Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2025/1307 K.2025/1879

Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar davacı birleşen davada davacı vekili, asıl davada davalı .. .. A.Ş. vekili ve birleşen davada davalı .. vekilince istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA

Asıl dava yönünden; davacı vekili, müvekkiline ait iş yerinin.. depremiyle birlikte hasara maruz kaldığını, bu nedenle hem işyerini içerisine alan binanın hem de işyerinin deprem öncesi haline getirme amacıyla tadilata alındığını, davacının dava sebebi işyeri için .. poliçesi yaptırdığını, davalının .. poliçesini de ayrıca acente sıfatı ile yaptığını, deprem sonrası, müvekkiline ait olup sigortalı işyeri hakkında hafif hasarlı raporu ihdas edildiğinden .. poliçesi kapsamında ödeme yapıldığını, .. poliçesi kapsamında ..numaralı hasar dosyası üzerinden...TL ödeme üzerine,

davacının davalı sigorta şirketine başvurarak bu miktarı aşkın zararın işyerim sigortası kapsamında karşılanmasını talep ettiğini, davalı sigorta şirketinin tazmin edilmesi talep edilen zararı .. poliçesi kapsamında kaldığı gerekçesiyle reddettiğini, zarar miktarının .. poliçesi limiti kadar olduğunu ileri sürdüğünü ve ödemekten imtina ettiğini, dava edilen zararın, şimdilik ..

TL'nin, davalı sigorta şirketine ihbar tarihini.. tarihini takiben .. iş günü sonrası..den itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen dava yönünden; davacı vekili, müvekkiline ait iş yerinin .. şubat depreminde hasar gördüğünü, çevre ve şehircilik bakanlığı ekiplerince az hasarlı olarak nitelendirildiğini, müvekkiline ait iş yerinin .. nolu .. Deprem Sigortası poliçesi ile davalı tarafından sigortalandığını, müvekkili tarafından .. tarihinde davalıya başvurarak poliçe kapsamında tazminat ödenmesini talep ettiğini, başvuru üzerine davalı tarafça .. sayılı hasar dosyası açıldığını ancak müvekkiline herhangi bir ödeme yapılmadığını belirterek şimdilik .... tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı sigorta şirketi vekili, müvekkili kurum tarafından sigortalıya deprem tarihini kapsayan .. poliçesi kapsamında hasar ödemesi yapıldığını, müvekkili kurumun herhangi bir sorumluluğu kalmadığını, davacının talebine ilişkin sigorta kapsamı ve teminat dışı kaldığı hallerin mevcut olup olmadığının araştırılması, beyan yükümlülüğüne aykırılıktan dolayı tazminattan en az .. oranında indirim yapılmasını, bu nedenle davanın reddi karar verilmesini talep etmiştir.

YEREL MAHKEME KARARI

Mahkemece. Dask poliçesinde dava konusu taşınmaz .. m2 yüzölçümü üzerinden poliçelendirilmiş olup, ihtiyari poliçe .. m2 yüzölçümü üzerinden tanzim edildiği, ihtiyari poliçe yönünden sorumluluk dask sorumluluğunu aşan kısımdan ibaret olacağı, dava konusu taşınmazın .. TL deprem (bina) teminatı içerdiği, hasar bedeli üzerinden %.. müşterek sigorta oranının bulunduğu, inşaat mühendisi bilirkişi tarafından tespit edilen .. TL tutarlı hasar üzerinden hesaplandığında, ..

TL..TL olduğu ve tespit edilen hasar tutarından muafiyet düşüldüğünd.. TL ödenmesi gerektiği bu bedelden Dask sorumluluğu olan .. TL mahsup edildiğinde kalan .. TL.. .. TL hasar bedelinden asıl dava davalısının “....

Poliçesi Muafıyetli” poliçesi kapsamında sorumlu olduğu anlaşıldığı, hasar tarihinin .., ihbar tarihinin .. olduğu değerlendirilmiş olup TTK'nın 1427/2 maddesi gereğince ihbar tarihinden .. gün sonrası olan .. tarihinden itibaren ticari faiz işletilmesine karar verildiği, bu doğrultuda asıl dava yönünden açılan davanın kabulü ile ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ..

Sigortadan alınarak davacıya verilmesine, birleşen dava yönünden açılan davanın kabulü ile. TL'nin ...tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı sigorta şirketi vekili, usule ilişkin itirazlarının değerlendirilmediğini, yetki itirazlarının incelenmeden karar verilmediğini, davacı tarafın davayı belirsiz alacak davası olarak ikame etmesinde hukuki yararının bulunmadığını, dosyada dain-i mürtehinin muvafakati bulunup bulunmadığına ilişkin bilgi ve belge bulunmadığını, mahkemece esasa ilişkin itirazlarının da değerlendirilmediğini, dava dilekçesinde her ne kadar müvekkili şirket tarafından poliçe kapsamında ödeme yapılması talep edilmişse de hasar talebinin . . .. kapsamında .. yapılması gerektiğinin açık olduğunu,

işbu hususa ilişkin Zorunlu Deprem Sigortası Genel Şartlarında da açık hüküm yer almakta olup depremin doğrudan neden olduğu zararlara yönelik hasarların, sigorta bedeline kadar DASK tarafından karşılanacağının belirtildiğini, başvuru konusu taleplerin DASK'a yönlendirilmesi gerektiği hususundaki beyanları saklı kalmak kaydıyla, meydana gelecek rizikonun poliçe kapsamında değerlendirilebilmesi için ancak teminata dahil edilen bir riskin gerçekleşmiş olması gerekmekte olup, ancak işbu riskin gerçekleşmesi sebebi ile oluşan hasarların karşılanmasının poliçe limiti dahilinde mümkün olacağını, ancak başvuru konusu edilen hasarın,

poliçe teminatı kapsamına alınabilmesi için ilk olarak bu hasarın poliçe kapsamında yer alan hasar sebeplerinden biri ile oluşup oluşmadığının tespit edilmesi gerekmekte olup, akabinde ilgili hasarın deprem sonucu oluşmuş olduğunun tespiti halinde öncelikle DASK poliçesi kapsamında bir değerlendirme yapılabilmesinin mümkün olacağını, müvekkili sigortacı şirketinin poliçe limitleri nispetinde sınırlı sorumlu olmakla birlikte, mutlak olarak bu limitler kadar sorumlu olduğunun da söylenemeyeceğini, zira müvekkili şirketin,

poliçe teminat limitleri ile sınırlı olmak kaydı ile ve ancak ispat edilecek olan ‘gerçek zarar’ tutarı ile sorumlu tutulabileceğini, yapılan hasar bedeli tespitinin hukuki dayanağı bulunmamakta olup gerekçeli karar kapsamında da sorgulanmadığını, söz konusu raporlardaki eksik hususların giderilmediğini, raporlarda bulunulan tespitler arasındaki çelişkinin giderilmediğini, hükme esas alınarak gerekçeli kararın temelini oluşturan hukuka aykırı bilirkişi raporunun;

karara elverişli olmadığının açık olması sebebiyle taraflarınca ilgili rapora itirazda bulunularak ek rapor talebinde bulunulmuşsa da işbu talebe ilişkin ara karar kurulmadığı gibi gerekçeli kararda da değerlendirilmeye konu olmadığını, dava açılmasına sebebiyet vermemiş olan müvekkili sigortacı şirket aleyhine hükmedilen yargılama giderinin ve vekalet ücretinin haksız olduğunu, bunun yanında davacı tarafın riziko adresinde meydana gelen hasarlar sebebi ile talep etmiş olduğu hasar tazminatına ilişkin istemlerinin haklılığını ve karşı tarafın beyanlarını kabul anlamına gelmemek kaydıyla,

müvekkili şirketin ödeme yapması gerektiğine ilişkin hüküm kurulması halinde ancak dava tarihinden itibaren yasal faiz istenebilmesinin mümkün olacağını, bu nedenle kararın kaldırılması gerektiğini belirterek istinaf isteminde bulunmuştur.

Davalı DASK vekili, müvekkili kurumun mezkur hasardan kaynaklı başkaca sorumluluğunun bulunmadığını, davacının konu meskenin brüt yüz ölçümü, yapı tarzı, adresi, geçmiş depremlerde hasar durumuna ilişkin beyan yükümlülüğüne uygun davranıp davranmadığı hususunun araştırılması gerektiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte davacının ve müvekkilinin iddia, talep ve itirazlarının incelenmesi,

ihtilaf bakımından sağlıklı yargılamanın yapılabilmesi için, bilirkişi heyetinin oluşturularak heyette jeoloji mühendisi, inşaat mühendisi ve sigorta eksperlerine yer verilmesi suretiyle denetime elverişli yeni rapor alınması gerektiğini, 6100 sayılı HMK'nın 266 vd. maddeleri ve 6754 sayılı Bilirkişilik Kanunu'nun 3 vd. maddeleri uyarınca, özel ve teknik bir inceleme içermeyen, varsayıma, tahmine dayalı olarak denetime ve hüküm kurmaya elverişli olmayacak şekilde hazırlanan bilirkişi raporlarının hükme esas alınamayacağını, davacının talebine ilişkin sigorta kapsamı ve teminat dışı kaldığı hallerin mevcut olup olmadığının araştırılması,

bu hallerin mevcut olması halinde davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte . . .. tarafından yayınlanan bina aşınma payı oranının sigorta bedeli üzerinden muafiyet uygulandıktan sonra tenzil edilmesi gerektiğini, müvekkili kurumun temerrüte düşmediğinden dolayı aleyhe faize hükmedilmesinin hatalı olduğunu, bu nedenle kararın kaldırılması gerektiğini belirterek istinaf isteminde bulunmuştur.

Davacı vekili, işbu ticari davanın kabulüne karar verilmiş olmasına rağmen hükümde, ticari faiz talep edilmiş olmasına rağmen tazminata yasal faiz işletilmesine karar verildiğini, bu durumun düzeltilmesi gerektiğini belirterek katılma yoluyla istinaf isteminde bulunmuştur.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle, deprem nedeniyle tazminat istemine ilişkindir. Dairemizce inceleme, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf nedenleri ve kamu düzeni gözetilerek yapılmıştır. Koasürans, hasar anında sigorta bedeli üzerinden sigortalının üstünde kalan tutarı ifade etmektedir. Bir diğer deyişle, sigorta bedelinin sigortalı ve sigorta şirketi arasındaki paylaşımını ifade etmektedir (örneğin sigorta bedelinin ...'i sigorta şirketi üzerinde, %..'si sigortalı üzerinde kalır). Bu oran sigorta sözleşmesinde belirlenir. Davacının poliçesinde de sigorta şirketinin yükleneceği hasar miktarının %.. olduğu tespit edilmiştir.

Menfaat değerinin altında sigorta olarak da ifade edilen eksik sigorta, TTK’nun 1288. maddesinde düzenlenmiş olup sigorta bedelinin sigorta menfaat değerinin altında düzenlenmesi halini ifade etmektedir.

Poliçede belirtilen sigorta bedelinin, sigorta edilen menfaatin hasara uğradığı andaki değerinden düşük olması ve menfaatin bir kısmının hasara uğraması halinde, sigortacının aksine sözleşme bulunmadıkça, sigorta bedelinin sigorta değerine olan oranı neden ibaretse zararın o kadarından sorumlu olacağı bildirilmek suretiyle eksik sigorta hususu düzenlenmiştir. Eksik sigortanın söz konusu olduğu halde sigorta menfaat değerinin tamamen kaybında bir sorun yoktur.

Bu durumda sigortacı, sigorta bedelinin tamamını ödemek durumundadır. Kısmi hasar veya kayıp da ise sigortacı, sigorta bedelinin sigorta ettirilen menfaat değerine olan oranı hesaplanmak suretiyle (proporsiyon kuralı çerçevesinde) bu oranda indirim yaparak ödeme bulunur.

Dava konusu sigorta poliçesi incelendiğinde . .. sigorta teminatının .. TL olduğu, olduğu, inşaat mühendisi bilirkişiler tarafından sunulan raporda davacının iş yerinde meydana gelen hasarın .. TL olduğu, .. poliçesinin sigorta bedelinin ise .. TL olduğu görülmüştür. İhtiyari sigorta poliçesi yönünden teminatın ... .. yani sigorta şirketinin karşılaması gereken hasar oranı ve .. muafiyet miktarının tenzili ile ödenmesi gereken sigorta tazminatları bulunacaktır.

Ancak davaya konu sigortalı iş yerinin büyüklüğü projede .. m² iken poliçede .. m² olarak beyan edildiğinden eksik sigorta söz konusudur ve alınması gereken prim ile alınan prim oranlanılarak çıkan rakamın hasara uygulanması sonucu... TL olduğu, ihtiyari sigorta poliçesi yönünden ise hasar miktarından.. koasürans miktarı olan .. TL'nin ve .. sorumluluğundaki .. TL'nin mahsubu ile ..Sigorta A.Ş'nin .. TL ödenmesi gereken sigorta tazminatı hesaplanmıştır.

Ancak .. sorumlu olduğu miktar .. TL'dir. Yapılan ödemenin mahsubu ile tespit edilen rakam olan .. TL değildir. Kaldı ki bu rakam da hatalı tespit edilmiştir. .. sunduğu dekonta göre .. TL ödeme yapılmıştır. . .. Sigortanın sorumluluğu DASK'ın sorumlu olduğu miktarı aşan kısımdır. Bu nedenle dosyada alınan bilirkişi raporu hatalıdır ve hükme esas alınamaz .

Bu nedenlerle asıl dava ve birleşen dava davalıları vekillerinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK 353. maddesi hükmü gereğince kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine, kaldırma sebebine göre sair istinaf sebeplerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."