli kişiden alındığı, motorsiklet alışverişi nedeniyle çekin kendisine teslim edildiğinden bahisle davacının davasının reddine karar verilmesi talep edilmiştir.

KARAR

Mahkemece "...Her ne kadar davacı tarafça dava konusu çekin keşideci tarafından kendisine teslim edildiği ve yetkili hamil iken çekin rızası dışında elinden çıktığı/zıyaya uğradığı ile sürülmüş ise de; mahkememizin ..esas sayılı dava dosyasına muhatap banka tarafından gönderilen cevabi yazı ve davacının dava dilekçesindeki ikrarı ile sabit olduğu üzere keşideci tarafından hamiline şeklinde düzenlenen dava konusu çekte davacının lehtar olarak gösterilmediği gibi herhangi cirosunun da bulunmadığı,

istirdat davasında öncelikle davacının hak sahibi olduğunu ispat etmek zorunda olduğu.. sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun .. üncü maddesi uyarınca senet metninden anlaşılan durum aksine yönelik olması nedeniyle senetle ispat edilmesini gerektiği("6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 792 nci maddesine göre açılan bu davada, davacı dava konusu çekte keşideci, lehtar ya da ciranta sıfatıyla yer almadığı gibi meşru hamil olduğunu ve çekin rızası hilafına elinden çıktığını usulüne uygun delillerle kanıtlayamamıştır." .....,

bu ispattan sonra davacının ayrıca davalının çeki iktisapta kötüniyetli ve ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerektiğ.. somut olayda davacı tarafça irade fesadına yönelik herhangi bir iddia ve delil ibraz edilmediği gibi delil başlangıcı mahiyetinde bir belge de sunulmadığından iddiasını ..inci maddesinde geçen.

"Senede bağlı her çeşit iddiaya karşı ileri sürülen ve senedin hüküm ve kuvvetini ortadan kaldıracak veya azaltacak nitelikte bulunan hukuki işlemler.. az bir miktara ait olsa bile tanıkla ispat olunamaz" normu uyarınca tanıkla ispat edemeyeceği, her ne kadar davacı tarafça keşideci ile arasında düzenlendiği iddia olunan ...başlıklı adi yazılı belge ile çekin keşideci tarafından kendisine teslim edildiği ileri sürülmüş ise de; bu belgenin keşideci ile davacı arasında her zaman düzenlenebilecek belgelerden olduğu, üçüncü kişileri bağlayacak mahiyette bulunmadığı nazara alınarak davacının iddiasını ispat edecek yeterlilikte olmadığı,

bu halde davacı tarafın yetkili hamil olduğu ve senedin davalı tarafça kötüniyetle ve ağır kusurla iktitap edildiğine yönelik ispat yükümlülüğü usulüne uygun ikame olunan deliller ile ispat edilemediği kanaatine varılarak davacının davasının reddine karar verilmiştir..." şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Karara karşı davacı vekili istinaf isteminde bulunmuştur. Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; çek, davacının elinden rızası dışında çıktığını, rızası ile teslim etmiş olsaydı veya davalı ile aralarında herhangi bir ticari bağ olsaydı, davacı ciro silsilesine uygun olarak çeki ciro edip davalıya teslim etmesi gerektiğini, ilk derece mahkemesince yapılan yargılama neticesinde idame edilen davada, aleyhimize olarak davanın reddine verilen kararın kaldırılması talebiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında inceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinafa gelen tarafın sıfatı ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmış, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı resen gözetilmiş, ayrıca HMK'nın 357. maddesindeki "İlk Derece Mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz." kuralı nazara alınmıştır.

Dava, menfi tespit ve istirdat talebine ilişkindir.

.... Karar sayılı ilamıyla, davanın ispatlanamaması nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı istinaf kanun yolu başvurusunda bulunmuştur.

Dosya kapsamı itibariyle davacı, davaya konu edilen...... TL tutarlı çek nedeniyle borçlu olmadığının tespiti ve çekin istirdatı talebinde bulunmuştur.

6102 sayılı TTK'nın 790.maddesinde "Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır. Çizilmiş cirolar yazılmamış hükmündedir.

Bir beyaz ciroyu diğer bir ciro izlerse, bu son ciroyu imzalayan kişi çeki beyaz ciro ile iktisap etmiş sayılır." 792.maddesinde "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." düzenlemeleri dikkate alındığında davalının yetkili hamil olduğu birbirine bağlı cirolardan anlaşılmış olup,

çekin davalının kötü niyetle iktisap etmiş olduğu hususunun ve iktisapta ağır kusurlu olduğunun ispatlanamadığı görülmüş olup, bu sebeple mahkemece verilen karar isabetlidir.

Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklara ve gerekçe içeriğine göre, mahkemece taraflar arasındaki uyuşmazlığın somut olayın özelliklerine uygun olarak belirlendiği, yargılamanın .. belirtilen usullere uygun olarak yürütüldüğü, taraflarca gösterilen hükme etki edecek delillerin usulüne uygun olarak toplandığı, delillerin takdirinde ve yasa kurallarının olaya uygulanmasında bir isabetsizlik görülmediği, kararda kamu düzenine aykırı herhangi bir husus bulunmadığı, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."