Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2025/1263 K.2025/1365

İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dosya incelendi, gereği düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.. tarihinde .. merkezli meydana gelen deprem nedeniyle ...

Mücbir Sebep Hali ilan edildiğini, bu deprem nedeniyle belirtilen il ve ilçelerde bulunan pek çok mükellefin 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu uyarınca tutulması ve tasdiki zorunlu kanuni defterleri ile kullanmak mecburiyetinde oldukları belgelerin enkaz altında kalarak zayi oolduğunu, . ve . . tarafından ..’ta meydana gelen depremden etkilenen yerler İçin .. tarihinde mücbir sebep hali ilan edildiğini, .. tarihinde .. merkezli meydana gelen deprem ve ardından .. ilinde gerçekleşen sel felaketinden kaynaklı müvekkili şirketin uzun süre zor günler geçirdiğini,

müvekkil şirkete ait karar defterinin müvekkil şirket hissedarının tüm özen ve dikkatine rağmen depremde zayi olduğunu, depremlerin olduğu günden sonra müvekkil şirket sahiplerinin uzun süre binalar hasar aldığından şirket evraklarının bulunduğu binayı kullanamadığını, şirket karar defterinin bulunduğu evrakları depremde kaybettiklerini çok sonradan öğrendiklerini ileri sürerek zayi olan şirket karar defterinin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

KARAR

Mahkemece, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 82 nci maddesinin 7 inci fıkrasında zayi belgesi verilmesi talebinin talebe konu saklanması zorunlu evrakların kaybolduğunun öğrenildiği tarihten 30 günlük hak düşürücü süre içinde ileri sürülmesi gerektiği .. . numaralı .. kabul tarihli Resmi Gazete'nin .. tarihinde yayımlanan Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 10/(22). maddesinde ".. tarihli ve 6102 sayılı TTK'ya ve 213 sayılı Kanuna göre tutulması ve tasdiki zorunlu defterleri ile kullanmak mecburiyetinde bulunduğu belgeleri .. tarihinde .. ilinde meydana gelen depremler

nedeniyle zayi olan mükellefler durumu öğrendiği tarihten itibaren .. tarihine kadar (bu tarih dahil) yetkili Mahkemede kendisine bir belge verilmesini isteyebilir." düzenlemesinin bulunduğu, bu halde talep eden tarafından talebin en geç.. tarihinde mahkemeye yöneltilmesi gerektiği, somut olayda.. tarihinde talepte bulunulduğu, talebin hak düşürücü süre içinde olmadığı gerekçesiyle talebin hak düşürücü süre yönünden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Karara karşı davacı vekili istinaf isteminde bulunmuştur. Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle, şirket karar defterinin bulunduğu evrakları depremde kaybettiklerini çok sonradan öğrendiklerini, yerel mahkemece müvekkili şirketin karar defterinin kaybolduğunu ne zaman öğrendiklerini araştırmadan herhangi bir yargılama yapmadan duruşma dahi açmadan davanın hak düşürücü süre yönünden reddine karar verdiğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması talebiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

İNCELEM VE GEREKÇE

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında inceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinafa gelen tarafın sıfatı ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmış, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı resen gözetilmiş, ayrıca HMK'nın 357. maddesindeki "İlk Derece Mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz." kuralı nazara alınmıştır.

Dava, 7440 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun m. 10/XXII'ye göre zayi belgesi verilmesine ilişkindir.

Davacı taraf zayi belgesi verilmesi talebini zayi belgesi talep ettiği belgelerin deprem nedeniyle zayi olduğunu çok sonradan öğrendiği maddi vakıasına dayandırmaktadır. Bu nedenle belgelerin deprem nedeniyle zayi olduğunu 7440 sayılı yasanın belirlediği .. tarihinden sonra öğrenmiş olduğu gerekçesiyle 6102 sayılı TTK m. 82/VII'ye göre talepte bulunulabileceğini ileri sürmektedir.

6102 sayılı TTK m. 82/VII'ye göre; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." Bu maddede düzenlenen 30 günlük süre hak düşürücü süredir.

7440 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun m....... 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa ve 213 sayılı Kanuna göre tutulması ve tasdiki zorunlu defterleri ile kullanmak mecburiyetinde bulunduğu belgeleri 6/2/2023 tarihinde ..

İlinde meydana gelen depremler nedeniyle zayi olan mükellefler, durumu öğrendiği tarihten itibaren .. tarihine kadar (bu tarih dâhil) yetkili mahkemeden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.

Mahkeme bu talebi ivedilikle görüşür ve gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." Bu yasa maddesi TTK m. 82/VII'den farklı olarak .. tarihinde meydana gelen deprem sebebiyle özel olarak düzenlenmiş olup deprem maddi vakıasına dayanılarak açılacak zayi belgesi istemli davalarda..tarihi hak düşürücü sürenin son günü olarak belirlenmiştir.

Bu tarihten sonra belgelerin kaybolduğunun öğrenilmesi durumunda dahi deprem maddi vakıasına dayanılarak zayi belgesi istemli dava açılamayacaktır. Mahkemenin kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."