Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2024/727 K.2024/904

Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar ihtiyati tedbir talep eden davacı vekilince istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TALEP

İhtiyati tedbir talep eden davacı vekili, müvekkili .. .. ...'nin alacaklısı olduğu ve . .. verilen, keşidecisi ........ TL bedelli senedin, müvekkili bankanın .. şubesi nezdinde kaybolduğunu, tüm aramalara rağmen bulunamadığını, bu nedenle ilgili . . . tedbir kararı ile ödeme yasağı konulmasına, .. konulma ihtimaline binaen bu bononun icraya konulması halinde işlem yapılmaması için tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

MAHKEME ARA KARARI

Mahkemece, ödeme yasağı tedbiri ......... maddesinde düzenlendiği, bu hükümler ........- maddesi yollamasıyla .. da uygulanacak ise de, ....... bu hükümlerin uygulanabilmesi için aynı maddenin 1. cümlesinde..........., diyerek kıstas belirttiği, bonoda çeklerde olduğu gibi muhatap banka bulunmadığından ödemeden men tedbiri bononun niteliğine uygun olmadığı gibi .. kabiliyeti olmadığı, ayrıca dosya içerisinde ödemeden .. yasağı kararı verilmesini gerektirir şekilde yaklaşık ispat şartını sağlayan herhangi bir bilgi, bulgu, belge, delil de bulunmadığı,

dosyada bu haliyle ödemeden men yasağı kararı verilmesinin bononun meşru yollar ile elinde bulundurma ihtimali olan kişilerin evveliyetle mülkiyet hakkının özüne dokunacak nitelikte olup, hak arama hürriyetini de zedeler nitelikte bulunduğu, bononun tedavül kabiliyetini ve bonoyu elinde bulunduran muhtemel meşru hamillerin alacağını tahsil etmesini engeller şekilde ödemeden men yasağı kararı verilmesinin hukuki dayanaktan açıkça yoksun olduğu gerekçeleriyle talebin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF GEREKÇELERİ

İhtiyati tedbir talep eden vekili, iptal sürecinde kaybolan senedin iyi niyetli olmayan ...... kişilerin eline geçip, tahsile konulmasının önüne geçmek amacıyla ..... uyarınca ödemeden men yasağı hükmünün getirildiğini, Kanunun amir hükmüne karşı yerel mahkemenin ........ tarihli ara kararın ....... . hükümlerine ve yüksek mahkemenin . ... aykırı olduğunu,......uyarınca zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteyebilmek için gerekli olan şartlardan birisinin de .. . olan hakkın varlığını sürdürmesi olduğunu,

esasen hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu türden davalarda davacının mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli sayılmasının gerekli olduğunu, aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanmasının, zayi nedeniyle kıymetli evrak iptali hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getireceğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İNCELEME VE GEREKÇE

Talep hukuki mahiyeti itibariyle, zayi nedeniyle bononun iptali davasında ödeme yasağı konulması ve icraya konulmaması yönünde ihtiyati tedbir istemine ilişkindir.

Esasen hasımsız olarak açılan bu davada iptal talebinde bulunan şahsın ispat etmesi gereken husus, zilyedi bulunduğu çekin rızası hilafına elinden çıkmasıdır. Ancak, iptal davasında kesin ispat aranmayıp çekin kaybolduğunun "kuvvetle muhtemel" olduğunu göstermesi yeterlidir .......

Davacı .. dava dilekçesi ekinde sunduğu ........ tarihli kayıp tutanağında iptalini talep ettiği bononun alacaklısı, alacaklı adresi, senet borçlusu ve adresi, vadesi, meblağı ve keşide tarihi gibi bilgileri mahkemeye bildirmiş olup, senet unsurlarını açıkca somutlaştırmıştır. Davacının daha fazlasını ispata zorlanması, zayi nedeniyle senet iptali hükümlerinin uygulanmasını imkânsız kılacaktır.

Kaldı ki, dava sırasında yapılan ilanlar sonucunda hak sahipleri ortaya çıkacak olup, hak sahiplerinin daha sonra ortaya çıkması durumunda dahi hasımlı olarak açılacak bir dava ile bononun iptali kararının iptali talep edilebileceği gibi dava sırasında yapılacak olan ilanlar sonucunda, hak sahipleri varsa ortaya çıktığında kendilerine karşı istirdat davası açılabilecektir.

Ayrıca .. ... maddesi uyarınca çekişmesiz yargı işlerine ilişkin kararlar maddi anlamda kesin hüküm teşkil etmezler. .......

Somut olayda, ödeme yasağı tedbirinin reddine neden olan tüm bu hususlar, gelişen durumlara karşılık açılabilecek davalarda tartışılacaktır.

İlk derece mahkemesince; kayıp tutanağı ve somut bono bilgileri belirtildiği halde davacı bankanın meşru hamilliğine dair herhangi bir belge sunulmadığı, davacının yetkili hamil olup olmadığı dosya kapsamından anlaşılamadığından ödeme yasağı isteminin reddine karar verilmesi doğru görülmemiş; somut uyuşmazlık yönünden mevcut delillerin yeterli sayılarak ödeme yasağı tedbiri verilmesi, bu ... .. keşidecisine ödeme yasağı muhtıra çıkartılması gerekirken, ödeme yasağı tedbirinin çekten farklı olarak bononun niteliğine uygun düşmediğinden bahisle talebin reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Bu nedenle yerel mahkeme ara kararının kaldırılarak, işbu bono keşideciye ödeme için ibraz edildiğinde, keşidecinin ödeme yapmaması yönünde men kararı verilmesi gerekmiştir.

Her ne kadar davacı banka vekilince bononun icraya konulmaması yönünde tedbir talebinde de bulunulmuşsa da davacı icra takibinin durdurulması yolundaki istemini ancak icra takibinde alacaklı olan kimseye karşı açacağı menfi tespit davasında talep edebilecek olup, hasımsız olarak ikame edilen zayi nedeniyle iptal davasında açılacak takiplerin durdurulmasına ya da bononun icra işlemlerine konu edilmemesine karar verilemez. Davacının bu yöndeki talebi yerinde görülmemiştir.

Bu durumda istinaf incelemesi sonucunda HMK’nın 353/1-b-2. maddesi gereğince ilk derece mahkemesi yargılamasındaki eksikliğin yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç oluşturacak nitelikte görülmemesi nedeni ile davacı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak açıklanan gerekçeler kapsamında aşağıdaki şekilde ödeme yasağı tedbiri açısından yeniden hüküm kurulması gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."