Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2024/891 K.2025/1770

İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dosya incelendi, gereği düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, işbu menfi tespit davasında davalı olan . . ., ... Asliye Ticaret Mahkemesinde, .. tarihli satış sözleşmesi sebebi ile ..USD alacaklı olduğunu ileri sürerek müvekkili . . . aleyhine .. USD'nin tahsili talebiyle kısmi dava açtığını, mahkemenin,..Karar sayılı kararı ile davanın reddine karar verildiğini, karara karşı davalı . . . tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğundan bakiye ..

USD bakımından müvekkilinin yeni bir dava tehdidi altında olduğunu, alacaklının harekete geçmesini beklemeden borçlu olmadığının tespiti için işbu menfi tespit davasını açmakta korunmaya değer bir menfaatin bulunduğunu, taraflar arasında.. tarihinde akdedilen sözleşme ile müvekkilinin, .. tarih ve .. sayılı .. ..numaralı . .. Üretme Tesisini davalı tarafa devretmeyi taahhüt ettiğini, ancak devir prosedürü uzunca bir zaman aldığından davalının, . ..

Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’ne ait olup ./ .’da kain iki güneş enerji santralini satın aldığını, işbu davanın maddi sebebini teşkil eden sözleşme ile taahhüt edilen bir enerji santrali iken, davalının farkını da ödeyerek böylece iki enerji santrali satın aldığını, bu iki enerji santralinin davalının talebine bağlı olarak . . .. ve .. Enerji Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin .. hissesinin . payının . .. İnşaat Tesisat Sanayi ve.

Limited Şirketine, 10 hissesinin de davalı . . .’e devredildiğini, . . .

ve .. . . ve Ticaret Limited Şirketinin hisselerinin gerçekte davalı ile ortağı olduğu .. Yapı İnşaat Tesisat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine, .. Noterliğinin .. yevmiye sayılı senetleri ile devredildiğini,..tarihli . .. . ilan edildiğini,.. tarihli sözleşme ekinde ibraz edilen makbuzlarla ödenen.. USD tutarın . .. . ve . Enerji Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin hisse devir bedeli yerine ödendiğini, hal böyle olmasına rağmen davalının..tarih ve ....ayılı ... numaralı . . Üretme Tesisi bedeli için ödenen paranın kendisine ödenmediğini ileri sürerek müvekkilini haksız yere dava yahut icra takibi tehditi altında tutmaya çalıştığını ileri sürerek müvekkilinin davalı tarafa.. tarihli sözleşme sebebi ile .. USD borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, .. tesisin satış sözleşmesini imzalarken kendisini tesisin sahibi olarak tanıtan davacı . . ., sonradan tesisin aslında kendisine ait olmayıp .. İplik A.Ş.'ye ait olduğunu, ... A.Ş.’nin tesisi ana şirketlerinden ayırmaları önünde engeller çıktığını, şirket ayırma işlemi çözüldükten sonra tesisi devredeceğini söylediğini, ancak aradan geçen zamana rağmen devir işlemini gerçekleştirmeyince, .. tesisin devrini temin amacıyla . ..

Asliye Ticaret Mahkemesinin.. Esasında kayıtlı davanın açıldığını, bu dosyada toplanan delillerden, satışa konu tesisin davalının ortağı olduğu . .. Elektrik San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne, ondan da .. Yatırım Gıda San. ve Tic. A.Ş.'ye, bu şirketten de, .. . . .. .. ve ...

A.Ş.'ye devredildiğini, bunun üzerine asıl taleplerinin karşılanma imkanının olmadığı ortaya çıkınca, güneş enerjisi santralinin ve bu santralin işletmeciliğini yapan şirket hisselerinin devri ile .. ..dava konusu güneş enerjisi santralinin kurulu olduğu kısmın tapu kaydının iptali ile müvekkili adına tapuya tescili talebinden vazgeçilerek, davaya fer'i talep olan ödenen paranın iadesi yönünden devam edildiğini, mahkemece yapılan yargılama sonunda, taraflar arasındaki sözleşmenin resmi şekil şartına uygun yapılmadığından geçersiz olduğu,

sebepsiz zenginleşme hükümleri gereğince ödenen paranın istenebileceği, ancak alacağın zamanaşımına uğradığı gerekçesiyle davanın reddine karar verildiğini, bu karara karşı, karşı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulduğunu, davanın .. Bölge Adliye Mahkemesi..Esasında kayıtlı olduğunu savunarak haksız ve mesnetsiz davanın reddini istemiştir.

KARAR

Mahkemece, davalı tarafından.

..Asliye Ticaret Mahkemesinin.. Esas sayılı dava dosyasında eldeki davaya konu borçlu olunmadığının tespiti talep edilen.. tarihli satış sözleşmesine sebebi ile davacıya karşı kısmi alacak davası açıldığı, mahkemece söz konusu davada davanın zamanaşımından reddine karar verildiği, kararın istinaf incelemesinde olduğu, aynı satış sözleşmesinden kaynaklı kısmi alacak davası devam ederken menfi tespit davası açılmasında davacının hukuki yararının bulunmadığı, her ne kadar alacak davası kısmi alacak davası olarak açılmış ise de eda davası niteliğinde olduğundan ve eda davası varken olumsuz tespit davası açılmasında hukuki yarar bulunmadığı gerekçesiyle davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Karara karşı davacı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle, yerel mahkemece . . ... Asliye Ticaret Mahkemesinde .. USD üzerinden açtığı kısmi alacak davasının .. USD üzerinden açılan bir itirazın iptali davası olduğu kabul edilerek karar verildiğini, oysa hem davacı müvekkili hem de davalı tarafın . .. Asliye Ticaret Mahkemesinin.... Karar sayılı kararına konu davanın .. USD kısmi alacak davası olduğunu, işbu davanın o .. USD alacak iddiasına karşı açılmış bir dava olmadığını, ..

Asliye Ticaret Mahkemesinin söz konusu kararına konu vakanın .. USD'lik itirazın iptali davası olduğu kabul edilse dahi eldeki davanın .. USD'ye karşı açılan bir menfi tespit davası olmadığını, işbu davanın müvekkilinin ..

USD bakımından dava, borç tehdidi altında tutulduğu için açıldığını, borç tehdidi altında olan kişinin menfi tespit davası açabileceği, İcra iflas Kanunu'nun 72. maddesinde açıkça düzenlendiğini, o halde hukuki menfaatin bulunduğunun kabulü ile işin esasının incelenmesi gerekirken, aksine düşüncelerle hukuki yarara ilişkin "dava şartı" yokluğundan bahisle davanın reddine karar verilmiş olmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması talebiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

İNCELEME VE GEREKÇE

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında inceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinafa gelen tarafın sıfatı ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmış, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı resen gözetilmiş, ayrıca HMK'nın 357. maddesindeki "İlk Derece Mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz." kuralı nazara alınmıştır.

Dava, taraflar arasında akdedilen .. tarihli satış sözleşmesine istinaden borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.

.. Asliye Ticaret Mahkemesinin.. Karar sayılı ilamıyla, davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili istinaf kanun yolu başvurusunda bulunmuştur.

Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan delillerin değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık olmamasına ve özellikle taraflar arasında aynı satış sözleşmesinden kaynaklı kısmi alacak davası devam ederken davacının menfi tespit davası açmakta hukuki yararı bulunmadığının anlaşılmış olmasına göre davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."